Κίνδυνος σύρραξης μετά το διπλωματικό φιάσκο ΗΠΑ και Ιράν – Τι εξόργισε τον Τραμπ
Διαβάζεται σε 5'
Η απάντηση της Τεχεράνης στην αμερικανική πρόταση εκεχειρίας που εξόργισε τον Αμερικανό πρόεδρο. Αυξάνονται οι φόβοι για κλιμάκωση.
- 11 Μαΐου 2026 08:47
Σε μια εξέλιξη που τοποθετεί την παγκόσμια διπλωματία σε “τεντωμένο σχοινί”, ο Αμερικανός πρόεδρος απέρριψε κατηγορηματικά την απάντηση της Τεχεράνης στην τελευταία πρόταση εκεχειρίας των ΗΠΑ.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία με το Axios την Κυριακή (10/05), ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη στάση του Ιράν ως «απαράδεκτη», εξανεμίζοντας τις ελπίδες του Λευκού Οίκου για μια επικείμενη αποκλιμάκωση.
«Δεν μου αρέσει η επιστολή τους. Είναι ανάρμοστη», δήλωσε ο Τραμπ, αποφεύγοντας να εισέλθει σε λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο, αλλά υπενθυμίζοντας το εχθρικό κλίμα δεκαετιών: «Εμπαίζουν πολλά έθνη εδώ και 47 χρόνια», συμπλήρωσε, και λίγο αργότερα, μέσω του Truth Social, ενίσχυσε τη θέση του χαρακτηρίζοντας την απάντηση «εντελώς απαράδεκτη».
Τι εξόργισε τον Τραμπ
Σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, η ιρανική πρόταση θέτει όρους που απέχουν παρασάγγας από τις αμερικανικές προσδοκίες:
- Άρση κυρώσεων: Άμεση άρση των περιορισμών στις πωλήσεις πετρελαίου εντός ενός χρονικού περιθωρίου διαπραγμάτευσης 30 ημερών.
- Οικονομικά ανταλλάγματα: Αποδέσμευση “παγωμένων” περιουσιακών στοιχείων με την υπογραφή του αρχικού μνημονίου (MOU).
- Στρατηγικός έλεγχος: Εγγυήσεις για τον ιρανικό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ και άμεσο τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Οι όροι της αρχικής συμφωνίας
Υπενθυμίζεται ότι, το υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, στην τρέχουσα τουλάχιστον μορφή του, προβλέπει την επίσημη λήξη του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη περιόδου 30 ημερών διαπραγματεύσεων για μια πιο λεπτομερή συμφωνία.
Μεταξύ των βασικών όρων του σχεδίου φέρεται να περιλαμβάνονται:
- Δέσμευση του Ιράν για προσωρινή παύση του εμπλουτισμού ουρανίου
- Άρση αμερικανικών κυρώσεων
- Αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε “παγωμένα” ιρανικά κεφάλαια
- Χαλάρωση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Στο πλαίσιο του μνημονίου, το Ιράν θα δεσμευτεί ακόμη να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε σχετικές δραστηριότητες, ενώ εξετάζεται και πρόβλεψη που θα απαγορεύει τη λειτουργία υπόγειων πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Το γεγονός ότι η ιρανική πλευρά δεν ανέφερε καμία παραχώρηση στα πυρηνικά ενισχύει το αδιέξοδο, με την Τεχεράνη να δηλώνει προκλητικά μέσω των κρατικών μέσων ότι «κανείς δεν γράφει προτάσεις για να ευχαριστήσει τον Τραμπ».
«Η διαπραγματευτική ομάδα συντάσσει προτάσεις μόνο για τα δικαιώματα του ιρανικού λαού. Όταν ο Τραμπ δυσαρεστείται, αυτό είναι φυσικά προτιμότερο», ανέφερε ιρανική πηγή στο Tasnim.
Η αβεβαιότητα χτύπησε άμεσα τις αγορές ενέργειας. Η τιμή του πετρελαίου Brent σημείωσε άλμα 3%, αγγίζοντας τα $104 το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές φοβούνται το ενδεχόμενο κατάρρευσης των συνομιλιών.
Παράλληλα, ο Τραμπ επιβεβαίωσε πως είχε μια «πολύ καλή επικοινωνία» με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η διαχείριση του Ιράν είναι «δική του υπόθεση και κανενός άλλου».
Φόβοι για κλιμάκωση
Με τη διπλωματία να παραπαίει, οι φωνές για “στρατιωτική λύση” πληθαίνουν στους κόλπους των Ρεπουμπλικανών. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ κάλεσε τον Πρόεδρο να εξετάσει τη χρήση βίας, αναφερόμενος στην επιχείρηση “Project Freedom Plus” για τα Στενά του Ορμούζ.
«Μεταξύ των συνεχών επιθέσεων στη διεθνή ναυτιλία και της απαράδεκτης απάντησης στην πρότασή μας, είναι ώρα να αλλάξουμε πορεία», έγραψε ο Γκράχαμ στο X (πρώην Twitter).
Ο Λευκός Οίκος βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα. Να συνεχίσει τις επίπονες διαπραγματεύσεις ή να επιστρέψει στην πολιτική της «μέγιστης πίεσης», με όλους τους κινδύνους που συνεπάγεται μια γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή.
Υπενθυμίζεται ότι σε συνέντευξή του που μαγνητοσκοπήθηκε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ο Τραμπ διαμήνυσε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζονται παρά μόνο “δύο επιπλέον εβδομάδες” για να πλήξουν όλους τους στόχους τους στο Ιράν.
Ερωτηθείς από την ανεξάρτητη δημοσιογράφο Σέριλ Άτκινσον, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι οι Ιρανοί “έχουν ηττηθεί στο στρατιωτικό επίπεδο” και επωφελήθηκε της ευκαιρίας για να χλευάσει άλλη μια φορά τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ χαρακτηρίζοντας τη συμμαχία “χάρτινη τίγρη”.
“Έχουν ηττηθεί στο στρατιωτικό επίπεδο (…) ίσως να μην το αντιλαμβάνονται, όμως πιστεύω ότι το γνωρίζουν”, διαβεβαίωσε ο Ντόναλντ Τραμπ τη δημοσιογράφο. “Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι έχουν πει την τελευταία λέξη τους”, πρόσθεσε.
Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε “να παραμείνει επιτόπου δύο επιπλέον εβδομάδες και να πλήξει όλους τους στόχους. Είχαμε υπόψη ορισμένους στόχους και έχουμε πλήξει πιθανόν 70% απ’ αυτούς, όμως υπάρχουν και άλλοι που θα μπορούσαμε να πλήξουμε (…) δεν θα ήταν παρά η τελική πινελιά”, δήλωσε.