Φυσικό αέριο: Πρόταση για ανατιμήσεις 35,4% στα τιμολόγια διανομής – Οι ενστάσεις των προμηθευτών

Νέες επιβαρύνσεις στη χρήση φυσικού αερίου ενδέχεται να προκύψουν από το 2027, καθώς η Enaon EDA προτείνει σημαντική αύξηση των χρεώσεων για τη διανομή του καυσίμου.

Η εισήγηση προβλέπει μεσοσταθμική αναπροσαρμογή της τάξης του 35,4% για οικιακούς και εμπορικούς καταναλωτές, προκαλώντας τις αντιδράσεις του ΕΣΠΕΝ, ο οποίος ζητά επανεξέταση των οικονομικών και επενδυτικών παραδοχών που συνοδεύουν το νέο τιμολογιακό πλαίσιο.

Το ζήτημα βρίσκεται πλέον στην κρίση της ΡΑΑΕΥ, η οποία καλείται να αξιολογήσει τόσο τις ανάγκες χρηματοδότησης και ανάπτυξης του δικτύου όσο και τις επιπτώσεις που θα έχει η προτεινόμενη αναπροσαρμογή στους τελικούς χρήστες. Οι προμηθευτές, βέβαια, εκφράζουν ανησυχία ότι οι νέες χρεώσεις προστίθενται σε ένα ήδη επιβαρυμένο ενεργειακό περιβάλλον, στο οποίο αναμένεται να προστεθεί και το κόστος από την εφαρμογή του ETS2.

Πρόσθετο κόστος περίπου 3,30 ευρώ τον μήνα για ένα νοικοκυριό

Με βάση, πάντως, τις εκτιμήσεις στελεχών της Enaon EDA, η προτεινόμενη αύξηση μεταφράζεται σε περίπου 3,30 ευρώ επιπλέον τον μήνα για ένα τυπικό οικιακό προφίλ κατανάλωσης. Το ποσό, ωστόσο, δεν αποτελεί ενιαία επιβάρυνση για όλους, καθώς διαμορφώνεται ανάλογα με τις ποσότητες φυσικού αερίου που χρησιμοποιεί κάθε καταναλωτής.

Επιπλέον, η συγκεκριμένη αναπροσαρμογή αφορά αποκλειστικά το κόστος διανομής και όχι το σύνολο της τιμής του φυσικού αερίου. Στον τελικό λογαριασμό εξακολουθούν να περιλαμβάνονται το κόστος αγοράς του καυσίμου, οι υπόλοιπες ρυθμιζόμενες χρεώσεις και οι φόροι.

Προς το παρόν, βέβαια, δεν υπάρχει οριστική απόφαση για τις αυξήσεις. Η ΡΑΑΕΥ έχει συγκεντρώσει τις τοποθετήσεις των συμμετεχόντων στη δημόσια διαβούλευση και έχει διαβιβάσει τα ερωτήματα στην Enaon EDA, αναμένοντας τις απαντήσεις της εταιρείας πριν προχωρήσει στην τελική κρίση.

Γιατί ο ΕΣΠΕΝ αμφισβητεί τον σχεδιασμό των αυξήσεων

Βασική ένσταση των προμηθευτών αφορά τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται τα έσοδα που προβλέπεται να ανακτήσει η Enaon EDA κατά τη νέα ρυθμιστική περίοδο.

Ειδικότερα, το σχέδιο προβλέπει ότι το απαιτούμενο έσοδο θα αυξηθεί κατά 20,9% ήδη από το 2027, συγκριτικά με το εγκεκριμένο επίπεδο του 2026. Στη συνέχεια, οι ετήσιες μεταβολές περιορίζονται σημαντικά, καθώς διαμορφώνονται σε 3,3% για το 2028, 3,5% για το 2029 και 1,2% για το 2030.

Ο ΕΣΠΕΝ θεωρεί ότι η συγκέντρωση τόσο μεγάλης αύξησης στο πρώτο έτος χρειάζεται περαιτέρω αιτιολόγηση. Για τον λόγο αυτό ζητά να εξεταστεί εάν υπάρχει περιθώριο διαφορετικής κατανομής των εσόδων σε βάθος χρόνου, ώστε οι επιβαρύνσεις να μην περάσουν τόσο απότομα στα τιμολόγια.

Οι προμηθευτές, ειδικότερα, επικαλούνται και τα δεδομένα της προηγούμενης τετραετίας, όταν οι ετήσιες αυξήσεις του απαιτούμενου εσόδου κινούνταν μεταξύ 4% και 7,7%, παρουσιάζοντας σαφώς ηπιότερη πορεία.

Η υποανάκτηση των 180 εκατ. ευρώ και ο κίνδυνος νέων επιβαρύνσεων

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορά και τα περίπου 180 εκατ. ευρώ από έσοδα που δεν ανακτήθηκαν κατά την προηγούμενη ρυθμιστική περίοδο και ενσωματώνονται πλέον στον υπολογισμό των αναγκών της περιόδου 2027-2030.

Σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, η μεταφορά αυτού του ποσού αυξάνει το οικονομικό βάρος που καλούνται να καλύψουν οι χρήστες του δικτύου μέσω των νέων τιμολογίων.

Παράλληλα, ο Σύνδεσμος αμφισβητεί κατά πόσο οι προβλέψεις για την ανάπτυξη της αγοράς και την αύξηση των συνδέσεων είναι επαρκώς τεκμηριωμένες. Το επιχείρημα είναι ότι εάν οι πραγματικές επιδόσεις συνεχίσουν να υπολείπονται των εκτιμήσεων, θα δημιουργηθούν νέες αποκλίσεις στα έσοδα, οι οποίες ενδέχεται να μεταφερθούν και στις επόμενες ρυθμιστικές περιόδους.

Ενδεικτικά, κατά το 2025 οι νέες συνδέσεις ήταν λιγότερες κατά 11,9% σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, ενώ η ανάπτυξη δικτύου χαμηλής πίεσης υπολειπόταν κατά 15,2% των προβλέψεων. Παρόμοια εικόνα είχε παρουσιαστεί και έναν χρόνο νωρίτερα.

Φιλόδοξοι στόχοι για την επέκταση του δικτύου

Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη της αγοράς αποτελούν ένα ακόμη πεδίο διαφωνίας. Ο ΕΣΠΕΝ εστιάζει κυρίως στις περιοχές εκτός Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας, όπου καταγράφηκαν οι μεγαλύτερες αποκλίσεις μεταξύ προγραμματισμένων και πραγματικών επιδόσεων.

Στο μεταξύ, το σχέδιο της Enaon EDA προβλέπει ότι η διείσδυση του φυσικού αερίου στις συγκεκριμένες περιοχές θα αυξηθεί από 9,46% σε 31%, ενώ οι ενεργές συνδέσεις αναμένεται να ανέλθουν σε 48.112 έως το 2031, από 13.180 σήμερα.
Οι προμηθευτές, από την πλευρά τους, ζητούν να εξεταστεί κατά πόσο αυτοί οι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν, δεδομένων των μέχρι σήμερα αποτελεσμάτων.

Η εταιρεία, ωστόσο, στηρίζει τον σχεδιασμό της στην προοπτική σημαντικής διεύρυνσης της αγοράς. Για την πενταετία 2027-2031 προβλέπει περίπου 269.000 νέες συνδέσεις, ενώ οι ποσότητες φυσικού αερίου που θα διακινούνται μέσω του δικτύου εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από 16,39 TWh το 2027 σε 19,31 TWh το 2030.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει νέες επεκτάσεις, αλλά και ενίσχυση των ήδη ανεπτυγμένων υποδομών. Παράλληλα, προβλέπεται μηδενισμός των τελών σύνδεσης για τους μη βιομηχανικούς καταναλωτές, καθώς και διάθεση 20 εκατ. ευρώ μέσω ρυθμιζόμενης βάσης παγίων για τη χρηματοδότηση εσωτερικών εγκαταστάσεων σε περιοχές όπου το φυσικό αέριο έχει περιορισμένη παρουσία.

Ακριβότερη η απόδοση των επενδύσεων

Στο επίκεντρο των παρατηρήσεων του ΕΣΠΕΝ βρίσκεται και η προτεινόμενη αναθεώρηση του Μεσοσταθμικού Κόστους Κεφαλαίου (WACC), το οποίο καθορίζει την απόδοση που αναγνωρίζεται στις επενδύσεις της εταιρείας.

Η Enaon EDA προτείνει το ποσοστό να διαμορφωθεί στο 8,70% για την περίοδο 2027-2030, από 8,38% που ίσχυε στην προηγούμενη περίοδο.

Ο Σύνδεσμος ζητά να αξιολογηθεί η συγκεκριμένη αύξηση σε σύγκριση με τα δεδομένα άλλων ευρωπαϊκών αγορών και λαμβάνοντας υπόψη το πραγματικό επενδυτικό ρίσκο της εταιρείας. Η σημασία του WACC είναι άμεση για τους καταναλωτές, καθώς επηρεάζει το ύψος της επιτρεπόμενης απόδοσης του Διαχειριστή και, κατά συνέπεια, τα έσοδα που ανακτώνται μέσω των χρεώσεων διανομής.

Αλλάζει η κατανομή των χρεώσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Μια ακόμη αλλαγή που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο πληρώνουν οι καταναλωτές αφορά το ποσοστό της χρέωσης δυναμικότητας. Η πρόταση προβλέπει αύξησή του από 20% σε 30% για οικιακούς και εμπορικούς πελάτες.

Πρακτικά, μεγαλύτερο μέρος της χρέωσης θα συνδέεται με τη διαθεσιμότητα του δικτύου και όχι με την ποσότητα φυσικού αερίου που καταναλώνεται. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να αυξηθεί η επιβάρυνση κατά τους μήνες που δεν χρησιμοποιείται το καύσιμο για θέρμανση, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά που περιορίζουν σημαντικά την κατανάλωσή τους την άνοιξη και το καλοκαίρι.

Η Enaon EDA υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη αλλαγή δεν αυξάνει το συνολικό ποσό των εσόδων που δικαιούται να εισπράξει, αλλά διαφοροποιεί τον επιμερισμό τους μεταξύ της χρέωσης δυναμικότητας και της κατανάλωσης. Όπως εξηγεί, το δίκτυο πρέπει να παραμένει διαθέσιμο και λειτουργικό όλο τον χρόνο, ανεξάρτητα από τις εποχικές μεταβολές στη ζήτηση.

Το δίλημμα των νέων επεκτάσεων και της αξιοποίησης των υφιστάμενων υποδομών

Διαφορετικές προσεγγίσεις καταγράφονται και ως προς τις προτεραιότητες των επενδύσεων. Ο ΕΣΠΕΝ υποστηρίζει ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στην αξιοποίηση των δικτύων που έχουν ήδη κατασκευαστεί, μέσα από την προσέλκυση περισσότερων καταναλωτών στις περιοχές όπου υπάρχει διαθέσιμη υποδομή.

Αντίθετα, οι νέες επεκτάσεις, σύμφωνα με τους προμηθευτές, θα πρέπει να προχωρούν μόνο όταν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι θα εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ζήτηση και ότι τα έργα θα είναι οικονομικά βιώσιμα.

Η Enaon EDA θεωρεί ότι η επέκταση των υποδομών και η αύξηση των συνδέσεων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση του μέσου κόστους διανομής σε βάθος χρόνου. Η λογική του σχεδιασμού είναι ότι όσο μεγαλώνει ο αριθμός των χρηστών και αυξάνονται οι ποσότητες που διακινούνται, τόσο ευρύτερα επιμερίζεται το κόστος συντήρησης και λειτουργίας του δικτύου.