Σύνοδος Τραμπ, Σι και Πούτιν: Η “διπλωματία των φίλων” και οι παγίδες της Σενζέν
Διαβάζεται σε 9'
Η ιστορική σύνοδος Τραμπ, Σι και Πούτιν στην Κίνα αναδεικνύει την προσωποκεντρική διπλωματία του Αμερικανού προέδρου, προκαλώντας ανησυχία για ενδεχόμενες παραχωρήσεις απέναντι σε αυταρχικούς ηγέτες.
- 18 Νοεμβρίου 2026 23:05
Δεν υπάρχει τίποτα μεμπτό στο να συναντά ένας Αμερικανός πρόεδρος τους ηγέτες αντίπαλων χωρών. Αυτό που κάνει, όμως, τόσο παράξενες τις συναντήσεις του Ντόναλντ Τραμπ με αυταρχικούς ηγέτες είναι ότι τους αντιμετωπίζει σαν φίλους.
Αυτή η παράδοξη δυναμική ενδέχεται να επανεμφανιστεί στην ιστορική σύνοδο κορυφής του με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη στη νότια Κίνα.
Ο Τραμπ ελπίζει μάλιστα να συναντηθεί και με τον Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας, συμπληρώνοντας έτσι μια τριάδα επαφών με αυταρχικούς ηγέτες.
Ο συμβολισμός της συνάντησης στη Σενζέν είναι ιδιαίτερα ισχυρός. Τρεις μεγάλες δυνάμεις, καθεμία από τις οποίες διεκδικεί ηγεμονικό ρόλο στην ευρύτερη γεωγραφική της περιφέρεια, θα στείλουν ένα μήνυμα κυριαρχίας, αφήνοντας συνειδητά εκτός τα μικρότερα και ασθενέστερα κράτη.
Η εικόνα θα ήταν διαφορετική εάν ο Τραμπ εμφανιζόταν ως ηγέτης του ελεύθερου κόσμου, αποφασισμένος να σταθεί απέναντι σε αδίστακτους ισχυρούς άνδρες. Αντί γι’ αυτό, επιδεικνύει περιφρόνηση προς τους συμμάχους των ΗΠΑ και θαυμασμό για τον αυταρχικό τρόπο διακυβέρνησης του Σι και του Πούτιν, δικαιολογώντας συχνά τις ενέργειές τους ή αποφεύγοντας οτιδήποτε θα μπορούσε να τους δυσαρεστήσει.
Πριν αναχωρήσει για την Ασία, υποστήριξε ότι ο Πούτιν, ο οποίος εξαπολύει επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον Ουκρανών αμάχων, επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση και θα μπορούσε να είναι «πολύ πιο σκληρός». Εξήγησε επίσης ότι δεν επιθυμεί να έρθει σε αντιπαράθεση με το Πεκίνο για μια υπόθεση κατασκοπείας που αφορά προηγμένους ημιαγωγούς, καθώς, όπως είπε, «δεν νομίζω ότι θέλεις να προσβάλεις την Κίνα λίγο πριν φτάσεις εκεί».
Σύμφωνα πάντως με το CNN, η σύνοδος στη Σενζέν θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία αποκλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ των υπερδυνάμεων, αλλά και να μετατραπεί σε μια επίδειξη ισχύος, με πρωταγωνιστές δύο αυταρχικούς ηγέτες και έναν Αμερικανό πρόεδρο που δείχνει να θαυμάζει τον τρόπο με τον οποίο ασκούν την εξουσία.
Οι επικριτές του Τραμπ τον κατηγορούν ότι δίνει μεγαλύτερη σημασία στο θέαμα παρά στην ουσία. Απολαμβάνει την κολακεία από έμπειρους συνομιλητές που επιδιώκουν να τον χειραγωγήσουν, ενώ οι συναντήσεις του με τον Σι, τον Πούτιν και τον Κιμ κατά την πρώτη του θητεία, παρά τις εντυπωσιακές εικόνες, απέφεραν ελάχιστα ουσιαστικά αποτελέσματα.
Ούτε τώρα αναμένονται σημαντικές διπλωματικές εξελίξεις. Ο Τραμπ δηλώνει ότι οι τρεις ηγέτες ενδέχεται να συζητήσουν για τα πυρηνικά όπλα, το Ιράν και την Ουκρανία.
Ωστόσο, δεν δείχνει ιδιαίτερη υπομονή για την εξαντλητική προετοιμασία και τις εντατικές διαβουλεύσεις με τους συμμάχους που είχαν προηγηθεί των ιστορικών συναντήσεων του Ρόναλντ Ρίγκαν με τον τελευταίο ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
«Εξυπηρετεί αυτή η συνάντηση με τον Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών;» διερωτήθηκε ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Κίνα, Νίκολας Μπερνς, μιλώντας την Τρίτη στην εκπομπή «AC360» του CNN. «Σκεφτείτε τον συμβολισμό. Ο πρόεδρος Τραμπ προσφέρει σανίδα σωτηρίας στον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος έχει απομονωθεί εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια εξαιτίας της επιθετικότητάς του στην Ουκρανία».
Ο έμπειρος διπλωμάτης πρόσθεσε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «επιδαψιλεύει επαίνους στον Σι Τζινπίνγκ», κάτι που, κατά την άποψή του, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη στάση που θα έπρεπε να τηρεί απέναντι σε έναν αντίπαλο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Με εξαίρεση το μέγεθος του πυρηνικού της οπλοστασίου, που αποτελεί κληρονομιά της Σοβιετικής Ένωσης, η Ρωσία υστερεί έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας σε κάθε άλλο δείκτη ισχύος. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ συχνά φαίνεται να αναβαθμίζει τη θέση του Πούτιν, όπως συνέβη με την πρόσφατη συμφωνία για την αγορά ρωσικού ντίζελ με παράκαμψη των κυρώσεων ή με την πρόσκληση που του απηύθυνε να συμμετάσχει στη σύνοδο της G20, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο στο γκολφ θέρετρό του στο Μαϊάμι.
Πέρα από τη διπλωματία, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητά και προσωπική επιβεβαίωση. Μετά την ηχηρή αποδοκιμασία που δέχθηκε στις ενδιάμεσες εκλογές, έχει ανάγκη να δείξει τόσο στη διεθνή κοινότητα όσο και στους Αμερικανούς ότι δεν είναι ένας αποδυναμωμένος πρόεδρος που απλώς περιμένει να ολοκληρωθεί η θητεία του.
Από την πλευρά του, ο Σι, ως οικοδεσπότης, μπορεί να αξιοποιήσει τη συνάντηση για να προβάλει στα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης την εικόνα ενός κυρίαρχου ηγέτη που φέρνει στο ίδιο τραπέζι δύο ακόμη μεγάλες δυνάμεις.
Ο Τραμπ ίσως δεν βλέπει τους κινδύνους της συνόδου
Η σύνοδος προκαλεί ανησυχία σε χώρες όπως η Ουκρανία, αλλά και σε κράτη της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, που φοβούνται ότι οι τρεις ηγέτες ενδέχεται να καταλήξουν σε συμφωνίες που θα εξυπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα εις βάρος τρίτων.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι ότι ο Τραμπ συνομιλεί με τον Σι και τον Πούτιν, αλλά κατά πόσο μπορεί να εξασφαλίσει ουσιαστικά διπλωματικά οφέλη χωρίς δυσανάλογες παραχωρήσεις. Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι κρίσεις στην Ουκρανία, το Ιράν και την Ταϊβάν απειλούν να οδηγήσουν σε ευρύτερη σύγκρουση, η επικοινωνία μεταξύ των μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων παραμένει απαραίτητη.
Ο διάλογος με τους αντιπάλους, άλλωστε, δεν συνιστά κατ’ ανάγκη υποχώρηση. Όπως είχε δηλώσει ο Τζον Φ. Κένεντι: «Ας μη διαπραγματευόμαστε ποτέ από φόβο. Αλλά ας μη φοβόμαστε ποτέ να διαπραγματευτούμε».
Ούτε αποτελεί πρωτοτυπία του Τραμπ η προσέγγιση αντίπαλων καθεστώτων. Ο Μπαράκ Ομπάμα είχε επιδιώξει την εξομάλυνση των σχέσεων με το Ιράν και την Κούβα, προχωρώντας σε συμφωνίες τις οποίες ο Τραμπ ανέτρεψε στη συνέχεια.
Εκείνο που διαφοροποιεί τον σημερινό Αμερικανό πρόεδρο είναι η έντονα προσωποκεντρική αντίληψή του για τη διπλωματία. Επενδύει στις σχέσεις με τους ξένους ηγέτες, θεωρώντας ότι η προσωπική εμπιστοσύνη μπορεί να υπερβεί βαθιές γεωπολιτικές αντιθέσεις. Μια προσέγγιση που, σύμφωνα με τους επικριτές του, ενέχει τον κίνδυνο να υποκαταστήσει τη στρατηγική με την προσωπική διαπραγμάτευση.
Ο Λάιλ Γκολντστάιν, διευθυντής του Προγράμματος Ασίας στο Defense Priorities και επικεφαλής της Πρωτοβουλίας για την Κίνα στο Πανεπιστήμιο Μπράουν, αναγνωρίζει την αξία αυτής της τακτικής. «Η προσωπική χημεία έχει σημασία και ο Τραμπ με τον Σι φαίνεται ότι αναπτύσσουν μια τέτοια χημεία», σημειώνει, εκτιμώντας ότι η μεταξύ τους σχέση θα μπορούσε να συμβάλει στην αποτροπή μιας σύγκρουσης στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Το παράδειγμα της Βόρειας Κορέας, πάντως, αναδεικνύει τα όρια αυτής της στρατηγικής. Παρότι η προσέγγιση Τραμπ και Κιμ Γιονγκ Ουν ενδέχεται να συνέβαλε στην αποκλιμάκωση των εντάσεων κατά την πρώτη θητεία του Αμερικανού προέδρου, δεν ανέκοψε το πυρηνικό πρόγραμμα της Πιονγκγιάνγκ, η οποία διαθέτει σήμερα περισσότερα όπλα και πυραύλους από ποτέ.
Ο Γκολντστάιν θεωρεί ότι η καθιέρωση τριμερών συναντήσεων μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα σταθερότερο πλαίσιο συνεννόησης. Το ερώτημα για τον Τραμπ είναι εάν αυτή τη φορά θα καταφέρει να μετατρέψει τις προσωπικές του επαφές σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Πώς βλέπει η Κίνα έναν αποδυναμωμένο Τραμπ
Η συνάντηση Τραμπ και Σι πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη περίοδο για τις σινοαμερικανικές σχέσεις, με τον ανταγωνισμό στην Τεχνητή Νοημοσύνη να εντείνεται και να αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατιωτική σημασία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υποβαθμίσει τις πληροφορίες για εξωσυζυγική σχέση του πρώην CEO της Nvidia με γυναίκα που οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούσαν πιθανή συνεργάτιδα της κινεζικής κατασκοπείας, παρά τις ανησυχίες για τις προσπάθειες του Πεκίνου να διεισδύσει στον αμερικανικό τεχνολογικό τομέα.
Ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, κάλεσε τον Τραμπ να τηρήσει σταθερή στάση απέναντι στην Κίνα. «Έχω δει από πρώτο χέρι τη σχέση του με τον πρόεδρο Σι. Πιστεύω ότι μπορεί να του μιλήσει με ευθύτητα και να του ξεκαθαρίσει ποιες συμπεριφορές είναι απαράδεκτες για τις ΗΠΑ και ποιες θα έχουν συνέπειες», δήλωσε στο CNN.
Ωστόσο, η πολιτική αποδυνάμωση του Τραμπ δημιουργεί μια νέα ανισορροπία. Σε αντίθεση με τον Αμερικανό πρόεδρο, που έχει ήδη υποστεί σημαντική εκλογική ήττα, ο Σι και ο Πούτιν μπορούν να υπολογίζουν σε πολυετή παραμονή στην εξουσία, εφόσον δεν υπάρξουν απρόβλεπτες εξελίξεις.
Η Κίνα ενδέχεται, επομένως, να επιλέξει τη στρατηγική της αναμονής, προσβλέποντας σε αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής με την ανάληψη της προεδρίας από νέο ηγέτη το 2029. Αντίστοιχα, ο Πούτιν μπορεί να θεωρεί ότι έχει περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσει μια ευνοϊκή συμφωνία για την Ουκρανία όσο ο Τραμπ παραμένει στον Λευκό Οίκο.
Σύμφωνα με τον Στιβ Τσανγκ, διευθυντή του Ινστιτούτου Κίνας του SOAS στο Λονδίνο, το Πεκίνο αντιλαμβάνεται ότι ο Τραμπ έχει αποδυναμωθεί τόσο από τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών όσο και από τις πρόσφατες εξελίξεις στον τεχνολογικό τομέα. «Αυτό σίγουρα θα ενθαρρύνει τους Κινέζους, εάν ο Τραμπ επιχειρήσει να τους ασκήσει πιέσεις», εκτίμησε στο CNN International.
Πρόσθεσε, πάντως, ότι ο Σι θα αποφύγει τη δημόσια αντιπαράθεση, επιδιώκοντας να διατηρήσει καλές σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο, ανεξάρτητα από τα προσωπικά του αισθήματα απέναντί του.