Πρόεδρος Τσεχίας προς ΝΑΤΟ: “Καταρρίψτε ρωσικά αεροσκάφη αν συνεχιστούν οι προκλήσεις”

Ο πρόεδρος της Τσεχίας, Πετρ Πάβελ, κάλεσε το ΝΑΤΟ να «δείξει τα δόντια του» απέναντι στις επαναλαμβανόμενες προκλήσεις από τη Ρωσία στα ανατολικά της σύνορα, προτείνοντας μια σειρά από επιλογές, όπως η διακοπή της πρόσβασης της Ρωσίας στο διαδίκτυο, ο αποκλεισμός των τραπεζών της από τα παγκόσμια χρηματοπιστωτικά συστήματα και ακόμη και η κατάρριψη αεροσκαφών που παραβιάζουν τον εναέριο χώρο των συμμάχων.

Μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα Guardian στην Πράγα, ο Πάβελ τόνισε ότι απαιτούνται «αρκετά αποφασιστικές» αντιδράσεις ώστε να αντιμετωπιστεί η προκλητική συμπεριφορά της Μόσχας απέναντι στη Συμμαχία, διαφορετικά το Κρεμλίνο κινδυνεύει να εντείνει τις ενέργειές του.

Ο 64χρονος πρώην στρατηγός και πρώην πρόεδρος της στρατιωτικής επιτροπής του ΝΑΤΟ διαθέτει αμυντικό υπόβαθρο που σπάνια συναντάται μεταξύ Ευρωπαίων ηγετών. Η πολυετής εμπειρία του στις συνομιλίες με τη Μόσχα στο πλαίσιο του – πλέον ανενεργού – συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας τον έχει καταστήσει σημαντική φωνή για το μέλλον της Συμμαχίας και τις απειλές που αντιμετωπίζει.

Ο Πάβελ εξέφρασε απογοήτευση για «την έλλειψη αποφασιστικότητας των Ηνωμένων Πολιτειών να συνεχίσουν να πιέζουν τη Ρωσία», αποφεύγοντας πάντως να ασκήσει ευθεία κριτική στον Ντόναλντ Τραμπ, παρά το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος συνεχίζει να αμφισβητεί το μέλλον των δεσμεύσεων της Ουάσιγκτον προς το ΝΑΤΟ.

Ο Τσέχος πρόεδρος είχε δηλώσει παλαιότερα σε τσεχικά μέσα ενημέρωσης ότι «ο Τραμπ έχει κάνει περισσότερα τις τελευταίες εβδομάδες για να υπονομεύσει την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ απ’ ό,τι κατάφερε ο Βλαντίμιρ Πούτιν επί πολλά χρόνια».

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Πάβελ υποβάθμισε τη σημασία της δήλωσης, λέγοντας πως δεν θεωρεί ότι «οποιαδήποτε άμεση κριτική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες θα βοηθήσει αυτή τη στιγμή».

Αντίθετα, επικεντρώθηκε στην ανάγκη τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να τηρήσουν σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία. Μετά την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας από την Ουκρανία το 2014, όπως είπε, η Μόσχα έμαθε πώς λειτουργεί το ΝΑΤΟ και «ανέπτυξε έναν τρόπο συμπεριφοράς που φτάνει σχεδόν στο όριο ενεργοποίησης του Άρθρου 5, χωρίς όμως να το ξεπερνά».

Το Άρθρο 5 της συνθήκης του ΝΑΤΟ προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Ο Πάβελ ανέφερε ότι Ρώσοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι συχνά χλεύαζαν την αδυναμία λήψης αποφάσεων της Συμμαχίας.

«Όταν τους ρωτούσα γιατί προχωρούν σε αυτές τις προκλητικές ενέργειες στον αέρα, σε επικίνδυνες προσεγγίσεις ή υπερπτήσεις πάνω από πολεμικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα ή τη Βαλτική, απαντούσαν: “επειδή μπορούμε”. Αυτή ακριβώς τη συμπεριφορά επιτρέψαμε», είπε.

Αυτή την εβδομάδα, μαχητικό αεροσκάφος του ΝΑΤΟ κατέρριψε drone πάνω από την Εσθονία, ενώ παρόμοια περιστατικά έχουν διαταράξει την καθημερινότητα σε Λετονία και Λιθουανία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα drones θεωρείται ότι ήταν ουκρανικά, με στόχο τη Ρωσία, τα οποία αποπροσανατολίστηκαν προς έδαφος του ΝΑΤΟ λόγω ηλεκτρονικού πολέμου.

Η Ρωσία κατηγορεί επίσης τις χώρες της Βαλτικής ότι συνεργάζονται με την Ουκρανία για επιθέσεις με drones από το έδαφός τους, κάτι που οι ίδιες διαψεύδουν κατηγορηματικά.

«Μετά την προσάρτηση της Κριμαίας, συζητούσαμε πολλές φορές για την πιθανότητα συνέχισης της επιθετικότητας, αλλά ο μεγαλύτερος φόβος μου δεν ήταν μια ανοιχτή στρατιωτική επίθεση εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ, αλλά μια πρόκληση κάτω από το όριο του Άρθρου 5», είπε.

Προειδοποίησε ακόμη ότι αν ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες «προτιμούν πάντα μια διπλωματική λύση, παρότι οι Ρώσοι δεν δείχνουν καμία διάθεση γι’ αυτό», τότε το ΝΑΤΟ κινδυνεύει να διχαστεί και να αδυνατεί να δράσει.

«Η Ρωσία, δυστυχώς, δεν καταλαβαίνει τη γλώσσα της ευγένειας. Καταλαβαίνει κυρίως τη γλώσσα της ισχύος, ιδανικά συνοδευόμενη από πράξεις… αν συνεχιστούν οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου του ΝΑΤΟ, θα πρέπει να ληφθεί απόφαση για κατάρριψη είτε μη επανδρωμένων είτε επανδρωμένων αεροσκαφών», δήλωσε.

Ο Πάβελ είπε επίσης ότι η Συμμαχία θα πρέπει να εξετάσει μέτρα «που δεν θα κοστίζουν ανθρώπινες ζωές, αλλά θα είναι αρκετά ευαίσθητα ώστε η Ρωσία να καταλάβει ότι αυτός δεν είναι ο σωστός δρόμος».

«Για παράδειγμα, η διακοπή πρόσβασης στο διαδίκτυο ή σε δορυφόρους – είδατε πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε το Starlink στο πεδίο της μάχης – ή ο αποκλεισμός των ρωσικών τραπεζών από το χρηματοπιστωτικό σύστημα».

Επαναλαμβάνοντας πρόσφατες προειδοποιήσεις του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ, ο Πάβελ σημείωσε ότι «αν δεν αντιδράσουμε στις παραβιάσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα, τότε η Ρωσία πιθανότατα θα κλιμακώσει».

«Στο στρατηγικό τους δόγμα υπάρχει η αρχή “κλιμάκωση για αποκλιμάκωση”… Νομίζω ότι ό,τι τους επιτρέψουμε, θα το δοκιμάσουν όλο και περισσότερο», είπε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητούσε επί χρόνια για τον λεγόμενο ρωσικό “σκιώδη στόλο”, αλλά όταν τελικά έδρασε, «ξαφνικά όλος ο στόλος μεταφέρθηκε σε άλλες περιοχές».

Ο Πάβελ υποστήριξε επίσης ότι η Ουκρανία χρειάζεται «περισσότερη πίεση και αποφασιστικότητα από τις Ηνωμένες Πολιτείες». Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, όπως είπε, θα έπρεπε να είναι πιο σκληροί απέναντι στη Ρωσία και να συνδέσουν την άρση των κυρώσεων με μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία.

Άσκησε ακόμη κριτική στην αποτυχία της Ευρώπης να καθορίσει τη δική της πολιτική απέναντι στη Ρωσία και το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί μια μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας.

«Αντί γι’ αυτό, περιμένουμε κυρίως τι θα έρθει από την Ουάσιγκτον», είπε. «Και ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες ίσως θα προτιμούσαν μια πιο ενεργή Ευρώπη.

Αν δεν καταθέσουμε δικές μας προτάσεις, τότε φαινόμαστε αδύναμοι ή αποπροσανατολισμένοι».

Ο Πάβελ εκτίμησε ότι η καλύτερη στιγμή για να αυξηθεί η πίεση προς τη Ρωσία ήταν πέρυσι, όταν αντιμετώπιζε σοβαρές οικονομικές και στρατιωτικές δυσκολίες, όμως ο πόλεμος Ισραήλ-ΗΠΑ με το Ιράν βοήθησε τη Μόσχα αυξάνοντας τα έσοδά της από το πετρέλαιο.

Παρόλα αυτά, υποστήριξε ότι η Ρωσία εξακολουθεί να βρίσκεται σε δύσκολη θέση και ότι Ευρώπη και ΗΠΑ θα πρέπει να κάνουν «μια τελική ώθηση» μέσω κυρώσεων ώστε να εξαναγκαστεί σε διαπραγματεύσεις.

«Αν θέλετε να απαλλαγείτε από τις κυρώσεις, κάτι που θέλετε· αν θέλετε να ξεκινήσει συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, κάτι που έχετε επανειλημμένα ζητήσει, είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό. Αλλά η προϋπόθεση είναι σαφής: κατάπαυση του πυρός και διαπραγματεύσεις για ειρήνη στην Ουκρανία», δήλωσε.