Politico: “Αντάρτικο” πλούσιων βόρειων χωρών της ΕΕ για τον προϋπολογισμό

Μια ομάδα πλούσιων βόρειων χωρών της ΕΕ ξεκίνησε «ανταρσία» απέναντι σε πρόταση για μόλις μικρές περικοπές στον προϋπολογισμό των 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ της Ένωσης.

Όπως λέει το Politico, το σχέδιο για περικοπή 2% (32,8 δισ. ευρώ) στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2028–2034, το οποίο κατέθεσε η κυπριακή κυβέρνηση ως προεδρεύουσα του Συμβουλίου της ΕΕ, δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις δημοσιονομικά «σκληρών» χωρών, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία.

«Είναι μη βιώσιμο, ανισόρροπο και με λάθος προτεραιότητες. Το συνολικό ύψος παραμένει πολύ υψηλό σε μια περίοδο που ο δημοσιονομικός χώρος είναι περιορισμένος σε όλη την Ευρώπη και οι δύσκολες επιλογές είναι αναπόφευκτες», έγραψε ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Eelco Heinen σε δήλωσή του την Πέμπτη, μετά τη δημοσίευση του κυπριακού διαπραγματευτικού εγγράφου — γνωστού ως «negobox».

«Για την Ολλανδία, αυτό είναι εκτός συζήτησης», πρόσθεσε.

Στόχος συμφωνία μέχρι τον Δεκέμβριο

Οι 27 χώρες της ΕΕ προσπαθούν να καταλήξουν σε συμφωνία έως τον Δεκέμβριο, σε περίπτωση που οι γαλλικές εκλογές του Απριλίου 2027 οδηγήσουν σε έναν ακροδεξιό πρόεδρο που θα μπορούσε να μπλοκάρει τη συμφωνία.

Ο προϋπολογισμός, γνωστός ως Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF), καθορίζει τις βασικές δαπάνες της ΕΕ: από αγροτικές επιδοτήσεις έως έργα υποδομών και πολιτιστικά προγράμματα.

Η θέση της Κύπρου

«Αυτά είναι τα πρώτα νούμερα που τίθενται στο τραπέζι. Ήμασταν ρεαλιστές και πραγματιστές ως προς το τι σημαίνει αυτό, αλλά αποτελεί βάση για διαπραγμάτευση», δήλωσε η αναπληρώτρια υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κύπρου Μαριλένα Ραουνά.

Οι τροποποιήσεις της Κύπρου προκάλεσαν αντίδραση από ομάδα βόρειων χωρών που ζητούν έναν σημαντικά μικρότερο προϋπολογισμό.

Αντίθετα, μια συμμαχία νότιων και ανατολικών χωρών -με επικεφαλής την Ιταλία, την Ισπανία και την Πολωνία- χαιρέτισε τις αλλαγές, ειδικά τη διατήρηση των αγροτικών επιδοτήσεων και των περιφερειακών κονδυλίων.

Εντάσεις πριν τη Σύνοδο Κορυφής

Αυτό δημιουργεί ένταση ενόψει της συνόδου των ηγετών της ΕΕ την επόμενη Παρασκευή, που θα επικεντρωθεί στο μέγεθος του προϋπολογισμού.

Η Κύπρος προεδρεύει προσωρινά στις διαπραγματεύσεις, ενώ η Ιρλανδία θα αναλάβει από τον Ιούλιο έως το τέλος του έτους και θα επιχειρήσει να φέρει τις χώρες πιο κοντά σε συμφωνία.

Ο ρόλος του «negobox» και οι περικοπές

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέρχεται σε σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 166 δισ. ευρώ για αποπληρωμή χρέους της περιόδου COVID-19, που δεν έχουν τροποποιηθεί.

Η Κύπρος προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα σε χώρες που ζητούν περισσότερα κονδύλια για γεωργία και περιφέρειες και σε εκείνες που απαιτούν βαθιές περικοπές.

Δυσαρέσκεια των «φειδωλών» χωρών

«Είμαστε πολύ μακριά. Θέλαμε περικοπή 20% και πήραμε 2%», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Σε ένα ακόμη πλήγμα, η Κύπρος επέβαλε τις μεγαλύτερες περικοπές στο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και στο Global Europe Fund, που χρηματοδοτεί αναπτυξιακή βοήθεια.

Αυτό προκάλεσε αντίδραση από βόρειες χώρες, που ζητούν μετατόπιση πόρων προς άμυνα και βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.

«Η πρόταση χρηματοδοτεί τις προτεραιότητες του χθες εις βάρος των προκλήσεων του αύριο», δήλωσε ο Ολλανδός υπουργός.

Αγροτικές επιδοτήσεις στο απυρόβλητο

Οι αγροτικές επιδοτήσεις και οι περιφερειακές πληρωμές -που επωφελούν κυρίως τον Νότο και την Ανατολή και αποτελούν σχεδόν το μισό του προϋπολογισμού- δεν επηρεάστηκαν από τις περικοπές.

Οι υποστηρικτές της πρότασης υποστηρίζουν ότι δεν υπήρχε πολιτική βούληση για περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς.

Επιπλέον κονδύλια για 15 χώρες

Η Κύπρος προτείνει επίσης αύξηση 5 δισ. ευρώ για 15 χώρες — μεταξύ αυτών η Ελλάδα, η Πορτογαλία και οι χώρες της Βαλτικής — με ΑΕΕ κάτω από το 90% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Για να χρηματοδοτηθεί αυτή η αύξηση, προτείνεται περικοπή σε ευρωπαϊκό μηχανισμό επενδύσεων της Κομισιόν, μειώνοντας έτσι την ευελιξία του προϋπολογισμού.

«Η πρόταση απέχει πολύ από οποιοδήποτε σημείο συμφωνίας», δήλωσε άλλος Ευρωπαίος διπλωμάτης. «Το μέγεθος παραμένει υπερβολικά μεγάλο.»