ΟΛΗ Η ΓΕΩΡΓΙΑ ΛΕΕΙ ΜΑΝΤΛΟΜΠΑ (ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ) ΣΤΟΝ ΗΛΙΑ ΖΟΥΡΟ

Ο Ελβαρ Φρίντρικσον σηκώθηκε δυο-τρια βήματα μπροστά του. Αν μπορούσε θα έπαιζε αυτός άμυνα για να εμποδίσει το σχεδόν ελεύθερο τρίποντο που επιχειρούσε η Ισλανδία στην εκπνοή του αγώνα γκραν γκινιόλ με την Γεωργία, στην κατάμεστη κλειστή σάλα της Τιφλίδας. Είναι οι στιγμές που οι προπονητές εξαρτώνται από το αν θα μπει (όταν η ομάδα τους επιτίθεται) ή όχι (στην αντίθετη περίπτωση) ένα σουτ.

Ο Ηλίας Ζούρος χαμογελάει: “Αυτή δεν είναι η μοίρα μας; Τώρα που δεν το’ βαλε ο Φρίντρικσον είμαι ένας καλός προπονητής. Αν είχε ευστοχήσει, θα είχα αποτύχει…”

Η αλήθεια, πάντως, είναι ότι στην Τιφλίδα και στη Γεωργία τον θεωρούν περίπου εθνικό ήρωα της χώρας και πίνουν νερό στ’ ονομά του. Από τα μισά του 2016 κάθεται στον πάγκο του γεωργιανού αντιπροσωπευτικού συγκροτήματος, έχοντας υπογράψει ένα μικρό μπασκετικό θαύμα. Μαζί του και ο Γιώργος Λιμνιάτης, που είναι όλον αυτό τον καιρό ο άμεσος συνεργάτης του.

Γιατί θαύμα; Μα επειδή το γεωργιανό μπάσκετ είναι στην κυριολεξία … άγραφο στον ευρωπαϊκό χάρτη, έχει ένα πρωτάθλημα που μετά βίας μπορεί να συγκριθεί με τη δική μας Β Εθνική. Παρόλα αυτά, με τον Ζούρο στον πάγκο η Εθνική Γεωργίας έπαιξε σε δυο Ευρωμπάσκετ και πριν από λίγες μέρες με ένα περιπετειώδη τρόπο προκρίθηκε για πρώτη φορά σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο μπάσκετ. Αυτό που θα φιλοξενηθεί το καλοκαίρι στην Ασία (Φιλιππίνες, Ινδονησία και Ιαπωνία).

Είναι δύσκολο να συλλάβουμε το μέγεθος της επιτυχίας για αυτή τη μικρή χώρα των 3.6 εκατομμυρίων ψυχών. Για να ξαναβρούμε σημείο αναφοράς στο μπάσκετ, θα πρέπει να ταξιδέψουμε 60 χρόνια πίσω, στην εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, όταν η Ντιναμό Τιφλίδας με προπονητή τον Οταρ Κορκία (μέλος του τοπ-50 των κορυφαίων παικτών της FIBA το 1991) κατακτούσε το 5ο Κύπελλο Πρωταθλητριών της ιστορίας, κερδίζοντας τη Ρεάλ Μαδρίτης στον τελικό της Γενεύης (90-83).

Δυο χρόνια νωρίτερα είχε ξαναπαίξει στον τελικό, αλλά ηττήθηκε από την ΑΣΚ Ρίγα και μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 60, βρισκόταν στο ευρωπαϊκό προσκήνιο φτάνοντας μέχρι τον τελικό του Κυπελλούχων το 1969.

Από την Γεωργία ήταν δυο μέλη της σοβιετικής ομάδας που κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στον περιβόητο τελικό των Ολυμπιακών Αγώνων του 1972. Ο Μικαήλ Κορκία (ανηψιός του Οταρ) και βέβαια ο Ζουράπ Σακαντελίτσε, ένας από τους κορυφαίους Σοβιετικούς μπασκετμπολίστες όλων των εποχών. Ήταν αυτός που έκανε το φάουλ στο φινάλε του τελικού, πάνω στον Νταγκ Κόλινς μετά τις βολές του οποίου, έγινε το … πανηγύρι των τρελών, με τον Αλεξάντερ Μπέλοφ να πετυχαίνει εν τέλει το νικητήριο καλάθι της Σ.Ένωσης και τους Αμερικανούς σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις αποφάσεις διαιτητών και Γραμματείας, να μην παραλαμβάνουν τα αργυρά μετάλλια.

Γεωργιανός είναι και ο Τζέικ Τσακαλίδης (ή τουλάχιστον έχει και γεωργιανό διαβατήριο, αφού στην πραγματικότητα πριν πολιτογραφηθεί Έλληνας ομογενής από τη Γεωργία, λεγόταν Αλεξέι Λέντκοβ, γεννημένος στο Νοβοσιμπίρσκ και όχι στο Ρουστάβι.

Σίγουρα, από τη Γεωργία είναι ο Ζάζα Πατσούλια, με 1098 ματς στο ΝΒΑ και για λίγο συμπαίκτης του Γιάννη Αντετοκούνμπο στο ξεκίνημα της τρομερής καριέρας του Greek Freak στους Μιλγουόκι Μπακς. Αν ψάξουμε να βρούμε κι άλλον ένα μπασκετμπολίστα από τη Γεωργία που έχει σύνδεση με την Ελλάδα θα πρέπει να θυμηθούμε τον Βίκτορ Σανικίτζε, ενός εξαιρετικού σμολ-φόργουορντ, που δεν μπόρεσε να κάνει καριέρα και στον Άρη, λόγω του σοβαρού τραυματισμού του, το 2016.

Ο Σανικίτζε θα μπορούσε να παίζει ακόμα (είναι 36 ετών), αλλά το σμπαραλιασμένο γόνατο του, τον οδήγησε στα έδρανα του κοινοβουλίου της Γεωργίας, ενώ τώρα είναι και πρόεδρος της Ομοσπονδίας!

Ξεκίνησε σχεδόν από το μηδέν

Αλλά όλοι αυτοί ανήκουν στο παρελθόν. Τους Πατσούλια και Σανικίτζε ο Ζούρος τους πρόλαβε στα τελειώματα τους. Ουσιαστικά έπρεπε να ξεκινήσει από το μηδέν, αν και ο ίδιος δεν ξεχνάει τον προκάτοχο του και πολύ καλό του φίλο Ιγκορ Κοκόσκοφ, που καθόταν στον πάγκο της Εθνικής Γεωργίας για οκτώ χρόνια (2008-2016). Ο Σέρβος, ασίσταντ κόουτς πλέον των Μπρούκλιν Νετς, είχε φέρει τον Έλληνα προπονητή σε επαφή με την γεωργιανή ομοσπονδία: “Του οφείλω πάρα πολλά και τον ευχαριστώ. Τη δική του δουλειά συνεχίσαμε στην Εθνική Ομάδα, που αποτελεί και τη μοναδική διέξοδο του μπάσκετ της Γεωργίας να βρίσκεται στο προσκήνιο…”

Σε αυτά τα εφτά χρόνια ο Ζούρος αισθάνεται, πλέον, τη Γεωργία σαν το δεύτερο σπίτι του: “Μπορώ να πω ότι δέθηκα πάρα πολύ με τη χώρα, τους ανθρώπους και φυσικά την ίδια την ομάδα. Μπορεί να μη μιλάω τη γλώσσα τους, που είναι πολύ δύσκολη, καταλαβαίνω όμως πόσο υπερήφανοι νιώθουν, βλέποντας την Εθνική τους Ομάδα να έχει κάνει βήματα προόδου και να πετυχαίνει μεγάλες νίκες και διακρίσεις. Αυτό που έγινε μετά την ήττα μας, αλλά με τη διαφορά που μας έδινε το εισιτήριο για την Ασία, είναι ανεπανάληπτο. Είπα μετά το ματς ότι ήταν η πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής μου στο μπάσκετ και το εννοώ. Γράψαμε ιστορία μαζί με τα παιδιά και δεν ήταν καθόλου εύκολο…”¨

Όχι μόνο δεν ήταν εύκολο, αλλά αν έμπαινε το καλάθι του Φρίντρικσον, θα είχε προκριθεί η Ισλανδία. Η Γεωργία βολευόταν με ήττα μέχρι και 3π. Όταν ο Μακ Φάντεν σκόραρε για τρεις, 45” πριν από το τέλος, κάνοντας το σκορ 76-75 για τους γηπεδούχους, όλοι πίστευαν ότι το ματς είχε τελειώσει. Δεν είχε!

Πριν καταλάβει κανείς τι γινόταν πάνω στο παρκέ, ο Γιον Άχελ Γκούντμουνσον με τρίποντο έβαζε την Ισλανδία μπροστά με 80-77. Το ματς ήθελε 10.8” να ολοκληρωθεί και οι φιλοξενούμενοι έκαναν φάουλ πάνω στον Τόρνικε Σενγκέλια.

Αν ευστοχούσε και στις δυο η Ισλανδία δεν προλάβαινε ακόμη και με εύστοχο τρίποντο. Το θρίλερ εξελίχθηκε κάπως έτσι:

Τι να σκέφτηκε άραγε ο Ζούρος μετά τις δυο χαμένες βολές του Σενγκέλια; Μήπως τους καλοκαιρινούς εφιάλτες από την πρωτοφανή ατυχία που είχε χτυπήσει τη Γεωργία με τους τραυματισμούς Σενγκέλια και του ΝΒΑερ Μπιτάτζε;

Ο υπεράνθρωπος Σενγκέλια

“Να σου πω την αλήθεια δεν σκέφτηκα τίποτε. Δεν προλαβαίνεις κιόλας. Επαναλαμβάνω, η μοίρα μας είναι αυτή. Να κρινόμαστε από τέτοια σουτ. Θα’ ταν άδικο να περάσουν οι Ισλανδοί, όχι γιατί δεν έχουν καλή ομάδα, το αντίθετο, αλλά επειδή είχαν στοχεύσει απευθείας σε αυτό το ματς, ξεκουράζοντας στο αμέσως προηγούμενο που δεν είχε ενδιαφέρον γι αυτούς, τους τρεις καλύτερους παίκτες τους. Αντιθέτως, εμείς είχαμε και δεύτερο τελικό μέσα στην Ολλανδία.

Αλλά ας υποθέσουμε ότι έμπαινε το σουτ και προκρινόταν η Ισλανδία, τι θα σήμαινε; Ότι δεν ήταν καλή η δουλειά μας; Ότι δεν κάναμε διαδοχικές υπερβάσεις, με το συγκεκριμένο υλικό παικτών; Ή ότι ο Σερμαντίνι δεν έκανε δυο τεράστια παιχνίδια (σ.σ 45 π με 18/18 δίπ και 9/10 βολές), ο Μακφάντεν δεν έβαλε τα μεγάλα σουτ και ο Τόκο Σενγκέλια δεν είναι … υπεράνθρωπος;”

Κανονικός σούπερμαν ο Τόκο; Ο 58χρονος κόουτς βγάζει το καπέλο στον αρχηγό της ομάδας του: “Είπα και στη συνέντευξη Τύπου μετά το ματς ότι δεν έχω ξαναδεί τόσο μεγάλη αφοσίωση στην Εθνική Ομάδα. Είναι ένας πατριώτης με όλη τη σημασία της λέξης. Φοβόμασταν ότι δεν θα ερχόταν να παίξει στην Ολλανδία, γιατί δεν θα τον άφηνε η Βίρτους που έπαιζε με την Μπασκόνια. Όταν μίλησα με τον Σκαριόλο, κατάλαβα ότι η διοίκηση της Μπολόνια δύσκολα θα του έδινε άδεια. Σιγά μη δεν ερχόταν, όμως. Πήγε ο ίδιος στη διοίκηση, υποσχέθηκε ότι θα έπαιζε σίγουρα με την Μπασκόνια και αμφιβάλλω αν … κοιμήθηκε. Ήρθε και έπαιξε με την Ολλανδία, αμέσως μετά πήρε το ιδιωτικό τζετ που’ χε νοικιάσει και επέστρεψε στη Μπολόνια, έπαιξε το βράδυ με την Μπασκόνια και το επόμενο πρωί ξαναπήρε το τζετ για να βρεθεί κοντά μας και να αγωνιστεί στον “τελικό” με την Ισλανδία. Ε, όταν βλέπεις αυτή την αυταπάρνηση, αυτό το πείσμα, δεν έχεις να πεις τίποτε άλλο εκτός από ένα μεγάλο ευχαριστώ. Εντάξει στο τέλος ήταν κατάκοπος, έκανε λάθη, αλλά ποιός μπορούσε να του πει το παραμικρό;

Η αλήθεια είναι ότι μετά το χαμένο τρίποντο του Φρίντρικσον και το βολικό -3, ο Σενγκέλια χάθηκε στο πανδαιμόνιο των πανηγυρισμών: “Δεν έχω ξαναπαίξει σε τέτοιο αγώνα με την Εθνική Ομάδα. Δεν περιγράφεται η χαρά μου, αλλά και η περηφάνια μου που κάναμε όλο τον κόσμο ευτυχισμένο” δήλωνε ο Σενγκέλια.

Την ίδια ώρα ο Αμερικανός Μακφάντεν έβαζε τα κλάματα! “Δεν μπορείτε να φανταστείτε τι σημαίνει όλο αυτό για την ομάδα. Και για μένα προσωπικά. Είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που χάρηκα τόσο πολύ, μετά από μια … ήττα”

Τα συγχαρητήρια του πρωθυπουργού

Στα αποδυτήρια της ομάδας, εμφανίστηκε μέχρι και ο Πρωθυπουργός της χώρας, Ιγκόρ Γκαριμπασβίλι, που έδωσε συγχαρητήρια στους παίκτες και τον Ζούρο. Ο Έλληνας κόουτς δεν σταμάτησε να δίνει συνεντεύξεις, αλλά και να ξεκινάει ήδη τη δουλειά για την προετοιμασία εν όψει του Παγκοσμίου Κυπελλου: “Πρέπει να τρέξουμε, γιατί σε αντίθεση με άλλες ομάδες που είχαν ήδη προκριθεί, εμείς πήραμε το εισιτήριο την τελευταία ημέρα των προκριματικών. Είναι πολύ μακρινό το ταξίδι στην Ασία, γι αυτό χρειάζεται και ειδική προετοιμασία, άφιξη νωρίτερα για προσαρμογή στις συνθήκες. Δεν θα πάμε στο Παγκόσμιο Κύπελλο για να βιώσουμε μόνο την εμπειρία. Θέλουμε να είμαστε ανταγωνιστικοί, όσο μπορούμε περισσότερο…” σχολιάζει.

Δεν είναι δήλωση κλισέ, απ’ αυτές που αρέσουν στους προπονητές, αλλά το “πιστεύω” του Έλληνα κόουτς, ο οποίος νιώθει υπερήφανος για όλους τους παίκτες του: “Μπορεί να μην έχουμε το ταλέντο άλλων ομάδων ή τις εμπειρίες και τις παραστάσεις ενός μεγάλου πρωταθλήματος. Περισσεύει, ωστόσο, το πάθος και η δίψα για τη διάκριση. Έχουν μια τεράστια σπίθα στην καρδιά τους και είναι μαχητές.

Το πιστεύω ότι μπορούμε να διακριθούμε στο Παγκόσμιο Κύπελλο, γιατί έχουμε κάνει τεράστια βήματα προόδου. Μετράμε νίκες επί της Λιθουανίας, της Ισπανίας, ακόμα και κόντρα στην Ελλάδα έστω και σε φιλικό επίπεδο και μια μεγάλη πρόκριση που φέρνει τη Γεωργία στις καλύτερες ομάδες του κόσμου…”

Αν πάντως ο Ζούρος κάνει μια βόλτα στην Τιφλίδα είναι σίγουρο ότι θα ακούσει χιλιάδες “μάντλομπα”, όπως λέγεται το ευχαριστώ στα γεωργιανά: “Η ικανοποίηση του κόσμου είναι το πιο σημαντικό απ’ όλα, γιατί από κει μπορούν να ξεπηδήσουν τα νέα παιδιά, τα νέα ταλέντα, που τόσο πολύ έχει ανάγκη το μπάσκετ της Γεωργίας. Μας αγαπούν πολύ, φάνηκε και στο γήπεδο, φαίνεται από την αρχή της θητείας μου στην Εθνική. Παίζαμε με την Αλβανία και είχαμε 6.000 κόσμο στο πλευρό μας. Είναι φανταστικό…”