Το εργοστάσιο που παράγει ρεύμα δύο φορές τη μέρα χάρη στη Σελήνη

Από τα γεγονότα που άλλαξαν την ιστορία μέχρι τις ενεργειακές λύσεις του μέλλοντος, το “ENERGY STORIES Powered by ΔΕΗ” φωτίζει τις εξελίξεις που διαμορφώνουν τον κόσμο γύρω μας.

Κάθε μέρα, σε πολλές ακτές του πλανήτη, η θάλασσα ανεβαίνει και υποχωρεί. Το νερό καλύπτει τμήματα της ακτής και, λίγες ώρες αργότερα, απομακρύνεται ξανά. Πρόκειται για την παλίρροια, ένα φυσικό φαινόμενο που προκαλείται κυρίως από τη βαρυτική έλξη της Σελήνης.

Τι θα γινόταν, όμως, αν μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε αυτή την κίνηση της θάλασσας για να παράγουμε ηλεκτρική ενέργεια;

Στη βόρεια Γαλλία, αυτό συμβαίνει ήδη από το 1966.

Στις ακτές της Βρετάνης, ανάμεσα στις πόλεις Σεν Μαλό και Ντινάρ, βρίσκεται ένα εργοστάσιο διαφορετικό από τα συνηθισμένα. Δεν χρειάζεται άνθρακα, φυσικό αέριο, ήλιο ή άνεμο για να λειτουργήσει. Αξιοποιεί την άνοδο και την πτώση της στάθμης της θάλασσας.

Ονομάζεται La Rance και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς παλιρροϊκής ηλεκτροπαραγωγής στον κόσμο.

Πώς η Σελήνη μάς δίνει ηλεκτρική ενέργεια;

Για να καταλάβουμε πώς λειτουργεί το εργοστάσιο, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τι συμβαίνει στη θάλασσα.

Η Σελήνη ασκεί βαρυτική έλξη στη Γη, επηρεάζοντας τα νερά των ωκεανών. Σε συνδυασμό με την επίδραση του Ήλιου, προκαλεί τις παλίρροιες. Σε πολλές ακτές, περίπου δύο φορές την ημέρα η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει και δύο φορές κατεβαίνει.

Στην περιοχή όπου βρίσκεται το La Rance, το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο. Η διαφορά ανάμεσα στην υψηλότερη και τη χαμηλότερη στάθμη του νερού μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 13,5 μέτρα. Αυτή ακριβώς τη διαφορά αποφάσισαν να αξιοποιήσουν οι μηχανικοί που σχεδίασαν το εργοστάσιο.

Κατασκεύασαν ένα μεγάλο φράγμα, μήκους περίπου 750 μέτρων, το οποίο χωρίζει τη θάλασσα από μια μεγάλη λεκάνη νερού στις εκβολές του ποταμού Ρανς.

Όταν η θάλασσα ανεβαίνει, το νερό μπορεί να περάσει πίσω από το φράγμα. Στη συνέχεια, ειδικές πόρτες κλείνουν και το συγκρατούν.

Όταν η στάθμη της θάλασσας υποχωρεί, το νερό πίσω από το φράγμα βρίσκεται πλέον ψηλότερα από εκείνο στην άλλη πλευρά. Τότε αρχίζει η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Το νερό περνά μέσα από τεράστιες τουρμπίνες και τις κάνει να περιστρέφονται. Η κίνηση αυτή μεταφέρεται σε γεννήτριες, οι οποίες παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα.

Το εντυπωσιακό είναι ότι οι τουρμπίνες του La Rance μπορούν να λειτουργούν και προς τις δύο κατευθύνσεις. Έτσι, το εργοστάσιο μπορεί να παράγει ηλεκτρισμό τόσο όταν η θάλασσα υποχωρεί όσο και όταν ανεβαίνει.

Δεν λειτουργεί, ωστόσο, ασταμάτητα. Η παραγωγή γίνεται σε συγκεκριμένα διαστήματα, ανάλογα με τη στάθμη του νερού.

Ένα εργοστάσιο που λειτουργεί εδώ και 60 χρόνια

Η κατασκευή του La Rance ξεκίνησε το 1961 και το εργοστάσιο εγκαινιάστηκε στις 26 Νοεμβρίου 1966, από τον τότε πρόεδρο της Γαλλίας, Σαρλ ντε Γκωλ.

Σήμερα, σχεδόν έξι δεκαετίες αργότερα, εξακολουθεί να παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Διαθέτει 24 μεγάλες τουρμπίνες, συνολικής ισχύος 240 μεγαβάτ, και είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παλιρροϊκός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής στον κόσμο.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2024 παρήγαγε 449 εκατομμύρια κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα συγκρίσιμη με την ετήσια κατανάλωση ηλεκτρισμού της γειτονικής πόλης Ρεν.

Και όλα αυτά χωρίς να χρειάζεται καύσιμα για την παραγωγή του ρεύματος.

Γιατί δεν υπάρχουν τέτοια εργοστάσια παντού;

Η παλιρροϊκή ενέργεια έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Μπορούμε να προβλέψουμε με μεγάλη ακρίβεια πότε θα είναι διαθέσιμη. Σε αντίθεση με τον ήλιο και τον άνεμο, οι παλίρροιες ακολουθούν αστρονομικούς κύκλους που μπορούν να υπολογιστούν χρόνια νωρίτερα.

Γιατί, λοιπόν, δεν γεμίζουμε τις ακτές με αντίστοιχες εγκαταστάσεις;

Ο βασικός λόγος είναι ότι δεν έχουν όλες οι περιοχές τόσο μεγάλες διαφορές στη στάθμη της θάλασσας. Επιπλέον, η κατασκευή τέτοιων φραγμάτων είναι δαπανηρή και απαιτεί συγκεκριμένες γεωγραφικές συνθήκες.

Υπάρχει και το περιβαλλοντικό ζήτημα. Τα μεγάλα φράγματα αλλάζουν τη φυσική κυκλοφορία του νερού και μπορούν να επηρεάσουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Στην περίπτωση του La Rance, επιστημονικές μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η λειτουργία του φράγματος αυξάνει τη συσσώρευση ιζημάτων στις εκβολές του ποταμού.

Επομένως, παρότι πρόκειται για ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, δεν είναι απαλλαγμένη από περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Η εξερεύνηση του κόσμου της ενέργειας συνεχίζεται μέσα από το “ENERGY STORIES Powered by ΔΕΗ”. Ραντεβού την επόμενη Παρασκευή με μια νέα ιστορία που φωτίζει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της ενέργειας.