CNN: Οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν μόλις ξεκίνησαν – Τι σχεδιάζουν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, καταβάλλει προσπάθειες να αποσύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες από έναν πόλεμο που ο ίδιος ξεκίνησε πριν από σχεδόν έξι μήνες – εναλλάσσοντας δηλώσεις ότι η Τεχεράνη «ικετεύει» για μια συμφωνία με απειλές για νέες στρατιωτικές επιθέσεις.

Τώρα, όπως γράφει σε ανάλυσή του το CNN, η σκληροπυρηνική ηγεσία του Ιράν σχεδιάζει και προωθεί τη δική της στρατηγική για τη συνέχιση της αντιπαράθεσης με την Ουάσινγκτον.

Η στρατηγική αυτή δίνει έμφαση σε «επιθετικές επιχειρήσεις», καθώς και σε αμυντικές ενέργειες για την εξουδετέρωση των εχθρικών απειλών, σύμφωνα με έναν Ιρανό αξιωματούχο.

Σημειωτέον πως, σύμφωνα με τους Financial Times, η Τεχεράνη έχει εξετάσει το ενδεχόμενο να επιτεθεί σε αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στην Ευρώπη, σε περίπτωση που ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώσει τον πόλεμο. Όπως αναφέρει η ίδια πηγή, οι ιρανικές δυνάμεις έχουν αξιολογήσει το ενδεχόμενο να επιτεθούν σε αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Βουλγαρία, η οποία τον περασμένο μήνα ενέκρινε τη χρήση της αεροπορικής βάσης Μπεζμέρ για αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού. Μία από τις πηγές πρόσθεσε ότι και η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των πιθανών στόχων σε περίπτωση νέας αμερικανικής επίθεσης.

Οι πηγές ανέφεραν επίσης ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο επίθεσης σε υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών στα Στενά του Ορμούζ, σε περίπτωση κλιμάκωσης της σύγκρουσης.

Η πιο επιθετική αυτή στάση έρχεται την ώρα που η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν που αποσκοπούσε στον τερματισμό του πολέμου, το Μνημόνιο Συνεργασίας, έληξε, ενώ ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ παραμένει αντικείμενο διαμάχης.

Οι στρατιωτικοί ηγέτες του Ιράν πιστεύουν ότι βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση ούτως ώστε να αποσπάσουν παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ και μπορούν να προσαρμόσουν περαιτέρω τα οπλικά συστήματα του Ιράν, ώστε να γεφυρώσουν το χάσμα με τους ισχυρότερους αντιπάλους τους, σύμφωνα με αναλυτές.

Αυτό πιθανότατα σημαίνει, επίσης, μεγαλύτερη κινητοποίηση των συμμάχων του Ιράν στην Υεμένη, το Ιράκ και αλλού. Τις τελευταίες εβδομάδες, μαχητές των Χούθι στην Υεμένη απείλησαν τη ναυτιλία της Σαουδικής Αραβίας και επιτέθηκαν σε διυλιστήρια πετρελαίου, ενώ πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ έβαλαν στο στόχαστρο υποδομές πετρελαίου.

Το σήμα εκκίνησης για τη νέα στάση της Τεχεράνης δόθηκε με τα διατάγματα αναδιοργάνωσης της ηγεσίας ασφαλείας του Ιράν που εκδόθηκαν την περασμένη εβδομάδα.

Ένας σύμβουλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο Μοχάμαντ Μοκμπέρ, δήλωσε ότι «η πιο επιθετική στάση, εάν δεν ικανοποιηθούν οι όροι του Ιράν, θα αλλάξει αναμφίβολα την ισορροπία δυνάμεων στον κόσμο».

 

Ο νέος επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, ανήκει σε μια φατρία του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) που πιστεύει ότι «ο μόνος τρόπος για να επιτευχθούν παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ είναι η συνέχιση των μαχών, η άσκηση πίεσης στις ΗΠΑ και η συνεχής πρόκληση πόνου στον Ντόναλντ Τραμπ», δήλωσε αυτό το μήνα στο CNN ο Σίνα Αζόντι, επίκουρος καθηγητής πολιτικής της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσινγκτον.

Κατά την επικύρωση του Αχμάντ Βαχίντι ως αρχηγού των IRGC, το διάταγμα του Μοτζτάμπα αναφερόταν στην ανάγκη ενίσχυσης της ετοιμότητας για «ισχυρές επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον του εχθρού».

Ήταν «σαφές ότι η εντολή του Βαχίντι ήταν να αναθεωρήσει την ιρανική στρατιωτική στρατηγική προς μια πιο επιθετική και δυναμική κατεύθυνση», σύμφωνα με τον Χαμιντρέζα Αζίζι του Ινστιτούτου Clingendael, ενός ολλανδικού κέντρου μελετών.

Λίγες ημέρες μετά την έκδοση του διατάγματος αυτού, ένας ανώτερος αξιωματούχος των IRGC – ο ταξίαρχος Γιαντόλα Τζαβάνι – δήλωσε στο ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars ότι «οι ενέργειες του Ιράν είναι αμυντικές, αν και ενδέχεται να αποκτήσουν και επιθετικό χαρακτήρα στο μέλλον».

 

Οι IRGC αναπτύσσουν την ικανότητα να διεξάγουν επιχειρήσεις «σε εχθρικό έδαφος», δήλωσε ένας άλλος σύμβουλος του Βαχίντι, ο Μοχάμαντ Ρεζά Νακντί.

«Πρέπει να είμαστε σε θέση να μεταφέρουμε τις επιχειρήσεις στο έδαφος του εχθρού, όποτε αυτό είναι απαραίτητο και δοθεί η σχετική διαταγή» δήλωσε στον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα IRIB. Στους IRGC ανατέθηκε η αποστολή να είναι σε θέση να «πραγματοποιούν επιθέσεις εναντίον του εχθρού με έξυπνο, επιλεκτικό και στοχευμένο τρόπο».

Αυτό, όπως γράφει το CNN, θα σήμαινε και πάλι την στοχοθέτηση αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην περιοχή. Μια νέα γενιά πιο ευέλικτων βαλλιστικών πυραύλων με κεφαλές διασποράς, σε συνδυασμό με την καινοτόμο χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, υποδηλώνει ότι το Ιράν έχει προσαρμόσει γρήγορα τις τακτικές του τους τελευταίους μήνες.

«Το καθεστώς άντεξε το μπαράζ των ΗΠΑ και του Ισραήλ καθώς και τις απαντήσεις από τα αραβικά κράτη του Κόλπου, και εξακολουθεί να στέκεται όρθιο» σύμφωνα με τον H.A. Hellyer, ανώτερο συνεργάτη στο Royal United Services Institute του Λονδίνου.

«Τώρα επιδιώκουν να μετατρέψουν αυτή την ανθεκτικότητα σε μόνιμο πολιτικό πλεονέκτημα στην περιοχή, αντί να αφήσουν την πρωτοβουλία να χαθεί με την πάροδο του χρόνου» δήλωσε ο Hellyer στο CNN.

«Η Τεχεράνη πιστεύει ότι διαθέτει το στρατιωτικό πλεονέκτημα και συζητά ανοιχτά το ενδεχόμενο να περάσει στην επίθεση, αντί να περιορίζεται απλώς στην αντίδραση στις αμερικανικές επιθέσεις» αναφέρει, από την πλευρά του, ο Trita Parsi από το Quincy Institute for Responsible Statecraft.

 

 

Το Ιράν προετοιμάζεται για βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σενάρια, πιστεύει ο Αζίζι. Η τρέχουσα κατάσταση «ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη» – με τα οικονομικά προβλήματα να επιδεινώνονται – «ενδέχεται να ωθήσει την ιρανική ηγεσία να προχωρήσει σε κλιμάκωση, προκειμένου να πιέσει τον Τραμπ είτε να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό είτε να συμφωνήσει σε μια ρύθμιση με όρους πιο ευνοϊκούς για το Ιράν» ανέφερε.

«Η ιρανική ηγεσία ενδέχεται να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το κόστος της εμπλοκής σε έναν ακόμη πόλεμο είναι χαμηλότερο από το κόστος της σταδιακής διάβρωσης των δυνατοτήτων της υπό τη διπλή πίεση των κυρώσεων και του αποκλεισμού» πρόσθεσε ο Αζίζι.

Ένα μέρος αυτής της επιθετικής στρατηγικής περιλαμβάνει επίμονες και απρόβλεπτες επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων που αναχωρούν από τον Κόλπο – με σκοπό τη διατήρηση των τιμών του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν αποτελέσει στόχο αρκετά δεξαμενόπλοια που εκμεταλλεύεται η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, η ADNOC.

Αξιωματούχοι των IRGC έχουν μιλήσει ανοιχτά για σαμποτάζ στα πολυάριθμα υποβρύχια καλώδια που διέρχονται από τον Κόλπο – μια άλλη μορφή ασύμμετρου πολέμου.

Μακροπρόθεσμα, όπως αναφέρει το CNN, ενδέχεται να σημειωθεί μετατόπιση στις ιρανικές προτεραιότητες, μακριά από τον «άξονα της αντίστασης», ο οποίος σε κάποιο βαθμό βασιζόταν σε μη κρατικές οργανώσεις, όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και οι συμμαχικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ.

«Αυτό το στοιχείο καθίσταται κάπως δευτερεύον σε σχέση με τις δυνατότητες πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών του Ιράν, και με τη μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση που έχουν αποκτήσει οι Ιρανοί διοικητές και ηγέτες κατά τη διάρκεια του πολέμου, είναι σαφής η στροφή προς μια προληπτική προσέγγιση» δήλωσε ο Αζίζι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τεχεράνη πρόκειται να εγκαταλείψει τους συμμάχους της – κάθε άλλο.

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν πιστά τις κινήσεις και τις δηλώσεις των περισσότερων ανώτερων αξιωματούχων. Ωστόσο, αγνόησαν την επίσκεψη στον Ιράκ την περασμένη εβδομάδα του διοικητή των υπερπόντιων επιχειρήσεων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Ο διοικητής της Δύναμης «Κουντς», Εσμέιλ Καάνι, έφτασε στη Βαγδάτη ακριβώς τη στιγμή που η νέα κυβέρνηση, υπό την πίεση των ΗΠΑ, άρχισε να λαμβάνει μέτρα για τον αφοπλισμό των υποστηριζόμενων από το Ιράν πολιτοφυλακών και την ενσωμάτωσή τους στον τακτικό στρατό.

Σημειώνεται πως, το Ιράκ βρίσκεται στο επίκεντρο της περιφερειακής διαμάχης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.

Η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να βρεθεί περικυκλωμένη από τρεις πλευρές, αν το Ιράν και οι περιφερειακοί του σύμμαχοι περάσουν όλοι στην επίθεση. Το Ιράν εξακολουθεί να επενδύει σημαντικά στην παροχή τεχνογνωσίας και πληροφοριών στους Χούθι, σύμφωνα με πηγή από τον Κόλπο, ενώ με τη σειρά τους οι Χούθι παρέχουν συμβουλές στις ιρακινές πολιτοφυλακές.

Ωστόσο, ο κύριος στόχος της νέας στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν είναι η δημιουργία ενός πιο ευέλικτου πολεμικού μηχανισμού με κεντρική διοίκηση – καθώς και η ανάπτυξη των δυνατοτήτων του στον τομέα των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

«Αυτή η σημαντική μετατόπιση στον αμυντικό μας τομέα επιβάλλεται από τις τρέχουσες συνθήκες, ώστε να μην περιοριζόμαστε απλώς στην αυτοάμυνα» δήλωσε ο Νακντί, ανώτερος σύμβουλος του Βαχίντι.

Το καθεστώς αισθάνεται ότι η συγκυρία το ευνοεί. «Δεν έχουν επισημοποιήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και, αν και δεν βιάζονται, θέλουν να αξιοποιήσουν το πλεονέκτημά τους» δήλωσε ο Χέλιερ στο CNN.

«Η διακήρυξη μιας πιο επιθετικής στάσης απευθύνεται στους γείτονές τους στον Κόλπο, στις ΗΠΑ και στο εγχώριο κοινό» πρόσθεσε. «Είναι μια έκφραση αυτοπεποίθησης που έχει τόσο ψυχολογικό χαρακτήρα όσο και σκοπό να επιδείξει στρατιωτικές προθέσεις».