WSJ: Τα μεγαλεπήβολα σχέδια του Τραμπ για το Ιράν και το πολιτικό ρίσκο

Προς την επέκταση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράν προσανατολίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ, έπειτα από πολυήμερες ενημερώσεις που είχε από κορυφαίους συμβούλους του, όπως αποκαλύπτουν Αμερικανοί αξιωματούχοι στη Wall Street Journal.

Στις επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνονται η εντατικοποίηση των αεροπορικών επιδρομών, η αποστολή χερσαίων δυνάμεων για την κατάληψη ιρανικών νησιών κοντά στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και ο βομβαρδισμός μιας οχυρωμένης τοποθεσίας που ενδέχεται να χρησιμοποιείται για μυστικές πυρηνικές δραστηριότητες.

Τα μεγαλεπήβολα σχέδιά του, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα της WSJ, ο Τραμπ τα επικοινώνησε ότι συγκάλεσε συνάντηση στην Αίθουσα Επιχειρήσεων (Situation Room) το βράδυ της Τρίτης για να συζητήσει την πιθανή κατάληψη του νησιού Χαργκ και άλλων εδαφών κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ με τη χρήση αμερικανικών στρατευμάτων.

Παράλληλα, συζητήθηκε ο πιθανός βομβαρδισμός ενός συμπλέγματος σηράγγων στο όρος Πικάξ, μια τοποθεσία που συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η οποία δεν έχει αποτελέσει στόχο των ΗΠΑ μέχρι στιγμής.

Η επέκταση των αεροπορικών επιδρομών εναντίον περισσότερων στόχων στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών υποδομών, παραμένει επίσης στο τραπέζι.

Διπλό κύμα επιδρομών και ναυτικός αποκλεισμός

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε δύο κύματα αεροπορικών επιδρομών εναντίον του Ιράν την Τετάρτη, στοχεύοντας στις δυνατότητες της Τεχεράνης να απειλεί πλοία που διέρχονται από τα Στενά.

«Θα μάθουμε σύντομα αν θα τα βρούμε μαζί τους ή αν απλώς θα το τελειώσουμε», δήλωσε ο Τραμπ σε μια κλαδική εκδήλωση, λίγο μετά την έναρξη του δεύτερου κύματος επιθέσεων.

Παράλληλα, ο στρατός επιβάλλει αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, αναγκάζοντας αρκετά πλοία να απομακρυνθούν από τις ακτές. Σε μία περίπτωση, ο στρατός ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε πυραύλους Hellfire εναντίον της καμινάδας ενός πλοίου με σημαία Κουρασάο που επιχειρούσε να πλεύσει προς το νησί Χαρgκ. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, το πλοίο αγνόησε τις προειδοποιήσεις να αναστρέψει την πορεία του και ως εκ τούτου ακινητοποιήθηκε.

Ο πρόεδρος δεν έχει λάβει ακόμη την τελική του απόφαση για τα επόμενα βήματα στον πόλεμο, με αξιωματούχους να σημειώνουν ότι ο ίδιος επιμένει, τόσο κατ’ ιδίαν όσο και δημόσια, πως θα προτιμούσε να επιλύσει τη διαμάχη με το Ιράν μέσω της διπλωματικής οδού.

Ωστόσο, το Ιράν δεν έχει συνθηκολογήσει με τις απαιτήσεις του Τραμπ να παραδώσει το πυρηνικό του οπλοστάσιο, παρά τις εβδομάδες στρατιωτικών πληγμάτων και παρά την ύπαρξη μιας ενδιάμεσης συμφωνίας που θα επέτρεπε στην Τεχεράνη να κερδίσει δισεκατομμύρια δολάρια πουλώντας πετρέλαιο στην ελεύθερη αγορά.

Αυτό το διπλωματικό αδιέξοδο ώθησε τον Τραμπ να ζητήσει από τους συμβούλους του νέες, κλιμακούμενες επιλογές που θα μπορούσαν να αναγκάσουν το Ιράν να υποχωρήσει ή τουλάχιστον να υποσχεθεί ότι θα σταματήσει να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ.

Το πολιτικό ρίσκο και το “χαρτί” του εκφοβισμού

Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Τραμπ είναι διστακτικός στο να δεσμεύσει χερσαίες δυνάμεις.

Έχει επανειλημμένα ανακρούσει πρύμναν σε σχέση με τις μεγαλύτερες δημόσιες απειλές του, συμπεριλαμβανομένης της κατάληψης του νησιού Χαρκ και του πλήγματος στην ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία. Αν όμως ο Τραμπ εγκρίνει τελικά αυτά τα σχέδια, θα ξεκινήσει η πιο επικίνδυνη φάση του πολέμου που μετρά ήδη σχεδόν πέντε μήνες, παρασύροντας τις ΗΠΑ βαθύτερα σε μια διογκούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε πιθανότατα σε υψηλότερες τιμές στα καύσιμα και θα περιέπλεκε τα σχέδια των Ρεπουμπλικανών για τις ενδιάμεσες εκλογές.

Ο Τραμπ έχει προχωρήσει σε ειλικρινείς δηλώσεις για τον πόλεμο τις τελευταίες ημέρες, επιβεβαιώνοντας ότι εξετάζει νέες στρατιωτικές επιλογές. Αν και οι αξιωματούχοι λένε ότι κλίνει προς την επέκταση των επιχειρήσεων, θα μπορούσε κάλλιστα να αλλάξει γνώμη. Άλλωστε, η ανοιχτή συζήτηση αυτών των επιλογών θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πίεσης για να τρομάξει το Ιράν και να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

«Θα εξουδετερώσουμε το όρος Pickaxe», δήλωσε ο Τραμπ στον ραδιοφωνικό παραγωγό Χιου Χιούιτ αυτή την εβδομάδα. Την Τρίτη, λίγο πριν από τη συνάντηση στην Αίθουσα Επιχειρήσεων, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι η κατάληψη του νησιού Χαργκ είναι απίθανη, αλλά δεν έχει αποκλειστεί.

«Αν τους αποδυναμώσουμε αρκετά και τους σπρώξουμε αρκετά πίσω, θα το έκανα», πρόσθεσε. Σημειώνεται ότι το Axios είχε αναφέρει νωρίτερα πληροφορίες για τις συζητήσεις στην Αίθουσα Επιχειρήσεων.

Τα πλήγματα της Τετάρτης σηματοδότησαν την πέμπτη συνεχή ημέρα επιθέσεων κατά του Ιράν, μετά την κατάρρευση μιας ενδιάμεσης ειρηνευτικής συμφωνίας που είχε άρει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και είχε αναστείλει τις κυρώσεις στις πωλήσεις πετρελαίου της Τεχεράνης.

Ωστόσο, ο Τραμπ κήρυξε τη λήξη της εκεχειρίας αφότου το Ιράν επιτέθηκε σε πλοία στα Στενά, επιβάλλοντας εκ νέου τον αποκλεισμό και εγκρίνοντας νέες επιδρομές.

Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Τετάρτη, ο Βανς δήλωσε στον πόντκαστερ Τζο Ρόγκαν ότι τα πλήγματα είχαν ως στόχο να αναγκάσουν το Ιράν να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις. «Δεν πρόκειται απλώς να βομβαρδίζουμε συνεχώς. Θα προσπαθήσουμε να χρησιμοποιήσουμε τη στρατιωτική μας ισχύ ως ένα από τα πολλά εργαλεία που διαθέτουμε για την επίλυση του προβλήματος», εξήγησε ο Βανς.

Οι δύο πιο ρισκαδόρικοι στόχοι

Το πράσινο φως για μια επιχείρηση είτε στο όρος Pickaxe είτε στο νησί Χαργκ θα αποτελούσε το πιο ρισκαδόρικο στοίχημα του Τραμπ σε αυτή τη σύγκρουση.

Το Pickaxe είναι μια βαριά οχυρωμένη υπόγεια τοποθεσία που αποτελείται από σήραγγες χτισμένες μέσα σε γρανίτη, περίπου 300 έως 475 πόδια (90-145 μέτρα) κάτω από την επιφάνεια μιας βουνοκορφής, πολύ βαθύτερα από τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν στη Νατάνζ και το Φορντό, τις οποίες οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βομβάρδισαν το περασμένο καλοκαίρι.

Η τοποθεσία αυτή θεωρείται ότι δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Το μεγάλο βάθος των σηράγγων στο Pickaxe σημαίνει ότι ενδέχεται να μην είναι ευάλωτες σε άμεσα πλήγματα από τις βόμβες εξουδετέρωσης οχυρώσεων (bunker-buster) του αμερικανικού στρατού.

Ενώ οι αμερικανικές επιθέσεις στο Φορντό το 2025 είχαν ως στόχο τους αεραγωγούς που οδηγούσαν απευθείας στις αίθουσες των εγκαταστάσεων, οι δημόσια διαθέσιμες δορυφορικές εικόνες δεν έχουν αποκαλύψει τις ακριβείς τοποθεσίες τυχόν συστημάτων εξαερισμού στο Pickaxe.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Pickaxeδεν έχει τρωτά σημεία. Λόγω των έργων κατασκευής, η τοποθεσία εξαρτάται από παροχές ρεύματος, παραδόσεις εξοπλισμού και κατασκευαστικό προσωπικό, στοιχεία που θα μπορούσαν να υποστούν δολιοφθορά.

«Αν κάνουν οποιαδήποτε κίνηση» προς τη μετατροπή του Pickaxe σε λειτουργική πυρηνική τοποθεσία, «θα πάμε αμέσως και θα κάνουμε ό,τι πρέπει, αλλά δεν το έχουν κάνει», δήλωσε ο Τραμπ την Τρίτη στο Fox News. «Κανείς δεν ξέρει αν κάνουν καν κάτι στο Pickaxe, είναι απλώς κάτι που ανακύπτει», συμπλήρωσε, προσθέτοντας πάντως ότι οι αμερικανικές βόμβες bunker-buster «μπορούν να φτάσουν σε μεγάλο βάθος».

Από την άλλη πλευρά, μια προσπάθεια κατάληψης του νησιού Χαργκ, του κύριου κόμβου εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, θα έπληττε καίρια την πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας, αλλά ταυτόχρονα θα έθετε τις αμερικανικές δυνάμεις σε άμεσο κίνδυνο. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και αναλυτές, τα στρατεύματα εκεί θα αποτελούσαν εύκολους στόχους για τους ιρανικούς πυραύλους και τα drones.

Ο αποστρατευμένος Στρατηγός των Πεζοναυτών, Φρανκ ΜακΚένζι, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε παρ’ όλα αυτά να εξετάσουν μια επιχείρηση στο νησί Χαρκ.

«Είναι κάτι που πρέπει να σκεφτούμε να κάνουμε, επειδή η κατοχή ιρανικού εδάφους θα αποτελούσε σημαντικό χαρτί σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν», δήλωσε την Κυριακή στην εκπομπή “Face the Nation” του CBS News.

Ο Τραμπ συζητά επίσης ιδέες για την κατάληψη άλλων νησιών κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ, με σκοπό τη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας και την καταστροφή βαριά στρατιωτικοποιημένων εδαφών. Αναλυτές υποδεικνύουν τα νησιά Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ ως τους πιθανότερους στόχους. Ωστόσο, αξιωματούχοι και αναλυτές προειδοποιούν ότι τα αμερικανικά στρατεύματα θα ήταν εξαιρετικά ευάλωτα και σε αυτές τις τοποθεσίες.