Χωρίς νικητή οι κάλπες στη Νέα Ζηλανδία – Ρυθμιστής τα μικρά κόμματα

Χωρίς ξεκάθαρο νικητή ολοκληρώθηκαν οι εκλογές του Σαββάτου στη Νέα Ζηλανδία, με τους ηγέτες των δύο παραδοσιακά μεγάλων κομμάτων να ξεκινούν έναν γύρο σκληρών παρασκηνιακών διαβουλεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας.

Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα, το κεντροδεξιό Εθνικό Κόμμα του πρωθυπουργού Κρίστοφερ Λάξον εξασφάλισε 42 έδρες — αναδεικνύεται μεν πρώτη δύναμη, αλλά απέχει 19 έδρες από την απόλυτη πλειοψηφία που απαιτείται για να κυβερνήσει αυτόνομα.

Ακόμα κι αν ενώσει τις δυνάμεις του με τους πιθανούς συμμάχους του, το κόμμα ACT και το New Zealand First, θα διαθέτει απλώς ένα οριακό προβάδισμα έναντι του κεντροαριστερού μπλοκ, υπό την προϋπόθεση ότι θα τα βρουν μεταξύ τους.

Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κρις Χίπκινς, με το Εργατικό Κόμμα να καταλαμβάνει 36 έδρες, δεν προτίθεται επ’ ουδενί να παραδώσει τα όπλα, προειδοποιώντας ότι «η σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης» θα παραμείνει στον αέρα «για αρκετό διάστημα».

Όπως αναφέρει το BBC, το οριακό εκλογικό αποτέλεσμα ήταν το επιστέγασμα μιας προεκλογικής περιόδου όπου κυριάρχησαν η ακρίβεια και η ανεργία.

Η εκλογική επιτροπή της χώρας αναμένεται να ανακοινώσει τα επίσημα αποτελέσματα στις 27 Νοεμβρίου.

Ο Λάξον έδωσε συγχαρητήρια στον αντίπαλό του για μια «πραγματικά σκληρή μάχη», προτού απευθυνθεί στους συντρόφους του λέγοντας: «όποιο κι αν είναι το τελικό αποτέλεσμα, είμαστε απίστευτα υπερήφανοι για τον καθένα και την καθεμία σας».

«Ο λαός μίλησε», δήλωσε από την πλευρά του ο Χίπκινς, προσθέτοντας με νόημα: «Ίσως όμως χρειαστούμε λίγο παραπάνω χρόνο για να αποκρυπτογραφήσουμε τι ακριβώς είπε».

Ο ίδιος τόνισε ότι η ετυμηγορία της κάλπης δείχνει ξεκάθαρα πως «το νέο κοινοβούλιο θα απαιτήσει από όλους μας συμβιβασμούς, πνεύμα συνεργασίας και συγκλίσεις».

Με την ενσωμάτωση να ξεπερνά το 99%, Εθνικό και Εργατικό Κόμμα βρίσκονται σχεδόν ισόπαλα σε ποσοστά.

Ιστορική κατάρρευση του παραδοσιακού δικομματισμού

Ωστόσο, τα προσωρινά στοιχεία αναδεικνύουν μια ιστορική κατάρρευση του παραδοσιακού δικομματισμού, καθώς τα δύο κυρίαρχα κόμματα συγκέντρωσαν αθροιστικά μόλις το 60% περίπου των ψήφων.

Ακολούθησαν οι Πράσινοι, το ACT, το New Zealand First, το κεντρώο Opportunity Party και το Te Pāti Māori, που εκπροσωπεί τα συμφέροντα των αυτοχθόνων Μαορί.

Η έκπληξη της βραδιάς ήταν το νεοπαγές κόμμα Opportunity, το οποίο έσπασε για πρώτη φορά το φράγμα του 5% και μπαίνει στη Βουλή, με την επικεφαλής του, Κιούλαε Γουόνγκ, να δηλώνει πρόθυμη να συνομιλήσει με όλες τις πλευρές.

Το κόμμα θεωρείται πλέον ο καθοριστικός «ρυθμιστής» της εκλογικής αναμέτρησης, καθώς δεν αποκλείει καμία συνεργασία, αν και η ηγεσία του διευκρίνισε ότι θα ανοίξει πρώτα διάλογο με το κόμμα που διαθέτει τις περισσότερες έδρες.

Σε ομιλία της προς τους οπαδούς του κόμματος, η Γουόνγκ τόνισε: «Πιστεύουμε ότι μπορούμε να ασκήσουμε την πολιτική διαφορετικά — με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, στις επόμενες γενιές και στη συνεννόηση».

Ο καθηγητής εκλογικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Οτάγκο, Άντριου Γκέντις, επεσήμανε ότι «το κόμμα Opportunity, ως ο απόλυτος αστάθμητος παράγοντας, μπορεί στην πράξη να καθορίσει ποιο μπλοκ θα μπορέσει τελικά να κυβερνήσει».

«Τα πάντα θα κριθούν σε ελάχιστες ψήφους, όχι μόνο σε επίπεδο κομμάτων αλλά και στις μονοεδρικές περιφέρειες. Θα χρειαστεί να κάνουμε υπομονή τις επόμενες τρεις εβδομάδες μέχρι να ολοκληρωθεί η επεξεργασία και η καταμέτρηση των ειδικών ψήφων», συμπλήρωσε.

Ως ειδικές ψήφοι λογίζονται όσες κατατίθενται εκτός της εκλογικής περιφέρειας του πολίτη, συμπεριλαμβανομένων των ψηφοφόρων του εξωτερικού.

Στο μεταξύ, οι Πράσινοι —που προεκλογικά είχαν ρίξει στο τραπέζι την πρόταση να υποχρεωθούν οι δύο μεγάλοι κολοσσοί των σούπερ μάρκετ να εκχωρήσουν καταστήματα ώστε να περάσουν σε δημόσιο έλεγχο— είδαν τα ποσοστά τους να ενισχύονται κατά δύο μονάδες.

Ο Τζούλιαν ΜακΚραν, επικεφαλής των δημοσκοπήσεων στην εταιρεία Roy Morgan, εξήγησε στο BBC News ότι η ακρίβεια ήταν ο βασικός παράγοντας που βάρυνε στην απόφαση των πολιτών.

«Πριν από τρία χρόνια, ο Λάξον εξελέγη υποσχόμενος ότι θα βελτιώσει την καθημερινότητα των Νεοζηλανδών και θα δώσει λύσεις στην οικονομία, αλλά στην πράξη τα αποτελέσματα δεν φάνηκαν ποτέ», σημείωσε.

Το εκλογικό σύστημα της Νέας Ζηλανδίας, που στηρίζεται στη μεικτή αναλογική εκπροσώπηση (MMP), οδηγεί σχεδόν νομοτελειακά σε κυβερνήσεις συνεργασίας.

Στην κάλπη, κάθε ψηφοφόρος διαθέτει δύο ψήφους: μία για τον τοπικό βουλευτή της περιφέρειάς του και μία για το κόμμα της προτίμησής του.