Μητσοτάκης: Οι Ευρωπαίοι να στρέψουν το βλέμμα τους στην Τουρκία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προχωρήσει για μία αμυντική συμμαχία, η οποία όμως δε θα στρέφει το βλέμμα μόνο στη Ρωσία, αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Τουρκία, διαμήνυσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συζήτηση με τον αναλυτή εξωτερικών θεμάτων των Financial Times. Γκίντεον Ραχμαν, στο podcast «The Rachman Review».

Ο κ. Μητσοτάκης καταρχάς επισήμανε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις μεταξύ των κρατών μελών του ΝΑΤΟ όσον αφορά στις αμυντικές δαπάνες, “επειδή βρισκόμαστε σε μια γειτονιά γεμάτη προκλήσεις”. 

Τόνισε ότι: “Συνεισφέρουμε στο ΝΑΤΟ, με αυτόν τον τρόπο συνεισφέρουμε και στην ΕΕ.” Και εξέφρασε την άποψη ότι πρέπει να αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για όλους τους Ευρωπαίους η έννοια της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και το πώς θα δημιουργηθεί ένας αμυντικός χώρος περισσότερο επικεντρωμένος στην Ευρώπη.

Υπενθύμισε άλλωστε ότι υπάρχουν κράτη μέλη της ΕΕ που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Κύπρος. “Η Κύπρος δέχτηκε επίθεση από drones της Χεζμπολάχ. Η Ελλάδα στάθηκε στο πλευρό της Κύπρου. Στείλαμε αμέσως δύο φρεγάτες και τέσσερα αεροσκάφη F-16. Πέντε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ένωσαν τις δυνάμεις τους μαζί μας. Ουσιαστικά, λοιπόν, αποδείξαμε τη δέσμευσή μας να υπερασπιστούμε ένα κράτος μέλος της ΕΕ που τυχαίνει να μην είναι μέλος του ΝΑΤΟ”, επισήμανε ο κ.Μητσοτάκης.

Εξήγησε στη συνέχεια ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία θα είχε την ΕΕ ως θεμέλιο, υπενθυμίζοντας ότι στην ευρωπαϊκή συνθήκη υπάρχει , το άρθρο 42, παράγραφος 7, το οποίο αποτελεί ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής.

“Ωστόσο, στην Ευρώπη, μέχρι πρόσφατα, δεν το συζητούσαμε ποτέ. Γι’ αυτό και με ενθαρρύνει ιδιαίτερα το γεγονός ότι κάνουμε τα πρώτα μας «δειλά» βήματα για να συζητήσουμε πώς θα μπορούσε αυτό το άρθρο να αποκτήσει επιχειρησιακή διάσταση”, σχολιάσει ο πρωθυπουργός.

Εξέφρασε δε την άποψη ότι πρέπει η ΕΕ να συμφωνήσει τι σημαίνει το άρθρο 42 στην πράξη. “Αυτό που συνέβη στην Κύπρο ήταν ουσιαστικά μια de facto, αλλά όχι de jure, ενεργοποίηση αυτού του άρθρου, μέσω μιας «συμμαχίας προθύμων». Σειρά ευρωπαϊκών χωρών πρόσφεραν την έμπρακτη στήριξή τους στην Κύπρο. Πρέπει να αντλήσουμε διδάγματα από αυτό το παράδειγμα και να χτίσουμε πάνω σε αυτό”, σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης. Ξεκαθάρισε πάντως ότι δε μιλά για αντικατάσταση του ΝΑΤΟ.

Το μήνυμα στους βορειοευρωπαίους εταίρους για την Τουρκία

Ερωτηθείς εάν υπάρχει επαρκής  κοινή ευρωπαϊκή αντίληψη για το ποια είναι τα συμφέροντά της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε:

“Στην Ευρώπη μιλάμε -αυτή είναι η ευρωπαϊκή ορολογία- για μια «360 μοιρών» αντίληψη της ασφάλειας. Τι σημαίνει αυτό; Κοιτάζοντας, για παράδειγμα, τη Ρωσία και την Ουκρανία, κατανοώ τις ανησυχίες των φίλων μου από τις Βαλτικές χώρες. Στήριξα την Ουκρανία, και προσπάθησα να βάλω τον εαυτό μου στη θέση τους. Τι σημαίνει να ζεις κοντά σε έναν μεγάλο, επιθετικό γείτονα;” 

Και πρόσθεσε με νόημα: “Αναμένω και αυτοί να κατανοούν τις δικές μου ανησυχίες, να στρέψουν το βλέμμα τους στην Ανατολική Μεσόγειο, στις προκλήσεις ασφάλειας στην περιοχή μας. Να στρέψουν το βλέμμα τους στην Τουρκία, μια χώρα με την οποία προσπαθούμε να οικοδομήσουμε μια λειτουργική σχέση, αλλά η Τουρκία στο παρελθόν έχει χρησιμοποιήσει έντονα αναθεωρητική ρητορική. Να κατανοήσουν γιατί η μετανάστευση και τα τεκταινόμενα στη Λιβύη θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρόβλημα ασφάλειας για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.” 

Ο πρωθυπουργός κατέληξε πως: “Είναι σημαντικό για όλους μας να κατανοήσουμε πως ό,τι συμβαίνει στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης τελικά μας επηρεάζει όλους. Επομένως, θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό να υιοθετήσουμε μια πιο ολιστική προσέγγιση του κόσμου και των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, πέρα από την κύρια πρόκληση της Ουκρανίας.” 

Ανέφερε επίσης ότι η Ευρώπη θα πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην ενίσχυση των στρατηγικών και οικονομικών δεσμών με τις χώρες του Περσικού Κόλπου. Σημείωσε δε την παρουσία και δράση της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία.

Πρώτα λύση και μετά “Ασπίδες” στα στενά του Ορμούζ

Δεν έκρυψε την ανησυχία του για τις οικονομικές επιπτώσεις της συνέχισης του πολέμου κατά του Ιράν. Αν και υποστήριξε ότι ειδικότερα όσον αφορά στα καύσιμα αεροσκαφών η Ελλάδα δεν αναμένει ελλείψεις, αντίθετα είναι και εξαγωγέας προς την υπόλοιπη Ευρώπη.

Τόνισε ότι η Ελλάδα υποστηρίζει πάντα τη λύση μέσω διαπραγματεύσεων, καθώς και ότι τη χώρα μας απασχολεί ιδιαίτερα το ζήτημα της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, ως ηγέτιδα ναυτιλιακή δύναμη.

Αναφέρθηκε στη συνέχεια στην επιχείρηση “Ασπίδες” στην Ερυθρά Θάλασσα και εκτίμησε ότι θα μπορούσε να αποτελέσει επιχειρησιακό μοντέλο για μία αποστολή και στα στενά του Ορμούζ.

“Ένα από τα θέματα που θα μπορούσαν να συζητηθούν είναι η παράταση και η επέκταση της εντολής της επιχείρησης «Ασπίδες», ώστε να συμπεριλάβει και μια διαφορετική γεωγραφική περιοχή. Ωστόσο, για να έχει νόημα αυτό, χρειαζόμαστε πρώτα μια λύση μέσω των διαπραγματεύσεων. Θεωρώ ότι δεν είναι ρεαλιστικό να προσκοδούμε ότι οποιοσδήποτε θα στείλει πλοία σε μια γεωγραφική περιοχή που βρίσκεται ακόμα σε κατάσταση σχεδόν στρατιωτικής σύρραξης”, τόνισε ο κ.Μητσοτάκης και πρόσθεσε:

“Επομένως, χρειαζόμαστε, πρώτα απ’ όλα, μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων. Και μετά από αυτό, αν προκύψει ανάγκη για ειρηνευτική επιχείρηση, σίγουρα εμείς ως Ελλάδα θα ήμασταν πρόθυμοι να συμμετάσχουμε. Έχουμε το μοντέλο, το έχουμε κάνει ήδη, και θα ενθάρρυνα άλλες ευρωπαϊκές χώρες να εξετάσουν σοβαρά την αποστολή ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή.” 

Ο κ. Μητσοτάκης είπε πάντως “κατηγορηματικά όχι” στην αποδοχή πληρωμής τελών διέλευσης από τα στενά του Ορμούζ στο Ιράν.

“Θα θέταμε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο. Πιστεύω ότι θα ήταν εντελώς απαράδεκτο, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για σχεδόν κάθε άλλη χώρα που επωφελείται από το ελεύθερο εμπόριο. Είναι καθαρός εκβιασμός. Δεν μπορούμε να το δεχτούμε. Η Ευρώπη δεν μπορεί να το δεχτεί”, τόνισε.