“Sanewashing”: Πώς και γιατί τα ΜΜΕ “μαζεύουν τα ασυμμάζευτα” του Τραμπ

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2024, αφού έδωσε μια ομιλία για τα οικονομικά του σχέδια, ο Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε τι θα έκανε αν επανεκλεγεί για να γίνει η φροντίδα των παιδιών στις ΗΠΑπιο προσιτή.

Και έδωσε μια εντελώς ασυναρτητη απάντηση 374 λέξεων:

«Ε, ναι, θα το έκανα αυτό. Και καθόμαστε κάτω, είχαμε τον γερουσιαστή Μάρκο Ρούμπιο, και η κόρη μου, η Ιβάνκα, είχε τεράστια συμβολή σε αυτό το θέμα. Είναι πολύ σημαντικό ζήτημα. Αλλά νομίζω ότι όταν μιλάμε για τέτοια νούμερα όπως αυτά που αναφέρω – γιατί, κοιτάξτε, η παιδική φροντίδα είναι παιδική φροντίδα, πρέπει να την έχεις, σε αυτή τη χώρα είναι απαραίτητη. Όταν όμως συγκρίνεις αυτά τα ποσά με τους αριθμούς που βγάζω εγώ από τη φορολόγηση των ξένων κρατών σε επίπεδα που δεν έχουν συνηθίσει – αλλά θα το συνηθίσουν πολύ γρήγορα… Και δεν πρόκειται να σταματήσουν να κάνουν μπίζνες μαζί μας, απλά θα πληρώνουν έναν πολύ γερό φόρο όταν στέλνουν προϊόντα στη χώρα μας […]»

Η απάντησή του (ή μάλλον η έλλειψή της) έδειξε ότι μάλλον δεν είχε αφιερώσει ούτε λεπτό να σκεφτεί σοβαρά το θέμα.

Κι όμως, πολλά ειδησεογραφικά μέσα παρουσίασαν με κάθε σοβαρότητα τις προτάσεις πολιτικής του και “αγνόησαν” την ασυνάρτητη απάντηση.

Για πολλούς, αυτό ήταν το απόλυτο παράδειγμα αυτού που πλέον αποκαλείται “sanewashing”.

 

Το κρίσιμο εδώ είναι ότι κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2024, ο Τζο Μπάιντεν δεχόταν ανελέητο πρέσινγκ για τη σωματική και πνευματική του καταβολή — πράγμα που τον οδήγησε τελικά στο να αποσυρθεί από την κούρσα τον Αύγουστο.

Από την άλλη, πολλοί θεωρούσαν ότι ο Τραμπ ήταν εξίσου (αν όχι περισσότερο) ακατάλληλος πνευματικά για την προεδρία. Μόνο που αυτό δεν έφτανε καθαρά στους ψηφοφόρους, γιατί οι δημοσιογράφοι τού έκαναν “sanewashing”, παρουσιάζοντάς τον πιο σοβαρό και συγκροτημένο από όσο ήταν στην πραγματικότητα.

Ορισμένοι αναλυτές άφησαν μάλιστα να εννοηθεί ότι αυτό αποδείκνυε μια υποβόσκουσα μεροληψία των δημοσιογράφων, η οποία σπρώχνει τον Τραμπ προς τη νίκη.

Το “sanewashing” στις εκλογές του 2024

Η έρευνα του “The Conversation“, όμως, δείχνει ότι τα πράγματα είναι λίγο πιο περίπλοκα. Το περιοδικό ανέλυσε δύο συγκεκριμένες ομιλίες, που σχολιάστηκαν έντονα για πιθανό “sanewashing”.

Η μία ήταν το παράδειγμα με την παιδική φροντίδα. Η άλλη ήταν μια ομιλία στο Λατρόμπ της Πενσυλβάνια, όπου ο Τραμπ έκανε ένα χοντροκομμένο σχόλιο για τον Άρνολντ Πάλμερ, το οποίο ερμηνεύτηκε ως υπονοούμενο για το μέγεθος των γεννητικών οργάνων του γκολφέρ.

Η έρευνα βασίστηκε στα απομαγνητοφωνημένα κείμενα των δύο ομιλιών, καθώς και σε εκατοντάδες σχετικά δημοσιεύματα των επόμενων εβδομάδων —τόσο από τον παραδοσιακό Τύπο όσο και από ψηφιακά μέσα— τα οποία υποβλήθηκαν σε υπολογιστική ανάλυση.

Τα πρόσφατα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι υπήρξε πράγματι μια τάση “sanewashing” και στις δύο περιπτώσεις.

Διαπιστώθηκε ότι οι δημοσιογράφοι, ως επί το πλείστον, στάθηκαν σε ελάχιστα μόνο κομβικά σημεία των τοποθετήσεών του, μεταφέροντάς τα με λεξιλόγιο πολύ διαφορετικό από εκείνο που χρησιμοποίησε ο νυν πρόεδρος.

Αυτό όμως δεν γινόταν πάντα με τον ίδιο τρόπο.

Στην οικονομική ομιλία, οι δημοσιογράφοι έμειναν αυστηρά στο θέμα: φόροι και κρατικές δαπάνες, προσπερνώντας τελείως την εκτός τόπου και χρόνου απάντησή του για την παιδική φροντίδα.

Στην ομιλία του Λατρόμπ, όμως, συνέβη το αντίθετο: οι δημοσιογράφοι στάθηκαν πολύ περισσότερο στα σχόλια για τον Πάλμερ.

Όπως ήταν αναμενόμενο, αυτό το φαινόμενο ήταν πολύ πιο έντονο στα ενημερωτικά sites παρά στις παραδοσιακές εφημερίδες.

Επίσης, παρά την κριτική προς τα ΜΜΕ, είδαμε ότι υπήρξε αρκετός σχολιασμός για τον ασυνάρτητο τρόπο που μιλάει ο Τραμπ.

Η διαφορά ήταν ότι τα sites χρησιμοποιούσαν πιο αιχμηρή γλώσσα ενώ οι παραδοσιακές εφημερίδες προτιμούσαν πιο ήπιες εκφράσεις.

Είναι τελικά αυτό πρόβλημα;

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το sanewashing είναι εξ ορισμού κάτι κακό.

Στην πραγματικότητα, το sanewashing μπορεί να είναι απλώς ένα αναπόφευκτο παράπλευρο προϊόν της δημοσιογραφίας, της φυσικής διαδικασίας, δηλαδή, να ξεδιαλέγεις τις ανούσιες πληροφορίες και να εστιάζεις στην ουσία.

Και τις περισσότερες φορές, οι δημοσιογράφοι κάνουν τη σωστή επιλογή.