Όρμπαν τέλος: Τα καθεστώτα πέφτουν από μέσα…

Οι ευρωπαϊκοί πανηγυρισμοί για την πτώση του Όρμπαν στην Ουγγαρία είναι δικαιολογημένοι.

Εν μέρει, όμως. Διότι ο νικητής των εκλογών και διάδοχός του, Μαγιάρ, δικό του, του Όρμπαν, παιδί ήταν, μέχρι να αδράξει την ευκαιρία-την εσωτερική δυσαρέσκεια από την άνοδο του κόστους ζωής και την εκτεταμένη διαφθορά- και να γίνει αντίπαλός του.

Άλλωστε, σε τέτοιες περιπτώσεις, που οι κυβερνήσεις γίνονται καθεστώτα(16 χρόνια κράτησε του Όρμπαν), η υπονόμευσή τους και, τελικά, η ανατροπή τους γίνεται μόνο «από μέσα».

Και αυτό είναι το πρώτο και μεγάλο δίδαγμα από το παράδειγμα της Ουγγαρίας.

Ο Όρμπαν έπεσε μολονότι είχε την υποστήριξη και του Τραμπ και του Πούτιν, αλλά και ευρωπαίων πολιτικών του ιδίου φυράματος: της Γαλλίδας Λεπέν, του Ιταλού Σαλβίνι, της Γερμανίδας Βάιντελ κ.α Και-να μην το ξεχνάμε- του Νετανιάχου, για χάρη του οποίου ο Όρμπαν έβγαλε την Ουγγαρία από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, που έχει χαρακτηρίσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό εγκληματία πολέμου.

Αυτή, λοιπόν, η εξωτερική υποστήριξη δεν μπόρεσε να κρατήσει κι άλλο τον Ούγγρο ημι-δικτάτορα στην εξουσία. Κατέρρευσε από μέσα.

Το εσωτερικό μέτωπο είναι που αποδυνάμωσε και, τελικά, οδήγησε στην ήττα τον Όρμπαν. Η ακρίβεια είχε αρχίσει να «δαγκώνει» και το κόστος ζωής να γίνεται αφόρητο για μεγάλες ομάδες του πληθυσμού. Η υποβάθμιση των δημόσιων υγειονομικών υπηρεσιών συμπλήρωνε το πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι πολίτες στην καθημερινή τους ζωή. Αν προστεθεί και η εκτεταμένη διαφθορά, συμπληρώνεται το τρίπτυχο που οδήγησε στην πτώση του καθεστώτος Όρμπαν, έστω μετά από τέσσερις τετραετίες.

Αν ισχύουν οι πρώτες αναλύσεις του αποτελέσματος, φαίνεται ότι σ’ αυτήν την πτώση συνέβαλαν αποφασιστικά οι νέοι ψηφοφόροι. Οι οποίοι, εκτός από την οικονομική καχεξία, ασφαλώς έλαβαν υπόψη τους και την επιβολή ενός ανελεύθερου και διεφθαρμένου καθεστώτος, στο οποίο δεν θα ήθελαν να ζήσουν τα περισσότερα χρόνια της ζωής τους.

Είναι λάθος να μεταφέρονται δεδομένα από μια χώρα στην άλλη, για να βγουν επιθυμητά συμπεράσματα. Όμως, καλό είναι όσοι νομίζουν ότι είναι «κυρίαρχοι» και μπορούν να μακροημερεύσουν στην εξουσία, επειδή «δεν υπάρχει αντίπαλος», να πάρουν κάποια μαθήματα.

Πρώτον, οι «διεθνείς επιτυχίες» και η άπλετη υποστήριξη απέξω μπορεί να μην αρκούν, οι ψηφοφόροι θα τα γράψουν εκεί που ξέρουν.

Δεύτερον, η «βιτρίνα» της οικονομίας(«ανάπτυξη» κ.α) μπορεί να μην αρκεί, αν τα άλλα χαρακτηριστικά της(υψηλό κόστος ζωής, χαμηλοί μισθοί, στεγαστική κρίση) επιδεινώνουν τη ζωή των ανθρώπων, οι οποίοι ζουν την πραγματικότητα και δεν πείθονται από την προπαγάνδα.

Τρίτον, αν όλα αυτά συνοδεύονται από οφθαλμοφανή σκάνδαλα διαφθοράς, το κοκτέιλ μπορεί να γίνει εκρηκτικό για τις κυβερνήσεις που νομίζουν ότι εσαεί «δεν (θα) έχουν αντίπαλο».

Και για να το πούμε καθαρά: η ΝΔ του Μητσοτάκη κυβερνά δύο τετραετίες και, επομένως, είναι δύσκολο να χαρακτηριστεί «καθεστώς», όπως του Όρμπαν των 16 ετών. Όχι, ο Μητσοτάκης δεν είναι Όρμπαν, αν και ορισμένα χαρακτηριστικά των κυβερνήσεών τους έμοιαζαν(κουρέλιασμα του κράτους δικαίου, διαφθορά).

Όμως, μπορεί να την πάθει όπως ο Όρμπαν κι ας φαίνεται ότι «δεν έχει αντίπαλο». Αντίπαλός του είναι οι ψηφοφόροι. Οι οποίοι έχουν προειδοποιήσει από τις ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2024. Όταν όλοι έλεγαν ότι είναι άτρωτος (δείτε εδώ μια, αιρετική τότε, εκτίμηση). Οι δημοσκοπήσεις τού έδιναν αυτό που ήθελε(περί το 33%), αλλά το εκλογικό κοντέρ έγραψε 28%. Και έκτοτε πασχίζει να το ξεπεράσει, αλλά μπορεί και να πάει παρακάτω.

Εν κατακλείδι: στις ευρωπαϊκές χώρες είναι πολύ δύσκολο να μιλήσουμε για «καθεστώς». Ο Όρμπαν κατάφερε (σχεδόν…) να το επιβάλει επί 16 χρόνια. Αλλά έπεσε. Το μάθημα είναι διδακτικό…