Η πρόταση του Ιράν στις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου

Το Ιράν κατέθεσε στις ΗΠΑ μια νέα πρόταση για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό του πολέμου, μεταθέτοντας τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις για μεταγενέστερο στάδιο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και δύο πηγές με γνώση του θέματος.

Γιατί έχει σημασία

Όπως γράφει το Axios, η διπλωματία βρίσκεται σε τέλμα και η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη σχετικά με το ποιες πυρηνικές παραχωρήσεις θα έπρεπε να πέσουν στο τραπέζι. Η ιρανική πρόταση επιδιώκει να παρακάμψει αυτό το ζήτημα προκειμένου να επιτευχθεί μια ταχύτερη συμφωνία.

Ωστόσο, η άρση του αποκλεισμού και ο τερματισμός του πολέμου θα αφαιρούσαν από τον Πρόεδρο Τραμπ το μέσο πίεσης (leverage) σε μελλοντικές συνομιλίες για την απομάκρυνση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και τη διακοπή του εμπλουτισμού, δύο πρωταρχικούς πολεμικούς στόχους του Τραμπ.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Ο Τραμπ αναμένεται να πραγματοποιήσει συνάντηση στο “Situation Room” για το Ιράν τη Δευτέρα, με την κορυφαία ομάδα εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής του. Μία πηγή ανέφερε ότι η ομάδα του Τραμπ θα συζητήσει το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις και τα πιθανά επόμενα βήματα.

Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί σε συνέντευξή του στο Fox News την Κυριακή ότι επιθυμεί να συνεχίσει τον ναυτικό αποκλεισμό που στραγγαλίζει τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, ελπίζοντας ότι αυτό θα αναγκάσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει τις επόμενες εβδομάδες.

«Όταν έχεις τεράστιες ποσότητες πετρελαίου που ρέουν στο σύστημά σου… αν για οποιονδήποτε λόγο αυτή η γραμμή κλείσει επειδή δεν μπορείς να το βάλεις σε εμπορευματοκιβώτια ή πλοία… αυτό που συμβαίνει είναι ότι η γραμμή εκρήγνυται από μέσα. Λένε ότι έχουν μόνο περίπου τρεις ημέρες πριν συμβεί αυτό», δήλωσε ο Τραμπ.

Εξελίξεις στο διπλωματικό πεδίο

Η κρίση στις διαπραγματεύσεις βάθυνε το Σαββατοκύριακο, μετά την επίσκεψη του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στο Πακιστάν, η οποία έληξε χωρίς πρόοδο.

Ο Λευκός Οίκος είχε ανακοινώσει ότι οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, θα συναντούσαν τον Αραγτσί στο Ισλαμαμπάντ, αλλά οι Ιρανοί ήταν επιφυλακτικοί. Ο Τραμπ δήλωσε στο Axios ότι η στάση του Ιράν τον οδήγησε στο να ακυρώσει αυτό το ταξίδι.

«Δεν βλέπω κανένα νόημα να τους στείλω σε μια πτήση 18 ωρών στην παρούσα κατάσταση. Είναι πολύ μακριά. Μπορούμε να το κάνουμε εξίσου καλά τηλεφωνικά. Οι Ιρανοί μπορούν να μας καλέσουν αν θέλουν. Δεν πρόκειται να ταξιδέψουμε απλώς για να καθόμαστε εκεί», είπε ο Τραμπ.

Την Κυριακή, ο Αραγτσί είχε συνομιλίες με αξιωματούχους του Ομάν στο Μουσκάτ με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ και στη συνέχεια επέστρεψε στο Ισλαμαμπάντ για έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών. Σήμερα, αναμένεται να ταξιδέψει στη Μόσχα για να συναντήσει τον Ρώσο Πρόεδρο.

Παρασκήνιο: Η στρατηγική της παράκαμψης

Ο Αραγτσί έθεσε το σχέδιο παράκαμψης του πυρηνικού ζητήματος κατά τη διάρκεια των συναντήσεών του στο Ισλαμαμπάντ. Σύμφωνα με πηγές, κατέστησε σαφές στους μεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο, την Τουρκία και το Κατάρ ότι δεν υπάρχει συναίνεση στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των αμερικανικών απαιτήσεων.

Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ περιλαμβάνουν:

1. Αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου για τουλάχιστον μία δεκαετία.
2. Απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από την επικράτεια του Ιράν.
3. Η νέα πρόταση εστιάζει πρώτα στην επίλυση της κρίσης στα Στενά και στον αμερικανικό αποκλεισμό. Στο πλαίσιο αυτό, η κατάπαυση του πυρός θα παρατεινόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα ή τα μέρη θα συμφωνούσαν σε έναν μόνιμο τερματισμό του πολέμου. Οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις θα ξεκινούσαν μόνο σε μεταγενέστερο στάδιο.

Τι δηλώνουν οι πλευρές

Ο Λευκός Οίκος έχει λάβει την πρόταση, αλλά παραμένει ασαφές αν είναι διατεθειμένος να την εξετάσει. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, δήλωσε:

«Πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές συζητήσεις και οι ΗΠΑ δεν θα διαπραγματευτούν μέσω του τύπου. Όπως έχει πει ο Πρόεδρος, οι Ηνωμένες Πολιτείες κρατούν τα χαρτιά και θα κάνουν μόνο μια συμφωνία που θέτει τον αμερικανικό λαό πρώτο, μην επιτρέποντας ποτέ στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».

Εκπρόσωποι του στρατού και του Υπουργείου Εξωτερικών του Πακιστάν αρνήθηκαν να προβούν σε σχολιασμό.