Τι νάρκες έχει το Ιράν στα Στενά του Oρμούζ και πώς μπορούν να τις αφαιρέσουν οι ΗΠΑ;

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι σχεδιάζει να ξεκινήσει επιχειρήσεις εξουδετέρωσης ναρκών στα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας επαναλειτουργίας της θαλάσσιας οδού, η οποία έχει ουσιαστικά κλείσει για τη ναυσιπλοΐα από το Ιράν από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμό τους στα τέλη Φεβρουαρίου.

Τι γνωρίζουμε για τις ιρανικές νάρκες

Όπως λέει ο Guardian, ελλείψει μεγάλου μέρους του στόλου των μεγάλων ναυτικών του σκαφών, τα οποία έχουν καταστραφεί από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, το Ιράν έχει αναπτύξει μικρά επιφανειακά σκάφη για την τοποθέτηση ναρκών σε τμήματα του Στενά του Ορμούζ. Δεν είναι γνωστό πόσες νάρκες έχουν τοποθετηθεί. Το Ιράν έχει αφήσει ένα πέρασμα ανοιχτό για πλοία που είναι διατεθειμένα να πληρώσουν διόδια.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται η New York Times, το Ιράν έχει αναφέρει ότι δεν μπορεί να εντοπίσει όλες τις νάρκες που έχει τοποθετήσει και ότι δεν διαθέτει την ικανότητα να τις απομακρύνει. Οι νάρκες αποτελούν μόνο μία πτυχή ενός ευρύτερου φάσματος επιθετικών επιλογών που διαθέτει το Ιράν στο στενό.

Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) παρουσίασε μέρος των δυνατοτήτων του σε μικρά σκάφη και νάρκες σε ένα βίντεο που γυρίστηκε σε ναυτική υπόγεια βάση τον Ιανουάριο του 2025.

Τύποι ναρκών που χρησιμοποιεί το Ιράν

Η Τεχεράνη θεωρείται ότι έχει αναπτύξει δύο βασικούς τύπους ναρκών. Η Maham 3 είναι αγκυροβολημένη νάρκη 300 κιλών που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε βάθη έως 100 μέτρων.

Η Maham 7 είναι νάρκη πυθμένα 220 κιλών για ρηχά νερά. Το κωνικό της σχήμα έχει σχεδιαστεί ώστε να αποφεύγει την ανίχνευση από σόναρ.

Και οι δύο τύποι χρησιμοποιούν μαγνητικούς και ακουστικούς αισθητήρες αντί για άμεση επαφή.

Επιλογές των ΗΠΑ για αποναρκοθέτηση

Οι νάρκες τοποθετούνται γρήγορα και εύκολα, αλλά η απομάκρυνσή τους είναι δύσκολη και επικίνδυνη.

Τα επανδρωμένα αμερικανικά ναρκαλιευτικά θα ήταν εύκολοι στόχοι σε περίπτωση νέας σύγκρουσης αλλά η καλύτερη επιλογή θεωρείται η χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων, όπως:

• το υποθαλάσσιο Knifefish
• τα σκάφη MCM ανθυποναρκικής δράσης

Εναέρια συστήματα

Οι ΗΠΑ μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν το σύστημα AN/ASQ-235 (Archerfish) από ελικόπτερα MH-60S, για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών με σόναρ.

Παρότι τα μη επανδρωμένα συστήματα μειώνουν τον κίνδυνο για το προσωπικό, απαιτούν κοντινή επιχειρησιακή παρουσία, γεγονός που αφήνει τις αμερικανικές δυνάμεις εκτεθειμένες σε πυραύλους ή επιθέσεις με drones.

Αμερικανικές κινήσεις στην περιοχή

Δύο αμερικανικά αντιτορπιλικά διέπλευσαν το στενό στις 11 Απριλίου, σε μια επιχείρηση που το CENTCOM χαρακτήρισε ως «διαμόρφωση συνθηκών για αποναρκοθέτηση».

Οι νάρκες είναι φθηνές αλλά εξαιρετικά αποτελεσματικές. Μικρός αριθμός τους μπορεί να κλείσει θαλάσσιες οδούς, προκαλώντας μεγάλη οικονομική αναστάτωση.

Υπάρχουν αλληλοεπικαλυπτόμενοι κανόνες στο διεθνές δίκαιο, αλλά ούτε το Ιράν ούτε οι ΗΠΑ έχουν πλήρως αποδεχθεί τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (1994).

Το Ιράν υποστηρίζει ότι τμήματα του στενού αποτελούν χωρικά του ύδατα, ενώ παραμένει ασαφές αν έχει υποχρέωση να κοινοποιεί χάρτες ναρκοθέτησης.