Ακυρώθηκε η τελετή υπογραφής της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, δήλωσε στο BBC Urdu ότι η προγραμματισμένη για την Παρασκευή τελετή υπογραφής της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν στη Γενεύη ακυρώνεται, καθώς το μνημόνιο συνεργασίας έχει ήδη υπογραφεί εξ αποστάσεως.

Ερωτήματα σχετικά με τις προοπτικές της τελετής προέκυψαν όταν ο Σαρίφ τροποποίησε νωρίς σήμερα το πρωί μια ανάρτησή του στο X, αφαιρώντας την παράγραφο που ανέφερε: «Το Πακιστάν, με την υποστήριξη του συν-μεσολαβητή Κράτους του Κατάρ, θα φιλοξενήσει την επίσημη τελετή όπως έχει προγραμματιστεί στις 19 Ιουνίου 2026 στην Ελβετία, για τον εορτασμό αυτού του ιστορικού γεγονότος και την έναρξη των συνομιλιών σε τεχνικό επίπεδο».

Πίσω από τα παρασκήνια σήμερα το πρωί στο Πακιστάν, πηγές διαβεβαίωναν το BBC ότι η τελετή εξακολουθούσε να ισχύει. Ωστόσο, μέχρι νωρίς το βράδυ, το σχέδιο αυτό είχε αλλάξει.

Ο Σαρίφ ήταν ένας από τους υπογράφοντες τοy μνημονίου συνεργασίας υπό την ιδιότητα του μεσολαβητή.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ακύρωση της τελετής έγινε έπειτα από τις αντιρρήσεις των σκληροπυρηνικών Φρουρών της Επανάστασης του ιρανικού καθεστώτους για φωτογραφίες και χειραψίες με τον αμερικανό αντιπρόεδρο, Τζέι Ντι Βανς.

Πάντως, οι αντιπροσωπείες των δύο χωρών θα δώσουν το “παρών” κανονικά στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας, “για αρχικές διαπραγματεύσεις σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας”, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών..

Η εξ αποστάσεως υπογραφή της συμφωνίας από Τραμπ και Πεζεσκιάμ

Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως χθες Τετάρτη το βράδυ τη διμερή συμφωνία με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να δεσμεύεται ότι θα αραιώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει, με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων της Ουάσιγκτον.

Το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που συμπεριλαμβάνει το μέτωπο του Λιβάνου, υπογράφτηκε από τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία.

«Μόλις το υπέγραψα», είπε ο ρεπουμπλικάνος στον Τύπο, εξερχόμενος από παλάτι στις Βερσαλλίες όπου του παρατέθηκε επίσημο δείπνο. Ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε κατόπιν μέσω X βίντεο στο οποίο τον βλέπει κανείς καθώς βάζει την υπογραφή του με μαρκαδόρο στο έγγραφο, έχοντας καθισμένο στο πλάι του τον γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, που τον συγχαίρει, προτού το δώσει στον υπουργό Εξωτερικών του Μάρκο Ρούμπιο, όρθιο πίσω του.

Το κείμενο υπογράφτηκε από τον ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον αμερικανό ομόλογό του, ανακοίνωσε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Το πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε φωτογραφίες που εικονίζουν τον πρόεδρο Πεζεσκιάν καθώς υπέγραφε.

Κατά το Press TV, ο κ. Μπαγαεΐ σημείωσε πως η απόφαση το έγγραφο να υπογραφτεί από τους προέδρους δεν ήταν τυχαία. Το ότι το υπέγραψαν οι αρχηγοί των δυο κρατών σημαίνει πως θα είναι αυξημένο το πολιτικό κόστος οποιασδήποτε παραβίασης, εξήγησε, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο.

Σφοδρή κριτική των αμερικανικών ΜΜΕ στη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν

Πολλά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης επικρίνουν τις “παραχωρήσεις” του Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν και αυτό που θεωρούν ανακρίβειες αναφορικά με το πραγματικό εύρος της συμφωνίας.

Το Fox News, το τηλεοπτικό δίκτυο που προτιμά ο Ρεπουμπλικάνος, δεν μάσησε τα λόγια του. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση σε όσους “υποστηρίζουν ότι το πλαίσιο συμφωνίας προσφέρει στο Ιράν τεράστια οικονομικά οφέλη, χωρίς να απαιτείται η αποξήλωση των πυρηνικών του υποδομών”.

“Αν και η κυβέρνηση παρουσιάζει τη συμφωνία ως σημαντική επιτυχία, επικριτές της υποστηρίζουν ότι οι παραχωρήσεις που έγιναν προς το Ιράν υπερβαίνουν κατά πολύ τις δεσμεύσεις που εξασφαλίστηκαν ως αντάλλαγμα”, μετέδωσε το Fox.

“Ο Λευκός Οίκος αποδέχθηκε αυτή την παράταση της εκεχειρίας, η οποία δεν ικανοποιούσε κανέναν από τους στόχους του πριν τον πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα έκανε τεράστιες οικονομικές παραχωρήσεις στην Τεχεράνη”, σχολίασε από την πλευρά του το τηλεοπτικό δίκτυο MS Now (πρώην MSNBC) που πρόσκειται στο Δημοκρατικό Κόμμα.

“Τώρα η κυβέρνηση προσπαθεί απεγνωσμένα να υποστηρίξει το αντίθετο. Με απλά λόγια, ο Τραμπ ξεγελάστηκε από τους Ιρανούς και κανείς δεν πείθεται από το εναλλακτικό του αφήγημα”, πρόσθεσε.

Η συμφωνία αποτελεί “το μεγαλύτερο στοίχημα της εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του προέδρου”, εκτίμησε η Wall Street Journal, σύμφωνα με την οποία ο Τραμπ “θα βρεθεί αντιμέτωπος με την αντίδραση των γερακιών (…) , που υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος παραχωρεί πολύ περισσότερα από όσα εξασφαλίζει”.

Εξάλλου η εξ αποστάσεως υπογραφή της συμφωνίας στις Βερσαλλίες παρουσία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν δεν βρήκε τους πάντες σύμφωνους, καθώς, όπως σημείωσε η οικονομική εφημερίδα, προκάλεσε “σύγχυση αναφορικά με μια τελετή υπογραφής που είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί αργότερα μέσα στην εβδομάδα”.

“Αποδυναμωμένο μήνυμα”

Όσο για την Ισλαμική Δημοκρατία βγαίνει αποδυναμωμένη από τη σύγκρουση, όμως το κείμενο που υπεγράφη “δεν μοιάζει σε τίποτα με έγγραφο συνθηκολόγησης”, σχολίασε η εφημερίδα New York Times που βρίσκεται συχνά στο στόχαστρο του Ρεπουμπλικάνου προέδρου.

“Οι Ιρανοί βγήκαν από μια σύγκρουση (…) έχοντας ωστόσο πολλούς λόγους να αισθάνονται ικανοποίηση”, πρόσθεσε η εφημερίδα, εκτιμώντας ότι “απέδειξαν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν το οικονομικό χάος ως όπλο”.

Ο Τραμπ είχε αναφερθεί στην αρχή του πολέμου στο ενδεχόμενο να καταρρεύσει το ιρανικό καθεστώς. Στη συνέχεια στην πιθανότητα να επικρατήσουν ηγέτες περισσότερο διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν.

“Στην πραγματικότητα ο Τραμπ μάλλον ενίσχυσε τη νέα ηγεσία”, εκτίμησε η εφημερίδα. Ακόμη χειρότερα, η Τεχεράνη έχει σήμερα περισσότερους αντικειμενικούς λόγους από ό,τι στο παρελθόν να επιδιώξει την απόκτηση του πυρηνικού όπλου, υποστήριξε.

Για περισσότερες από δύο δεκαετίες το Ιράν παρέμεινε “στο κατώφλι” της απόκτησης πυρηνικού όπλου, προκειμένου να αποτρέπει τους εχθρούς του, όμως έγινε στόχος βομβαρδισμών τον Ιούνιο του 2025 και δέχθηκε νέα επίθεση τον Φεβρουάριο, συνόψισαν οι New York Times. Οι ηγέτες του “ενδέχεται πλέον να αναρωτιούνται αν ακολουθούσαν τη σωστή πυρηνική στρατηγική”.

Το δημόσιο ραδιοφωνικό δίκτυο NPR απαρρίθμησε τον καταστροφικό ανθρώπινο απολογισμό μιας σύγκρουσης που “έφερε αντιμέτωπη την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο με έναν πολύ ασθενέστερο αντίπαλο, ο οποίος όμως διέθετε μεγάλη στρατηγική δεξιοτεχνία”.

“Αυτό αποδυνάμωσε επίσης το μήνυμα για την αγοραστική δύναμη το οποίο η κυβέρνηση προσπαθούσε να προωθήσει ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών” του Νοεμβρίου, πρόσθεσε.

Άλλωστε σε ουσιαστικό επίπεδο τίποτα δεν έχει επιλυθεί. Το NBC, όπως και άλλα μέσα ενημέρωσης, συνέκρινε το μνημόνιο κατανόησης με την προηγούμενη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, γνωστή ως JCPOA, η οποία είχε υπογραφεί το 2015 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα.

“Το μνημόνιο του Τραμπ δεν είναι παρά ένα ‘πλαίσιο’, καθώς τα περισσότερα από τα σημαντικά ζητήματα παραμένουν προς επίλυση σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις. Αντίθετα η πυρηνική συμφωνία του 2015 ήταν ένα λεπτομερές κείμενο το οποίο καταρτίστηκε μέσα σε διάστημα δύο ετών”, ανέφερε το τηλεοπτικό δίκτυο.