Πολωνία: Υπό αστυνομικό κλοιό το Συνταγματικό Δικαστήριο – Ένταση στην είσοδο του προέδρου Ναβρότσκι

Στην Πολωνία, η πολιτική κρίση γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο κλιμακώθηκε ραγδαία το βράδυ της Παρασκευής (30/10): αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν έξω από την έδρα του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας μετά την ανακοίνωση ότι ο πρόεδρός του τέθηκε σε διαθεσιμότητα – ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο αντιπαράθεσης μεταξύ της εθνικιστικής δεξιάς η οποία τον διόρισε όταν ήταν στην εξουσία, και της σημερινής κεντρώας κυβέρνησης υπό τον Ντόναλντ Τουσκ.

Τι συνέβη

Ειδικότερα, η σύγκρουση γύρω από το κράτος δικαίου στην Πολωνία κλιμακώθηκε μετά την αναστολή άσκησης των καθηκόντων του προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου της χώρας και του αναπληρωτή του, σε μια κίνηση που απειλεί να προκαλέσει νέα πολιτική κρίση στη χώρα.

Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, o εθνικιστής πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι και υποψήφιος του δεξιού κόμματος της αντιπολίτευσης Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), βρίσκεται σε έντονη διαμάχη με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ σχετικά με τη σύνθεση του συνταγματικού δικαστηρίου.

Στον πρόεδρο του δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιετσκόφσκι, επιδόθηκε η εντολή αναστολής από μια συνάδελφο δικαστή, την Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, η οποία ανακοίνωσε ότι θα αναλάβει προσωρινά τα καθήκοντά της.

Προέτρεψε τον Ναβρόκι και άλλους να μην κλιμακώσουν περαιτέρω τη διαμάχη, αλλά ο Σβιετσκόφσκι κατήγγειλε την αποπομπή του ως «πραξικόπημα». Ο αναπληρωτής του, Μπαρτλομίε Σοχάνσκι, επίσης τέθηκε σε διαθεσιμότητα.

Ένταση στην άφιξη του προέδρου Ναβρότσκι στο Συνταγματικό Δικαστήριο

Ο πρόεδρος της Πολωνίας, ο Κάρολ Ναβρότσκι, διέκοψε το ταξίδι του προς τη Σενεγάλη και επέστρεψε εσπευσμένα στη Βαρσοβία. Έπειτα από συνομιλίες που είχε στο προεδρικό μέγαρο με τον επικεφαλής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι μετέβη στο Συνταγματικό Δικαστήριο το οποίο ήταν περικυκλωμένο από διαδηλωτές και αστυνομικούς.

Όπως φαίνεται σε εικόνες που μετέδωσαν τηλεοπτικά δίκτυα, επικράτησε ένταση την ώρα που ο πολωνός πρόεδρος προσπαθούσε να εισέλθει στο κτίριο.

Ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στο Συνταγματικό Δικαστήριο, εμποδίζοντας πολλούς υποστηρικτές του εθνικιστικού συντηρητικού κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS, αντιπολίτευση) να πλησιάσουν στην είσοδο.

Αυτοί διαδηλώνουν εδώ και εβδομάδες για να στηρίξουν τους ανώτατους δικαστές. Η κυβέρνηση του κεντρώου Ντόναλντ Τουσκ επιθυμεί την απομάκρυνσή τους, ενώ ο πρόεδρος Ναβρότσκι τους υπερασπίζεται.

«Πρόκειται για πραξικόπημα του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ (…). Καταστρατηγεί τα συνταγματικά μας δικαιώματα», είπε σε δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP) ένας από τους διαδηλωτές, ο Τόμας Ζαλέσκι.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο η ΕΕ θεωρεί ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική εξουσία, υπήρξε ένα από τα αγκάθια στις σχέσεις μεταξύ των Βρυξελλών και της Βαρσοβίας την περίοδο που οι εθνικιστές ήταν στην κυβέρνηση (2015-2023), καθώς υποστήριζαν την υπεροχή του πολωνικού δικαίου έναντι εκείνου της ΕΕ. Από το 2015, η κυβέρνηση του PiS είχε διορίσει δικαστές με σαφή πολιτικό προσανατολισμό, τους οποίους δεν αναγνωρίζουν ούτε ο Ντόναλντ Τουσκ ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μετά την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεσμεύτηκε να επιλύσει την κρίση. Ανεπιτυχώς μέχρι στιγμής, καθώς οι διορισμοί της κυβέρνησής του δεν έχουν επικυρωθεί από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας.