«Η μοναξιά αντιμετωπίζεται μόνο με παρέα»: Η ιστορία του κ. Βαγγέλη για τη δύναμη της ανθρώπινης παρουσίας

«Άμα σας πω ότι από το πρωί της ημέρας που θα έρθουνε, μετράω τις ώρες πότε θα έρθουνε…». Πίσω από τα λόγια του κ. Βαγγέλη, ενός από τους ωφελούμενους του προγράμματος συντροφιάς για την τρίτη ηλικία «Χρόνος Μαζί», υπάρχει κάτι βαθύτερο από μια απλή προσμονή. Υπάρχει η ανάγκη για παρέα, για έναν άνθρωπο που θα χτυπήσει την πόρτα, όχι από υποχρέωση, αλλά επειδή θέλει πραγματικά να βρίσκεται εκεί.

Για πολλούς ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, η καθημερινότητα κυλά σιωπηλά. Οι ώρες περνούν χωρίς συζήτηση, χωρίς συντροφιά, χωρίς κάποιον να ρωτήσει πώς ήταν η μέρα τους. Η μοναξιά δεν φαίνεται πάντα, αλλά γίνεται αισθητή στις μικρές στιγμές της ημέρας. Σε ένα άδειο σπίτι. Σε ένα τραπέζι για έναν. Σε μια τηλεόραση που μένει ανοιχτή μόνο για να ακούγεται μια φωνή.

Για τον κ. Βαγγέλη, όμως, αυτό άρχισε να αλλάζει μέσα από το πρόγραμμα «Χρόνος Μαζί». «Και μόνο που έρχεται ένας ξένος σπίτι σου και σου φέρεται σαν να είναι παιδί σου ή οικογένειά σου, αυτό είναι κάτι», λέει. Και ίσως αυτή η φράση να περιγράφει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο τι σημαίνει πραγματική ανθρώπινη παρουσία.

Όταν μια επίσκεψη γίνεται κομμάτι της ζωής

Το πρόγραμμα συντροφιάς για την τρίτη ηλικία «Χρόνος Μαζί» δημιουργήθηκε από τη LAMDA Development, στο πλαίσιο του προγράμματος εταιρικής υπευθυνότητας LAMDA Impact, σε συνεργασία με την Emfasis Non-Profit. Από το 2025 μέχρι σήμερα, η πρωτοβουλία υλοποιείται στους δήμους Ελληνικού-Αργυρούπολης, Αλίμου και Γλυφάδας, στις περιοχές δηλαδή γύρω από το The Ellinikon, με στόχο να στηρίξει ηλικιωμένους ανθρώπους που βιώνουν κοινωνική απομόνωση.

Πίσω όμως από τον σχεδιασμό και τις δράσεις, η ουσία του προγράμματος βρίσκεται στις ανθρώπινες σχέσεις που δημιουργούνται, στις συζητήσεις που κρατούν λίγο περισσότερο, στις επισκέψεις που γίνονται σημείο αναφοράς της εβδομάδας και στην αίσθηση ότι κάποιος θυμήθηκε να περάσει από το σπίτι όχι γιατί «πρέπει», αλλά γιατί νοιάζεται.

Η Emfasis Non-Profit, με πολυετή εμπειρία στην κοινωνική παρέμβαση και την υποστήριξη ευάλωτων ομάδων, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση αυτής της καθημερινής φροντίδας. Μέσα από οργανωμένες επισκέψεις και προσωπική επαφή, δημιουργούνται σχέσεις εμπιστοσύνης που ξεπερνούν την τυπική υποστήριξη και αποκτούν πραγματικό ανθρώπινο βάθος. Και για ανθρώπους όπως ο κ. Βαγγέλης, αυτό κάνει τη διαφορά. «Αντιμετωπίζεται αλλιώς η μοναξιά εκτός από την παρέα, την καλή παρέα;», αναρωτιέται.

Μικρές στιγμές που ξαναδίνουν χαρά στην καθημερινότητα

Στον πυρήνα του «Χρόνος Μαζί» βρίσκονται δράσεις που βοηθούν τους ηλικιωμένους να ξαναβρούν τη χαρά της συμμετοχής και της επικοινωνίας. Η «Δημιουργική Παρέα», μία από τις βασικές ενότητες του προγράμματος, περιλαμβάνει συναντήσεις και επισκέψεις που λειτουργούν ως αφορμή για κουβέντα, συντροφιά και ουσιαστική σύνδεση. Για πολλούς συμμετέχοντες, αυτές οι στιγμές γίνονται ένα σταθερό σημείο φωτός μέσα στην εβδομάδα τους.

Παράλληλα, δραστηριότητες όπως περίπατοι, επιτραπέζια παιχνίδια, μουσική, κηπουρική και μαγειρική ενεργοποιούν μνήμες και δημιουργούν νέες εμπειρίες. Μέσα από αυτές τις καθημερινές στιγμές, οι ηλικιωμένοι δεν περνούν απλώς δημιουργικά τον χρόνο τους. Νιώθουν ξανά ενεργό μέρος μιας ομάδας, μιας παρέας, μιας κοινότητας. Γιατί για τους ανθρώπους που για καιρό είχαν συνηθίσει τη σιωπή, ακόμη και ένα γέλιο γύρω από ένα τραπέζι μπορεί να αποκτήσει τεράστια σημασία.

Η δύναμη της τέχνης, της φροντίδας και της ανθρώπινης επαφής

Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχουν και τα Θεατρικά Εργαστήρια που πραγματοποιούνται σε συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο. Η επαφή με την τέχνη λειτουργεί ως μέσο έκφρασης, εξωστρέφειας και κοινωνικοποίησης, ενώ οι ωφελούμενοι έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν και θεατρικές παραστάσεις μέσω δωρεάν εισιτηρίων.

Παράλληλα, δράσεις «Make over» που περιλαμβάνουν ημέρες προσωπικής περιποίησης και αυτοφροντίδας (κομμωτική, περιποίηση άκρων κλπ) και πραγματοποιούνται με την εθελοντική συμμετοχή της ομάδας εκπαίδευσης της WELLA Professionals, ενισχύουν το αίσθημα αυτοφροντίδας και την αυτοεκτίμηση των ωφελούμενων. Δεν πρόκειται μόνο για μια αλλαγή στην εικόνα τους, αλλά για μια υπενθύμιση ότι εξακολουθούν να αξίζουν χρόνο, προσοχή και φροντίδα.

Μέσα από όλες αυτές τις εμπειρίες, το πρόγραμμα δημιουργεί κάτι βαθύτερο από δραστηριότητες. Δημιουργεί ένα αίσθημα σύνδεσης, την αίσθηση ότι κάποιος σε βλέπει, σε ακούει και σε υπολογίζει.

Η μοναξιά δεν φεύγει με μεγάλα λόγια, αλλά με παρουσία

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του «Χρόνος Μαζί» είναι η εξατομικευμένη προσέγγιση. Κάθε άνθρωπος βιώνει διαφορετικά τη μοναξιά και έχει τις δικές του ανάγκες, τις δικές του συνήθειες και τον δικό του τρόπο να ανοίγεται στους άλλους.

Γι’ αυτό και το πρόγραμμα δεν αντιμετωπίζει τους ηλικιωμένους ως μια απρόσωπη ομάδα ανθρώπων που χρειάζονται βοήθεια, αλλά ως ξεχωριστές προσωπικότητες με ιστορίες, ανάγκες και επιθυμία για ουσιαστική επαφή. Γιατί κάποιες φορές, αυτό που χρειάζεται περισσότερο ένας άνθρωπος δεν είναι μια μεγάλη παρέμβαση. Είναι μια παρουσία, κάποιον δηλαδή που θα αφιερώσει χρόνο για να καθίσει δίπλα του, να ακούσει μια ιστορία, να μοιραστεί έναν καφέ ή απλώς να ρωτήσει πώς πέρασε τη μέρα του. Και αυτό είναι που κάνει το «Χρόνος Μαζί» τόσο σημαντικό για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας.

Όταν η φροντίδα αποκτά πραγματικό νόημα

Για τη LAMDA Development, η εταιρική υπευθυνότητα συνδέεται με δράσεις που έχουν πραγματική αξία για τις τοπικές κοινότητες. Μέσα από το πρόγραμμα LAMDA Impact και πρωτοβουλίες όπως το «Χρόνος Μαζί», η εταιρεία επιδιώκει να φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά, επενδύοντας στη σύνδεση, την αλληλεγγύη και την κοινωνική συνοχή.

Σε μια εποχή όπου η απομόνωση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης κοινωνίας, ιδιαίτερα για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, η ουσιαστική παρουσία αποκτά ξεχωριστή σημασία. Και πολλές φορές, αυτό που μπορεί πραγματικά να αλλάξει την καθημερινότητα ενός ανθρώπου δεν είναι κάτι μεγάλο ή εντυπωσιακό. Είναι μια πόρτα που χτυπά, μια κουβέντα που κρατάει λίγο παραπάνω, ένας άνθρωπος που αφιερώνει χρόνο για να ακούσει και να σταθεί δίπλα σε κάποιον που το έχει ανάγκη. Γιατί τελικά, η συντροφιά και η φροντίδα δεν μετριούνται μόνο σε πράξεις υποστήριξης, αλλά στο αίσθημα ότι κάποιος είναι εκεί για σένα. Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό απ’ όλα.