Ουκρανία: Αδειάζουν τα σούπερ μάρκετ μετά τα ρωσικά χτυπήματα σε αποθήκες

Καθώς γεμίζει το καλάθι της με αλλαντικά από τα μισοάδεια ράφια του σούπερ μάρκετ της γειτονιάς της, η Βαλεντίνα Σβέσνικοβα ανησυχεί για τα οικονομικά της. Η 68χρονη γιαγιά ζει με τη μικρή της σύνταξη και έχει ήδη διαπιστώσει αυξήσεις στις τιμές αρκετών προϊόντων, ανάμεσά τους και τα αλλαντικά.

Η Ρωσία θέλει «να κάνει τη ζωή μας δυστυχισμένη και αδύνατη. Και στην πραγματικότητα το πετυχαίνει», λέει.

Τα ρωσικά πλήγματα σε αποθήκες τροφίμων, σε δίκτυα εφοδιασμού και logistics γύρω από αρκετές ουκρανικές πόλεις έχουν αφήσει κενά στα ράφια των σούπερ μάρκετ και ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυξήσεις τιμών.

Το Κίεβο έχει δεχθεί ιδιαίτερα σφοδρό κύμα επιθέσεων. Η προσωρινή εκεχειρία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, που είχε τεθεί σε ισχύ ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση Αμερικανών διαπραγματευτών το Σαββατοκύριακο, έληξε απότομα το βράδυ της Δευτέρας, όταν μη επανδρωμένα αεροσκάφη με κινητήρες τζετ και βαλλιστικοί πύραυλοι σφυροκόπησαν την ουκρανική πρωτεύουσα, σκοτώνοντας δύο ανθρώπους.

Πολλά από τα ράφια στο σούπερ μάρκετ Novus, όπου ψωνίζει η Σβέσνικοβα, είναι άδεια. Οι πελάτες, ωστόσο, έχοντας σκληραγωγηθεί από τέσσερα χρόνια πολέμου, αντιμετωπίζουν την κατάσταση με σχετική ψυχραιμία.

«Είναι τρομακτικό, αλλά δεν σκοπεύω να πάω πουθενά», λέει η 40χρονη Ντάρια Μαλιούκοβα.

Ο υπουργός Αγροτικής Πολιτικής και Τροφίμων, Ταράς Βισότσκι, έχει προειδοποιήσει ότι οι τιμές των τροφίμων μπορεί να αυξηθούν κατά 2,5% εξαιτίας των επιθέσεων στις υποδομές αποθήκευσης.

Ωστόσο, ο Ντμίτρο Κρίμσκι, συνιδρυτής της Bureau of Wine, η οποία διαχειρίζεται αρκετές αλυσίδες λιανικής υψηλών προδιαγραφών στην Ουκρανία, ανάμεσά τους και τα σούπερ μάρκετ Goodwine, εκτιμά ότι η επιβάρυνση θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και το 15%.

Μία από τις αποθήκες του Κρίμσκι κοντά στο Κίεβο χτυπήθηκε την 1η Σεπτεμβρίου, με αποτέλεσμα να καταστραφούν αποθέματα αξίας 4 εκατ. ευρώ.

Οι επιθέσεις «έπληξαν σοβαρά την επιχείρησή μας», λέει. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τιμές δεν θα αυξηθούν λόγω έλλειψης προϊόντων, αλλά εξαιτίας του κόστους αναδιοργάνωσης των αλυσίδων εφοδιασμού ώστε να γίνουν πιο ανθεκτικές στα πλήγματα,. γράφει ο Guardian.

Εξετάζει διάφορες επιλογές, μεταξύ των οποίων τη μεταφορά των αποθηκών σε γειτονική χώρα, όπως η Πολωνία, τη χρήση υπόγειων αποθηκευτικών χώρων και τη διασπορά των αποθεμάτων σε περισσότερες, μικρότερες εγκαταστάσεις.

«Καταλαβαίνουμε ότι δεν μπορούμε να έχουμε μόνο μία μεγάλη αποθήκη», είπε. Ο Κρίμσκι εκτιμά ότι οι τιμές του θα μπορούσαν να αυξηθούν περίπου κατά 5%.

Το τελευταίο πλήγμα δεν αποτέλεσε έκπληξη. Ήταν η τρίτη φορά από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής που αποθήκες του χτυπήθηκαν.

Η πρώτη επίθεση, το 2022, κατέστρεψε προμήθειες αξίας 15 εκατ. ευρώ, ενώ άλλη επίθεση τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους εξαφάνισε προϊόντα αξίας 1,5 εκατ. ευρώ.

«Ήταν πραγματικά θέμα χρόνου», λέει. «Το πρόβλημα είναι ότι είχαμε εκεί 3.000 παλέτες και απλώς δεν μπορείς να τις μετακινήσεις».

Το πρόσφατο κύμα αεροπορικών επιθέσεων είχε επίσης ως αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι στις αποθήκες να μπορούν να δουλεύουν μόνο τρεις με τέσσερις ώρες την ημέρα, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα της εταιρείας να μεταφέρει τα αποθέματά της.

Οι επιθέσεις έρχονται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για την Ουκρανία. Το Κίεβο βρίσκεται από τα τέλη Αυγούστου αντιμέτωπο με καθημερινό καταιγισμό επιθέσεων με drones και πυραύλους, οι οποίες έχουν σκοτώσει δεκάδες ανθρώπους και έχουν καταστρέψει κρίσιμες υποδομές.

Εκτός από τις αποθήκες τροφίμων, η Ρωσία έχει βάλει στο στόχαστρο κόμβους logistics του ηλεκτρονικού εμπορίου και αποθέματα ιατρικού υλικού. Το βράδυ της Τετάρτης χτυπήθηκε μία από τις βασικές αποθήκες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, όπου φυλασσόταν ανθρωπιστική βοήθεια, στα περίχωρα του Κιέβου.

Στην αποθήκη της φαρμακευτικής εταιρείας Biokon, την Παρασκευή, κτριαρχούσε η μυρωδιά καμένου καυσίμου, ενώ πυροσβέστες ερευνούσαν τα συντρίμμια του κτιρίου. Η εταιρεία ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι καταστράφηκαν αποθέματα φαρμάκων που επαρκούσαν για τρεις μήνες και ότι ανέστειλε όλες τις δραστηριότητές της.

Καταστηματάρχες και καταναλωτές λένε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν σπεύδουν να αγοράσουν μαζικά τρόφιμα, όπως συνέβαινε το 2022.

«Τι νόημα έχει;» λέει η 54χρονη Ιρίνα Μεσιάνζινοβα, που ψωνίζει σε κατάστημα ATB, μια αλυσίδα οικονομικών σούπερ μάρκετ στο Μπρόβαρι, κοντά σε ορισμένες από τις καμένες αποθήκες.

«Έχω λίγα επιπλέον προϊόντα, όπως βρώμη, αλλά για τα υπόλοιπα —λαχανικά, φρούτα— γιατί να τα αγοράσω; Απλώς θα σαπίσουν.

»Προσπαθώ να αντιμετωπίσω το πρόβλημα της σημερινής ημέρας», λέει. «Προσπαθώ να μη σκέφτομαι το μέλλον».

Σε δήλωσή του στον Guardian, ο υπουργός Αγροτικής Πολιτικής και Τροφίμων Βισότσκι ανέφερε ότι οι κόμβοι logistics όλων των μεγαλύτερων αλυσίδων σούπερ μάρκετ της Ουκρανίας, μεταξύ των οποίων οι Novus, ATB, Silpo και Fora, καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές στα πρόσφατα πλήγματα.

«Αυτό το κύμα επιθέσεων είναι το μαζικότερο από την έναρξη της πλήρους εισβολής», δήλωσε ο Βισότσκι.

«Αν το 2022 ο εχθρός έπληττε κυρίως τις υποδομές αγροτικών εξαγωγών και τα επόμενα χρόνια κατέστρεφε τον ενεργειακό τομέα, τότε οι επιθέσεις του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου του 2026 αποτελούν μια συστηματική επίθεση στο εσωτερικό σύστημα υποστήριξης της καθημερινής ζωής των πολιτών.

»Ο εχθρός προσπαθεί σκόπιμα να καταστρέψει τις υποδομές logistics που τροφοδοτούν τις ουκρανικές πόλεις με τρόφιμα».

Πέρα από το να καλλιεργούν οι ίδιοι την τροφή τους —κάτι που ήδη κάνουν πολλοί— οι Ουκρανοί έχουν ελάχιστες επιλογές πέρα από το να προσπαθούν να συνεχίσουν τη ζωή τους όσο πιο φυσιολογικά γίνεται.

Οι επιθέσεις «δεν είναι οι πρώτες που ζούμε σε αυτόν τον πόλεμο», λέει η 36χρονη Ολένα Ζουκ, εργαζόμενη στον τουριστικό κλάδο, καθώς ψωνίζει σε κεντρική υπαίθρια αγορά του Κιέβου.

«Θα επιβιώσουμε. Δεν θα πεθάνουμε από την πείνα».