Μασούτης – Κρητικός: Πώς διαμορφώνεται το δίκτυο μετά το κλείσιμο του deal

Η έγκριση της εξαγοράς της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τη Διαμαντής Μασούτης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού σηματοδοτεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων ετών στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων. Η συμφωνία συνοδεύεται από διορθωτικά μέτρα σε τοπικές αγορές, ενώ παράλληλα επιταχύνει τη συγκέντρωση του κλάδου σε μια περίοδο αυξημένου λειτουργικού κόστους και εντεινόμενου ανταγωνισμού.

Η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία ανακοινώθηκε στις 15 Μαΐου, ολοκληρώνει το βασικό θεσμικό στάδιο για τη μεταβίβαση του ελέγχου της Κρητικός στη Μασούτης και ανοίγει τον δρόμο για την υλοποίηση του σχεδίου επιχειρησιακής ενσωμάτωσης των δύο αλυσίδων. Με τη συμφωνία δημιουργείται ένα από τα μεγαλύτερα σχήματα στο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων, με εκτεταμένη γεωγραφική παρουσία και ισχυρότερη θέση απέναντι στην αγορά προμηθευτών και καταναλωτών.

Παρεμβάσεις σε τοπικές αγορές

Η έγκριση της συναλλαγής συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες δεσμεύσεις, καθώς η Επιτροπή Ανταγωνισμού διαπίστωσε ότι σε αρκετές τοπικές αγορές η συνένωση των δύο δικτύων οδηγούσε σε ιδιαίτερα υψηλά μερίδια αγοράς. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Αρχής, σε ορισμένες περιοχές το συνολικό μερίδιο της νέας εταιρικής οντότητας θα ξεπερνούσε το 50%, στοιχείο που θεωρήθηκε πιθανό να περιορίσει τον ανταγωνισμό και τις διαθέσιμες επιλογές των καταναλωτών.

Για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών προβλέφθηκαν διορθωτικά μέτρα που περιλαμβάνουν την εκποίηση έξι καταστημάτων,  πέντε της Κρητικός και ενός της Μασούτης,  καθώς και τη διακοπή συνεργασίας ή χρήσης εμπορικών σημάτων σε ακόμη 47 συνεργαζόμενα σημεία πώλησης. Οι παρεμβάσεις αφορούν περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη, η Χαλκιδική, το Ρέθυμνο, η Καβάλα, η Θάσος, τα Χανιά, η Κέρκυρα και νησιωτικές αγορές του Αιγαίου. Στους χάρτες παρουσιάζονται με διαφορετική χρωματική σήμανση τα σημεία παρουσίας κάθε εταιρείας, ενώ με ειδική περίμετρο αποτυπώνονται οι ζώνες των 10 ή 30 λεπτών εντός των οποίων υπολογίστηκαν τα μερίδια αγοράς και αξιολογήθηκαν οι συνθήκες ανταγωνισμού. Με κόκκινο σημειώνονται τα καταστήματα Κρητικός, με μπλε τα καταστήματα Μασούτης, με μωβ τα λοιπά καταστήματα Κρητικός και με πράσινο ανταγωνιστής.

Παράλληλα, προβλέφθηκε ο διορισμός ανεξάρτητου επιβλέποντος εντολοδόχου, ο οποίος θα έχει την ευθύνη παρακολούθησης της εφαρμογής των δεσμεύσεων και της συμμόρφωσης των εμπλεκόμενων πλευρών με τους όρους της απόφασης.

Η μεθοδολογία της Επιτροπής Ανταγωνισμού

Η αξιολόγηση της συναλλαγής βασίστηκε σε ανάλυση των τοπικών αγορών με γεωγραφικά και πληθυσμιακά κριτήρια. Στις αστικές περιοχές με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων εξετάστηκε ακτίνα έως 10 λεπτών οδήγησης από κάθε κατάστημα, ενώ στις μη αστικές περιοχές η αντίστοιχη ακτίνα επεκτάθηκε έως τα 30 λεπτά. Με βάση αυτή τη χαρτογράφηση υπολογίστηκαν τα μερίδια αγοράς και εκτιμήθηκε η επίδραση της συμφωνίας στον ανταγωνισμό ανά περιοχή.

Η Επιτροπή έκρινε τελικά ότι μετά την εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων τα μερίδια της νέας εταιρικής οντότητας στις προβληματικές αγορές θα υποχωρήσουν κάτω από το όριο που θεωρήθηκε κρίσιμο, επιτρέποντας τη διατήρηση συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού.

Σταδιακή ενοποίηση των δικτύων

Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς και όσα έχουν αναφέρει οι διοικήσεις των δύο εταιρειών το προηγούμενο διάστημα, η ενοποίηση των δραστηριοτήτων αναμένεται να εξελιχθεί σταδιακά και όχι με άμεσες αλλαγές στο σύνολο του δικτύου. Παρότι ο στρατηγικός σχεδιασμός προβλέπει ενίσχυση της παρουσίας του brand της Μασούτης στο ενιαίο σχήμα, δεν εκτιμάται ότι θα υπάρξουν βραχυπρόθεσμα εκτεταμένες αλλαγές στα καταστήματα της Κρητικός.

Εκτιμήσεις της αγοράς αναφέρουν ότι έως το τέλος του 2026 μεγάλο μέρος του δικτύου θα συνεχίσει να λειτουργεί με τη σημερινή του μορφή, προκειμένου να διασφαλιστεί η επιχειρησιακή συνέχεια και η ομαλή προσαρμογή των συνεργαζόμενων καταστημάτων franchise. Παράλληλα, η συνεργασία με το υφιστάμενο δίκτυο συνεργατών της Κρητικός αναμένεται να διατηρηθεί και στη μεταβατική περίοδο.

Στο επίκεντρο οι επενδύσεις στα logistics

Η δημιουργία ενός μεγαλύτερου ενοποιημένου δικτύου φέρνει στο προσκήνιο και την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών logistics. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η αναβάθμιση των κέντρων διανομής και ο καλύτερος συντονισμός της εφοδιαστικής αλυσίδας θα αποτελέσουν κρίσιμους παράγοντες για τη μείωση του λειτουργικού κόστους και τη βελτίωση της διαθεσιμότητας προϊόντων στα καταστήματα.

Οι ίδιες εκτιμήσεις συνδέουν τη συγκεκριμένη εξέλιξη με τη γενικότερη τάση συγκέντρωσης που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων, καθώς οι μεγάλες αλυσίδες επιδιώκουν οικονομίες κλίμακας απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις, στο αυξημένο ενεργειακό κόστος και στη μεταβαλλόμενη καταναλωτική συμπεριφορά.

Η πορεία προς τη συμφωνία

Οι διερευνητικές επαφές μεταξύ των δύο πλευρών ξεκίνησαν στα τέλη του 2024, με αντικείμενο τη μεταβίβαση του συνόλου της δραστηριότητας της Κρητικός στη Μασούτης, συμπεριλαμβανομένων των καταστημάτων και των υποδομών διανομής. Η τελική έγκριση της Επιτροπής Ανταγωνισμού αποτέλεσε το τελευταίο βασικό θεσμικό βήμα πριν από την πλήρη εφαρμογή της συναλλαγής.

Η Μασούτης συγκαταλέγεται διαχρονικά μεταξύ των μεγαλύτερων ελληνικών αλυσίδων σούπερ μάρκετ, με ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στη Βόρεια Ελλάδα, ενώ η Κρητικός ακολούθησε τα τελευταία χρόνια επιθετικό ρυθμό ανάπτυξης μέσω οργανικής επέκτασης και εξαγορών μικρότερων τοπικών αλυσίδων. Η συνένωση των δύο σχημάτων αναμένεται να επηρεάσει συνολικά τις ισορροπίες στον κλάδο, σε μια αγορά όπου ο ανταγωνισμός μεταφέρεται πλέον όχι μόνο στις τιμές αλλά και στις επενδύσεις, στις υποδομές και στην ταχύτητα τροφοδοσίας των δικτύων.