ΑΠΕΙΛΕΣ ΓΙΑ ΒΟΜΒΕΣ ΣΕ ΠΤΗΣΕΙΣ: ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΝ ΟΣΟΙ ΣΠΕΡΝΟΥΝ ΤΟ ΧΑΟΣ
Εικοσιεπτά εμπορικές πτήσεις δέχθηκαν την Πέμπτη απειλές για βόμβα. Ποιο είναι το πρωτόκολλο ασφαλείας και ποιο το ζητούμενο των δραστών.
Για δεύτερη φορά σε μια εβδομάδα, 27 εμπορικές πτήσεις που πετούσαν στην Ευρώπη επηρεάστηκαν από σειρά απειλών για βόμβα.
Όπως και την πρώτη φορά, αποδείχθηκε πως επρόκειτο για malicious hoax.
Δηλαδή, κακόβουλη απάτη.
Ο Επίτροπος Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Απόστολος Τζιτζικώστας έγραψε στο Χ πως «οποιεσδήποτε απειλές κατά πολιτών είναι απαράδεκτες. Είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με το εάν τα αναφερόμενα περιστατικά συνδέονται».
Οι απειλές έγιναν μέσω email, τα οποία περιείχαν πολλές πληροφορίες για κάθε πτήση.Έτσι, οι αεροπορικές εταιρείες υποχρεώθηκαν να τις θεωρήσουν αξιόπιστες και να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες, που στοιχίζουν από δεκάδες έως εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια -ανάλογα με την απόσταση που διανύει κάθε αεροσκάφος.
Αυτό ωστόσο, είναι το μικρότερο από τα προβλήματα που δημιουργούν οι κακόβουλες απάτες στην ευρωπαϊκή αεροναυτιλία.
Ποιοι όμως, έκαναν τις απειλές και τι επιδίωκαν;
Πρώτα θα δούμε τι είναι υποχρεωμένα να κάνουν τα αεροσκάφη που δέχονται απειλή για βόμβα.
Tι προβλέπει το πρωτόκολλο για την απειλή για βόμβα
Όπως είπε στο Public Broadcasting Service (PBS) ο Joji Waites, διευθυντής ασφάλειας πτήσεων, πολιτικής και ρύθμισης της Βρετανικής Ένωσης Πιλότων Αεροπορικών Εταιρειών,
- οι απειλές αξιολογούνται αν είναι αξιόπιστες, μερικώς αξιόπιστες ή μη αξιόπιστες. Για παράδειγμα, απειλές που εστάλησαν στο Heathrow του Λονδίνου κρίθηκαν ως αναξιόπιστες και δεν ελήφθη κανένα μέτρο,
- αν οι ειδικοί ασφαλείας κρίνουν την απειλή ως αξιόπιστη, μεταδίδεται στον πιλότο.
- ο πιλότος ενημερώνει κωδικοποιημένα το πλήρωμα πτήσης.
- εάν το αεροσκάφος που δέχεται την απειλή βρίσκεται στο έδαφος, το πλήρωμα προχωράει σε εκκένωση και γίνεται έλεγχος όλων των χώρων για εκρηκτικές ύλες.
- εάν το αεροσκάφος είναι στον αέρα, προτεραιότητα είναι η συντομότερη δυνατή προσγείωση, με την μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια.
- όλα τα μέλη του πληρώματος πτήσης έχουν εκπαιδευτεί για παν ενδεχόμενο, συμπεριλαμβανομένων των απειλών για βόμβα. Εκπαιδεύονται και στην αναζήτηση εκρηκτικών.
- εάν εντοπιστεί ύποπτο αντικείμενο εν πτήσει, μεταφέρεται στη θέση ελάχιστου κινδύνου στο πίσω μέρος και το πλήρωμα ενημερώνει ήρεμα τους επιβάτες που βρίσκονται εκεί, να μετακινηθούν λίγο πιο μακριά.
- εάν δεν εντοπιστεί ύποπτο αντικείμενο στον αέρα, από τα μεγάφωνα ακούγεται πως “κυρίες και κύριοι, για λόγους ασφαλείας (ή για τεχνικούς λόγους, θα πραγματοποιήσουμε έκτακτη προσγείωση στο πλησιέστερο αεροδρόμιο» ή «Λόγω απρόβλεπτων επιχειρησιακών συνθηκών, αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε το σχέδιο πτήσης…».
- οι επιβάτες δεν ενημερώνονται για την απειλή, όσο το αεροσκάφος βρίσκεται σε πτήση. Όπως αναφέρουν τα πρωτόκολλα ασφαλείας “πρέπει να αποτραπεί ο πανικός στην καμπίνα”, καθώς μπορεί να προκαλέσει τραυματισμούς, ανεξέλεγκτες μετακινήσεις που επηρεάζουν το κέντρο βάρους ή ακόμα και προσπάθειες από άτομα να ανοίξουν τις εξόδους κινδύνου. Επίσης, ενδέχεται να υπάρχει συνεργάτης του δράστη στην καμπίνα και μετά την ενημέρωση να ενεργοποιήσει πρόωρα κάποιον μηχανισμό.
- όταν το αεροσκάφος προσγειωθεί και τροχοδρομήσει σε απομονωμένο χώρο του αεροδρομίου, το περικυκλώνουν πυροσβεστικά οχήματα και ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας. Τότε ενημερώνονται οι επιβάτες να εκκενώσουν άμεσα.
Τι συνέβη μετά τις απειλές της Πέμπτης
Δεν ήταν όλες οι αντιδράσεις στις απειλές ίδιες, αφού κάθε περιστατικό εκτιμάται διαφορετικά.
Έτσι, πτήση της Aer Lingus από το Δουβλίνο προς τη Ρώμη εκτράπηκε σε αεροπορική βάση της Γαλλίας και προσγειώθηκε στη Νορμανδία, ενώ ιταλικά μαχητικά αεροσκάφη συνόδευσαν στο Fiumicino την πτήση της Finnair από το Ελσίνκι στη Ρώμη.
Πτήση της Wizz Air από το Μιλάνο για τη Βαρσοβία, προσγειώθηκε στη Βιέννη και μια άλλη στο Βουκουρέστι.
Μεταξύ των απειλών που έγιναν σε πτήσεις που δεν είχαν απογειωθεί ακόμα ήταν και σε δυο της Aegean Airlines από τη Θεσσαλονίκη προς το Μιλάνο και από την Αθήνα προς τη Βιέννη. Έγινε ο απαραίτητος έλεγχος στο αεροσκάφος, δεν βρέθηκε τίποτα και αναχώρησαν για τους προορισμούς τους.
Σε ό,τι αφορά τις αεροπορικές εταιρείες, τους φορείς εκμετάλλευσης αεροδρομίων και τις αρχές επιβολής του νόμου, όλοι ακολουθούν τις οδηγίες που έχουν θεσπιστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας της ΕΕ (European Union Aviation Safety Agency -ΕASA) και τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (International Civil Aviation Organization -ICAO).
Ο τελευταίος είναι υπεύθυνος για τη διεξαγωγή ελέγχων που διασφαλίζουν τη συμμόρφωση.
Ποιοι έκαναν τις απειλές
Όπως διαβάσατε ήδη, οι απειλές εστάλησαν με email, με τους αποστολείς να χρησιμοποιούν εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (VPN) και κρυπτογραφημένες πλατφόρμες -πχ “γεννήτριες” προσωρινών email-, για να εξασφαλίσουν την ανωνυμία τους.
Να σημειωθεί εδώ πως οι ψευδείς αναφορές διώκονται ως σοβαρά κακουργήματα βάσει των νόμων περί προστασίας της πολιτικής αεροπορίας και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Προβλέπουν ποινές φυλάκισης που κυμαίνονται από 5 έως 20 χρόνια, ανάλογα με τη δικαιοδοσία.
Στην Ιταλία, τα email με τις απειλές υπέγραφε η ομάδα “Μαχητές του Ανδρικού Κράτους”, που ισχυριζόταν ότι στοχοποιεί ένα “φεμινιστικό καθεστώς”. Mεταξύ άλλων, ανέφερε το εξής:
«Είστε όλοι συνένοχοι σε μια εγκληματική συνωμοσία. Θέλουμε να σας καταστρέψουμε γι’ αυτό. Το φεμινιστικό σας καθεστώς θα το θυμάται αυτό για πάντα. Η έκρηξη θα συμβεί σε 60 λεπτά. Σήμερα ο ουρανός σας θα είναι κόκκινος».
Όπως αναφέρει το BBC, οι “Μαχητές του Ανδρικού Κράτους” πιθανότητα είναι «το ρωσικό γκρουπ Muzhskoi Legion (Ανδρική Λεγεώνα), μια ακροδεξιά ομάδα που απαγορεύτηκε από το δικαστήριο της Μόσχας το 2021, εξαιτίας των τόσο ακραίων απόψεων της.
Παρ’ όλα αυτά, διατήρησε δεκάδες χιλιάδες διαδικτυακούς ακολούθους που τάχθηκαν υπέρ της ολοκληρωτικής εισβολής στην Ουκρανία, το 2022».
Τι επιδιώκουν αυτοί που έκαναν τις απειλές
Ο γενικός γραμματέας Άμυνας και Εθνικής Ασφάλειας της Γαλλίας, Νικολά Ρος, είχε τονίσει τον περασμένο μήνα στο κοινοβούλιο τη μαζική αύξηση των υβριδικών επιθέσεων «σε όλη τους την ποικιλομορφία, από δολιοφθορά, κυβερνοεπίθεση, μη επανδρωμένα αεροσκάφη έως φυσικά την κατασκοπεία» στην Ευρώπη.
Ο υπουργός Άμυνας της Ιταλίας, Γκουίντο Κροζέτο δήλωσε την Πέμπτη ότι οι συναγερμοί για τις βόμβες σε αεροσκάφη «είναι στρατηγική για να αυξηθεί το χάος.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει. Ήδη τις περασμένες ημέρες είχαν φτάσει περίπου δέκα σχετικές αναφορές. Τα όσα συνέβησαν σήμερα αποτελούν ένα παράδειγμα του πόσο εύκολο είναι να προκληθούν προβλήματα, άγχος και ψύχωση στις χώρες μας».
Όπως εξηγούν σήμερα ειδικοί εναέριας ασφάλειας, η πρόθεση των “κενών” απειλών είναι να δημιουργήσουν χάος και αβεβαιότητα σχετικά με την αξιοπιστία της εναέριας κυκλοφορίας σε όλη την Ευρώπη.
Ενημερώνουν εν τω μεταξύ, για το χρόνο απόκρισης και το επίπεδο συντονισμού των αρχών σε διαφορετικές χώρες και έτσι, αποκαλύπτουν τις αδυναμίες που υπάρχουν και μπορούν να γίνουν εκμεταλλεύσιμες, σε μελλοντικές επιθέσεις.
