Τι είναι το “ανθρωποφάγο” παράσιτο που τρώει ζωντανή σάρκα και επέστρεψε στις ΗΠΑ

Πριν μερικές ημέρες, το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας ανακοίνωσε ότι εντόπισε ένα κρούσμα του σκουληκιού του “Νέου Κόσμου” (New World screwworm) σε ένα μοσχάρι στο Τέξας.

Μέχρι τότε, υπήρχαν πολλοί ειδικοί που προειδοποιούσαν για την επανεμφάνιση του συγκεκριμένου εντόμου.

Οι συγκεκριμένες κάμπιες εκκολάπτονται αποκλειστικά μέσα σε πληγές ή κοιλότητες θερμόαιμων ζώων, όπως αγελάδες, σκύλοι, άλογα, αλλά και άνθρωποι. Το παράσιτο είχε εξαλειφθεί στο παρελθόν από τη Βόρεια και Κεντρική Αμερική, χάρη σε ένα πρόγραμμα στείρωσης των εντόμων αξίας εκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο διήρκεσε δεκαετίες υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ.

Ωστόσο, ο Ραντατσόφσκι και άλλοι ερευνητές προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι το παράνομο λαθρεμπόριο βοοειδών επιτάχυνε την επιστροφή του παρασίτου στα εδάφη της Κεντρικής Αμερικής.

Έκτοτε, εξαπλώθηκε βόρεια προς το Μεξικό, το Τέξας και, από αυτή την εβδομάδα, στο Νέο Μεξικό.

Το μαύρο χρήμα πίσω από το λαθρεμπόριο

Η παράνομη διακίνηση βοοειδών αποτελεί χρόνιο πρόβλημα στην Κεντρική Αμερική. Σύμφωνα με έκθεση του think tank InSight Crime από το 2022, οργανωμένες εγκληματικές ομάδες μεταφέρουν ζωντανά ζώα -ορισμένα από τα οποία φέρουν το παράσιτο- πέρα από τα σύνορα, χωρίς κανέναν απολύτως υγειονομικό έλεγχο.

Η έκθεση σημειώνει ότι το λαθρεμπόριο βοοειδών είναι εξαιρετικά κερδοφόρο από μόνο του, αλλά παράλληλα επιτρέπει στις εγκληματικές οργανώσεις να ξεπλένουν μαύρο χρήμα και να ελέγχουν εδάφη, αποψιλώνοντας τροπικά δάση για να δημιουργήσουν τεράστιες εκτάσεις εκτροφής.

Η εισβολή των βοοειδών και των λαθρεμπόρων στα δάση της Κεντρικής Αμερικής είχε σοβαρές συνέπειες, όπως η μείωση της δασοκάλυψης, η αύξηση της βίας και η εξάπλωση νέων ασθενειών.

«Κάθε αγελάδα που μετακινείται παράνομα μπορεί να μεταφέρει το παράσιτο ή άλλες ασθένειες. Εξίσου τρομακτικό είναι ότι υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης της γρίπης των πτηνών μέσω των βοοειδών, καθώς και της φυματίωσης», τόνισε.

Οι αρμόδιες αρχές ανακοίνωσαν νέα δέσμη μέτρων για την αναπαραγωγή και την απελευθέρωση στειρωμένων μυγών, ώστε να ανακοπεί η εξάπλωση. Την τελευταία φορά που το παράσιτο έφτασε στο Τέξας, τη δεκαετία του 1970, η επιδημία προκάλεσε απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων στην κτηνοτροφία.

Ο Ραντατσόφσκι προειδοποιεί όμως ότι αν το πρόβλημα δεν αντιμετωπιστεί στην πηγή του, θα παραμείνει.

«Αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ, του Μεξικού και των χωρών της Κεντρικής Αμερικής να συνεργαστούν και να λάβουν δραστικά μέτρα για να σταματήσουν αυτή την παράνομη δραστηριότητα».

Μέχρι να συμβεί αυτό, το παράσιτο απειλεί να προκαλέσει ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων στη βιομηχανία βοείου κρέατος στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ.

Γιατί ονομάστηκε “ανθρωποφάγο”

Το παράσιτο ήταν κάποτε ο φόβος και ο τρόμος των κτηνοτρόφων. Κέρδισε την επιστημονική του ονομασία, Cochliomyia hominivorax (που στα λατινικά σημαίνει «ανθρωποφάγος»), όταν ένας Γάλλος χειρουργός του ναυτικού, ο Σαρλ Κοκερέλ, το εντόπισε στο Νησί του Διαβόλου στη Γαλλική Γουιάνα, όπου οι μύγες γεννούσαν εκατοντάδες αυγά μέσα στις μύτες των ανυποψίαστων κρατουμένων.

Έναν αιώνα αργότερα, Αμερικανοί επιστήμονες βρήκαν τη λύση: διαπίστωσαν ότι η έκθεση των νυμφών σε ακτίνες γάμμα καθιστούσε τα αρσενικά στείρα. Κατακλύζοντας τη φύση με στείρες μύγες, κατάφεραν να εξαφανίσουν το είδος από τις ΗΠΑ το 1966, από το Μεξικό το 1991 και από τον Παναμά το 2006.

Ωστόσο, όπως γράφει το CNN, η μύγα έκανε την επανεμφάνισή της το 2023, πιθανότατα μέσω ζώων που συνόδευαν τα μεταναστευτικά κύματα που πέρασαν από το επικίνδυνο πέρασμα του Ντάριεν, στα σύνορα Κολομβίας και Παναμά.

Το 2024, ο Ραντατσόφσκι παρατήρησε ότι το παράσιτο άρχισε να κινείται με τρομακτική ταχύτητα, καλύπτοντας περίπου 1.000 χιλιόμετρα σε δύο μήνες.

Συνδυάζοντας τα δεδομένα, οι επιστήμονες κατάλαβαν ότι το έντομο “ταξίδευε” πάνω στη σάρκα των ζώων που διακινούσαν παράνομα τα κυκλώματα λαθρεμπορίου.