Τι ξέρουμε για την εκεχειρία Λιβάνου-Ισραήλ – Οι όροι της συμφωνίας και το παρασκήνιο

Εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και τον Λίβανο που θα διαρκέσει 10 ημέρες ανακοίνωσε νωρίς το απόγευμα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, διευκρινίζοντας ότι «η εκεχειρία αφορά και την Χεζμπολάχ», ενώ γνωστοποίησε ότι θα ακολουθήσει συνάντηση Ισραηλινών και Λιβανέζων ηγετών «σε μια με δύο εβδομάδες».

Πρόκειται για μια συμφωνία που εκτιμάται ότι θα ανοίξει τον δρόμο για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Η εκεχειρία αναμένεται τίθεται σε ισχύ τα μεσάνυχτα της Παρασκευής (16/4) στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ πραγματοποιεί σφοδρούς βομβαρδισμούς με στόχο την εξόντωση της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ.

Ο Τραμπ ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε έπειτα από ξεχωριστές «εξαιρετικές συνομιλίες» που είχε με τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Οι βασικοί όροι της συμφωνίας σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διευκρίνισε τους βασικούς όρους της συμφωνίας εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.

Το Ισραήλ και ο Λίβανος θα εφαρμόσουν 10ήμερη εκεχειρία που θα ξεκινήσει στις 12:00 τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδος, προκειμένου να διευκολυνθούν οι διαπραγματεύσεις για μια μόνιμη συμφωνία ασφάλειας και ειρήνης, ανακοίνωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, προσθέτοντας ότι η διάρκεια της εκεχειρίας μπορεί να παραταθεί με κοινή συμφωνία.

Με την έναρξη της εκεχειρίας, η λιβανέζικη κυβέρνηση θα λάβει μέτρα ώστε να αποτρέψει τη Χεζμπολάχ και άλλες ένοπλες ομάδες από το να πραγματοποιούν επιθέσεις κατά του Ισραήλ, σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας που έδωσε στη δημοσιότητα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Όλα τα μέρη αναγνωρίζουν ότι οι δυνάμεις ασφαλείας του Λιβάνου έχουν την αποκλειστική ευθύνη για την κυριαρχία και την εθνική άμυνα της χώρας· καμία άλλη χώρα ή ομάδα δεν μπορεί να θεωρείται εγγυητής της κυριαρχίας του Λιβάνου», αναφέρεται στη συμφωνία.

Το Ισραήλ μπορεί να λάβει τα απαραίτητα μέτρα αυτοάμυνας απέναντι σε σχεδιαζόμενες, επικείμενες ή εν εξελίξει επιθέσεις κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, ωστόσο συμφώνησε να μην πραγματοποιεί επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο κατά το δεκαήμερο.

Οι δύο χώρες ζήτησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες να διευκολύνουν περαιτέρω απευθείας διαπραγματεύσεις για την επίλυση όλων των εκκρεμών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένης της οριοθέτησης των χερσαίων συνόρων.

«Το Ισραήλ και ο Λίβανος επιβεβαιώνουν ότι δεν βρίσκονται σε κατάσταση πολέμου και δεσμεύονται να προχωρήσουν σε απευθείας διαπραγματεύσεις καλής πίστης, με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, με στόχο την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας που θα διασφαλίζει διαρκή ασφάλεια, σταθερότητα και ειρήνη μεταξύ των δύο χωρών», αναφέρεται στο κείμενο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Το παρασκήνιο

Ο Τραμπ προχώρησε στην ανακοίνωση λίγο μετά τη σύγκληση του ισραηλινού συμβουλίου ασφαλείας σε έκτακτη τηλεδιάσκεψη για να συζητήσει την εκεχειρία και να την εγκρίνει.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Axios, οι υπουργοί, που πρέπει να εγκρίνουν τέτοιες αποφάσεις, ενημερώθηκαν για την ανακοίνωση του Τραμπ λίγα λεπτά μετά την έναρξη της συνεδρίασης, πριν καν ξεκινήσει ουσιαστική συζήτηση.

«Ο Τραμπ επέβαλε αυτή την εκεχειρία», δήλωσε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος.

Το συμβούλιο ασφαλείας είχε συνεδριάσει και το βράδυ της Τετάρτης (15/4)για τον Λίβανο, χωρίς να καταλήξει σε απόφαση για εκεχειρία. Μια μέρα νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο φιλοξένησε μια σπάνια συνάντηση μεταξύ Ισραηλινών και Λιβανέζων διπλωματών. Η εκεχειρία συζητήθηκε, αλλά δεν ελήφθησαν αποφάσεις. Καθώς συνεδρίαζε το ισραηλινό συμβούλιο ασφαλείας το βράδυ της Τετάρτης, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Τραμπ θα «χαιρέτιζε» μια εκεχειρία.

Αργότερα την ίδια νύχτα, ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι προσπαθεί «να δώσει λίγο χώρο ανάσας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου», προσθέτοντας ότι οι ηγέτες των δύο χωρών θα συνομιλούσαν την Πέμπτη, κάτι που δεν είχε επιβεβαιωθεί τότε. Η λιβανέζικη κυβέρνηση αιφνιδιάστηκε από την ανάρτηση του Τραμπ. Λιβανέζοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ήταν απίθανο ο Αούν να συμφωνήσει εκείνη τη στιγμή σε συνομιλία με τον Νετανιάχου.

Το πρωί της Πέμπτης, ο Ρούμπιο μίλησε με τον Αούν για την εκεχειρία, με τον Λιβανέζο πρόεδρο να εκφράζει επιφυλάξεις για άμεση επικοινωνία με τον Νετανιάχου.Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ επικοινώνησε με τον Αούν για το ίδιο θέμα. Ήταν η πρώτη φορά που ο Τραμπ και ο Ρούμπιο μίλησαν με τον Λιβανέζο πρόεδρο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του. Ύστερα από όλα αυτά, ο Τραμπ ανακοίνωσε τη συμφωνία εκεχειρίας.

Οι όροι της Χεζμπολάχ για την εκεχειρία

Το λιβανέζικο κράτος δεν διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.

Ωστόσο, σε μια πρώτη ένδειξη αποδοχής της συμφωνίας, ο βουλευτής της Χεζμπολάχ Χασάν Φαντλάλα απέδωσε τη συμφωνία σε «ιρανικές διπλωματικές προσπάθειες» και δήλωσε ότι η οργάνωση θα τηρήσει την εκεχειρία εφόσον το Ισραήλ σταματήσει πλήρως τις εχθροπραξίες.

«Θα σεβαστούμε την εκεχειρία (…) υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται για πλήρη παύση των εχθροπραξιών εναντίον μας και το Ισραήλ δεν θα την εκμεταλλευτεί για να διαπράξει δολοφονίες», τόνισε από την πλευρά του ο βουλευτής της Χεζμπολάχ Ιμπραχίμ αλ Μούσαουι.

“Η Χεζμπολάχ πρέπει να διαλυθεί”

Αν και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου άργησε να τοποθετηθεί σχετικά με την εκεχειρία και συγκάλεσε κατεπειγόντως το συμβούλιο ασφαλείας, στην πρώτη του αντίδραση δήλωσε κατηγορηματικά πως: «Η Χεζμπολάχ πρέπει να διαλυθεί»

Βασικό αίτημα του Ισραήλ παραμένει ο αφοπλισμός της ένοπλης οργάνωσης στον Λίβανο, δήλωσε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και πρόσθεσε ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να ικανοποιήσει το αίτημα της Χεζμπολάχ για απόσυρση των στρατευμάτων του πέρα από τα σύνορα.

«Παραμένουμε στον Λίβανο σε μια διευρυμένη ζώνη ασφαλείας», είπε, σημειώνοντας ότι πρόκειται για πολύ μεγαλύτερη περιοχή από εκείνη που διατηρούσε το Ισραήλ μετά την εκεχειρία του Νοεμβρίου 2024 με τον Λίβανο. «Εκεί θα παραμείνουμε. Δεν αποχωρούμε», τόνισε.

Τι είπε ο Τραμπ για την εκεχειρία Ισραήλ – Λιβάνου

Στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αναφέρθηκε σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους, έξω από τον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Αναφερόμενος στην 10ήμερη κατάπαυση πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επισήμανε ότι η εκεχειρία περιλαμβάνει και τη Χεζμπολάχ.

Ο Τραμπ είπε επίσης ότι οι ηγέτες Λιβάνου και Ισραήλ ενδέχεται να συναντηθούν στον Λευκό Οίκο σε μια-δυο εβδομάδες. «Θα δούμε αν μπορούμε να κάνουμε ειρήνη», είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να επισκεφθεί και ο ίδιος τον Λίβανο «την κατάλληλη στιγμή».

Είπε, επίσης, ότι οι προοπτικές για μια συμφωνία με το Ιράν «φαίνονται πολύ καλές», προσθέτοντας ότι η επόμενη συνάντηση με την ιρανική αντιπροσωπεία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.