Γυαλιά ηλίου τον χειμώνα: γιατί τα χρειάζεσαι περισσότερο από ό,τι τον Αύγουστο

Ο ήλιος χαμηλά: το πρόβλημα που δεν έχει το καλοκαίρι

Τον Αύγουστο ο ήλιος είναι ψηλά και το σκιάδιο του αυτοκινήτου τον κόβει. Τον Δεκέμβριο ανατέλλει γύρω στις 7:30 και δύει πριν τις 5:30, δηλαδή ακριβώς στις ώρες που οι περισσότεροι πηγαίνουν και γυρίζουν από τη δουλειά. Σε αυτές τις ώρες βρίσκεται λίγες μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, κάτω από το σκιάδιο και κατευθείαν στα μάτια. Αν προσθέσεις τη βρεγμένη άσφαλτο, που λειτουργεί σαν καθρέφτης, έχεις τη χειρότερη συνθήκη ορατότητας του χρόνου. Οι ερευνητές οδικής ασφάλειας το κατατάσσουν σταθερά ανάμεσα στους παράγοντες ατυχημάτων που υποτιμώνται περισσότερο, γιατί δεν αφήνει ίχνη: δεν υπάρχει βροχή ή πάγος στο δελτίο, μόνο ένας οδηγός που για δύο δευτερόλεπτα δεν έβλεπε.

Χιόνι: η επιφάνεια που αντανακλά τα πάντα

Η άμμος αντανακλά περίπου το 15% της υπεριώδους ακτινοβολίας και το νερό έως 20%. Το φρέσκο χιόνι αντανακλά έως και 80%. Στο βουνό προστίθεται το υψόμετρο: η ένταση της υπεριώδους αυξάνεται κατά περίπου 10% για κάθε χίλια μέτρα. Ένας σκιέρ στα 2.000 μέτρα μια ηλιόλουστη μέρα δέχεται ακτινοβολία από πάνω και από κάτω, συχνά μεγαλύτερη από αυτή μιας παραλίας τον Ιούλιο. Το αποτέλεσμα, όταν τα μάτια είναι απροστάτευτα, έχει όνομα: φωτοκερατίτιδα, ένα «ηλιακό έγκαυμα» του κερατοειδούς που εμφανίζεται ώρες μετά με πόνο, δάκρυα και θολή όραση. Γι’ αυτό στο σκι και στο snowboard δεν αρκούν τα απλά γυαλιά. Οι μάσκες σκι κλείνουν το φως από τα πλάγια και από κάτω, δεν θαμπώνουν και κρατούν τον αέρα μακριά από τα μάτια.

Ποιος φακός κάνει για τον χειμώνα

Για την οδήγηση ο πολωτικός φακός είναι η πιο ουσιαστική αναβάθμιση: αφαιρεί τις οριζόντιες αντανακλάσεις από την άσφαλτο, το καπό και τα παρμπρίζ των άλλων αυτοκινήτων, χωρίς να σκουραίνει υπερβολικά την εικόνα. Σε κατηγορία φίλτρου, το 2 ή το 3 είναι το σωστό για τον ελληνικό χειμώνα. Το 4, που προορίζεται για ψηλό βουνό και θάλασσα, απαγορεύεται στην οδήγηση γιατί κόβει πάρα πολύ φως. Στο χρώμα, οι καφέ, χάλκινοι και αμπέρ φακοί ανεβάζουν την αντίθεση και κάνουν τη γκρίζα, συννεφιασμένη μέρα πιο «καθαρή», ενώ οι γκρι είναι πιο ουδέτεροι. Οι φωτοχρωμικοί φακοί, που σκουραίνουν μόνοι τους, έχουν ένα γνωστό μειονέκτημα πίσω από το παρμπρίζ: το τζάμι φιλτράρει την υπεριώδη που τους ενεργοποιεί, άρα σκουραίνουν λιγότερο από όσο χρειάζεται.

Το φθηνό ζευγάρι από τον πάγκο

Η σήμανση UV400 σε ένα ανώνυμο προϊόν είναι ένα αυτοκόλλητο, όχι ένας έλεγχος. Κανείς δεν έχει μετρήσει αν ο φακός φιλτράρει πραγματικά την ακτινοβολία, και ένας σκούρος φακός χωρίς φίλτρο είναι χειρότερος από το τίποτα: ανοίγει την κόρη και αφήνει περισσότερη υπεριώδη να περάσει. Η πιο ασφαλής επιλογή είναι αυθεντικά γυαλιά ηλίου από κατάστημα οπτικών που προμηθεύεται από τις επίσημες αντιπροσωπείες, με πιστοποιητικό γνησιότητας και εγγύηση κατασκευαστή. Εκεί οι προδιαγραφές του φακού, κατηγορία, πόλωση, υλικό, είναι γραμμένες στο προϊόν και όχι σε ένα αυτοκόλλητο που ξεκολλάει.

Η λίστα του χειμώνα

Συνοπτικά, για τους τέσσερις με πέντε μήνες που ο ήλιος είναι χαμηλά: ένα ζευγάρι με πολωτικό φακό κατηγορίας 2 ή 3 μόνιμα στο αυτοκίνητο, όχι στην τσάντα. Καφέ ή αμπέρ χρώμα φακού αν οδηγείς πολύ σε επαρχιακό δίκτυο. Μάσκα με φακό για συννεφιά και φακό για ήλιο, αν ανεβαίνεις στο βουνό πάνω από δύο φορές τη σεζόν. Κι ένα καθαρό πανάκι μικροϊνών, γιατί τον χειμώνα οι φακοί θαμπώνουν και λερώνονται διπλάσια. Τα γυαλιά ηλίου δεν είναι εποχιακό αξεσουάρ. Είναι εξοπλισμός ασφαλείας που τυχαίνει να είναι και ωραίος.