ΦΑΡΑΝΤΙ, ΑΛΜΟΔΟΒΑΡ ΚΑΙ ΣΙΝΕΦΙΛΙΚΟΣ ΤΡΟΜΟΣ: ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΤΟΥ ‘26 ΣΧΗΜΑΤΙΖΕΤΑΙ (ΞΑΝΑ) ΣΤΙΣ ΚΑΝΝΕΣ

Μπορεί στα φετινά Όσκαρ να κυριάρχησε το καλό στουντιακό σινεμά, επειδή τα πάντα έρχονται σε κύματα (κι επειδή οι ταινίες ήταν πραγματικά τόσο καλές) αλλά ακόμα κι έτσι, η παρουσία των Καννών ήταν εντυπωσιακά ισχυρή – για άλλη μια σερί χρονιά.

Ένα χρόνο μετά τον οσκαρικό θρίαμβο της Anora (που είχε πάρει Χρυσό Φοίνικα), είδαμε να ξεχωρίζουν ξανά οι περισσότερες από τις ταινίες που σήκωσαν κάποιο μεγάλο βραβείο στις Κάννες: Συναισθηματική Αξία με 8(!) υποψηφιότητες, Μυστικός Πράκτορας το απρόσμενο πουλέν του παγκόσμιου σινεμά, Ένα Απλό Ατύχημα του Τζαφάρ Παναχί, ακόμα και το ζόρικο Sirat με 2 υποψηφιότητες.

Δεν πάει πολύς καιρός που τα Όσκαρ πέρναγαν από τη Βενετία, με τους χολιγουντιανούς σταρ να επιβαίνουν σε γόνδολες και να φτάνουν στο Λίντο δια θαλάσσης. Μέσα όμως από τη ριζική διεθνοποίηση του κινηματογραφικού mainstream στη διάρκεια των ‘20s (με σημείο καμπής αναμφίβολα τον οσκαρικό θρίαμβο των Παράσιτων το ‘19), τα πράγματα έχουν αλλάξει.

Πλέον, μια ταινία που κερδίζει βραβείο στο Διαγωνιστικό των Καννών, μπαίνει χωρίς δεύτερη κουβέντα στην οσκαρική συζήτηση (αν δεν είναι ακραία arthouse περίπτωση, όπως το περσινό Resurrection ή το προπέρσινο Γκραν Τουρ). Κάτι αλλόκοτο σαν τον Μυστικό Πράκτορα, σχιζοφρενικό σαν το Εμίλια Πέρεζ, μικρού βεληνεκούς σαν το Anora, μπορεί πλέον με ευκολία να πάρει το δρόμο προς την οσκαρική αναγνώριση – είναι μια απίθανη εξέλιξη για το μη στουντιακό σινεμά, όσο και τεράστιο βάρος στους ώμους των 10 ανθρώπων που επιλέγουν τα βραβεία.

Πρόεδρος φέτος της επιτροπής είναι ο θρύλος Παρκ Τσαν-γουκ, κι ανάμεσα στις ταινίες από τις οποίες θα κληθεί να επιλέξει συναντάμε νέες δουλειές από σκηνοθέτες σαν τον Πέδρο Αλμοδόβαρ, τον (βραβευμένο με 2 Όσκαρ) Ασγκάρ Φαραντί, τον (ήδη βραβευμένο με Χρυσό Φοίνικα) Χιροκάζου Κόρε-εντα, τον μέγα ποιητή Ριουσούκε Χαμαγκούτσι του Drive My Car, και μια πλειάδα ακόμα σπουδαίων δημιουργών.

Οι Κάννες πάντα ήταν το σημαντικότερο κινηματογραφικό φεστιβάλ στον κόσμο για διάφορους λόγους, και πάντα υπό μία έννοια καθόριζαν το σινεφιλικό πρεστίζ. Όμως τα τελευταία χρόνια αυτό συμβαίνει με έναν πολύ πιο ολοκληρωτικό τρόπο: Βλέπουμε πλέον κάθε κινηματογραφική σεζόν να ορίζεται σχεδόν πλήρως από τις ταινίες που διακρίνονται εκεί.

Ναι, φυσικά μια ταινία σαν την Ζώνη Ενδιαφέροντος πάντα θα έβρισκε το κοινό της και θα είχε την καθολική αναγνώριση που συνάντησε. Αλλά την ίδια χρονιά, η Ανατομία Μιας Πτώσης κέρδισε Όσκαρ Σεναρίου. Θα είχε συμβεί αυτό χωρίς τον Χρυσό Φοίνικα; Αμφίβολο.

Αυτό λοιπόν που παρατηρούμε, είναι μια πολύ έμπρακτη και καθοριστική επιρροή. Οι Κάννες πολύ απλά δίνουν τον τόνο, και ορίζουν τους επόμενους 10 κινηματογραφικούς μήνες. Ό,τι θα ξεχωρίσει τον επόμενο χρόνο, είναι αυτό που θα ξεχωρίσει στις Κάννες.

Γι’αυτό και, όπως κάθε χρόνο, το NEWS24/7 θα είναι πάλι εκεί για να μεταδίδει καθημερινά εντυπώσεις και αντιδράσεις, και φυσικά να μιλά με τους πρωταγωνιστές του φεστιβάλ. (Αν δεν έχετε διαβάσει την συνέντευξή μας με τον μεγάλο Τζαφάρ Παναχί από τις περσινές Κάννες, λίγες ώρες πριν κερδίσει τον Χρυσό Φοίνικα, αξίζει να το κάνετε.)

Καθώς περιμένουμε να δούμε ποια θα είναι τα φιλμ που ξεχωρίσουν φέτος, ρίχνουμε μια ματιά στο πρόγραμμα για να ξέρουμε τι μας περιμένει. Αυτές είναι ταινίες για τις οποίες ανυπομονούμε φέτος.

Οι μεγάλοι δημιουργοί δίνουν το παρών

Ο Πέδρο Αλμοδόβαρ αφού κέρδισε επιτέλους μεγάλο βραβείο ενός τοπ φεστιβάλ (στη Βενετία, για το υποτιμημένο Διπλανό Δωμάτιο) επιστρέφει στην ισπανική γλώσσα με τις Πικρές Γιορτές, μια meta ιστορία για μια σκηνοθέτρια που είναι χαρακτήρας στο σενάριο ενός σκηνοθέτη που προσπαθεί να αναγεννηθεί δημιουργικά.

Η ταινία κυκλοφορεί ήδη στην Ισπανία, και δε θα αργήσει να βγει και στην Ελλάδα – μόλις 10 μέρες μετά τις Κάννες. Μπορεί να κάνει back to back βραβεύσεις ο λατρεμένος Πέδρο;

Αντιστρόφως, ο ιάπωνας μάστερ Ριουσούκε Χαμαγκούτσι του Drive My Car ταξιδεύει εκτός της χώρας του, σκηνοθετώντας την Βιρζινί Εφιρά (Μπενεντέτα) στο All of a Sudden, για μια διευθύντρια γηροκομείου στα παριζιάνικα προάστια, που προσπαθεί να εφαρμόσει μια νέα μέθοδος φροντίδας παρά τις αντιδράσεις που συναντά.

Ο έτερος ιάπωνας Χιροκάζου Κόρε-εντα (με τον Χρυσό Φοίνικα για τους Κλέφτες Καταστημάτων), έρχεται με το Sheep in the Box, για μια οικογένεια που υιοθετεί ένα νεογέννητο ρομπότ(!), μετά την απώλεια του γιου τους. Στο μεταξύ, τη Βιρζινί Εφιρά θα τη δούμε και στο Parallel Tales του οσκαρούχου Ασγκάρ Φαραντί (Ένας Χωρισμός), δίπλα στην Ιζαμπέλ Ιπέρ και τον Βενσάν Κασέλ. Η ταινία βασίζεται χαλαρά σε ένα επεισόδιο του Δεκαλόγου του Κισλόφσκι και θα ακολουθεί μια γυναίκα που αναζητά έμπνευση στους γείτονές της.

Δυνατή εκπροσώπηση έχουμε κι από ευρωπαίους auteurs, όπως τον πολωνό Πάβελ Παβλικόφσκι που είχε προταθεί για Όσκαρ Σκηνοθεσίας με τον Ψυχρό Πόλεμο και τώρα σκηνοθετεί μια βιογραφία των Τόμας και Έρικα Μαν, με πρωταγωνίστρια τη Σάντρα Χούλερ. Μεγάλη επιστροφή για τον Κρίστιαν Μουντζίου (Χρυσός Φοίνικας για το 4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες) σε αγγλόφωνο πολιτικοκοινωνικό δράμα με εντυπωσιακό καστ που συμπεριλαμβάνει Σεμπάστιαν Σταν και Ρενάτε Ράινσβε. Στα χαρτιά αυτό το φιλμ ήδη στοχεύει στα Όσκαρ.

Ο ισπανός Ροδρίγο Σορογκόγιεν (Ο Έκπτωτος, Ο Εχθρός Δίπλα Μου) μοιάζει καιρό τώρα έτοιμος να κάνει το βήμα παραπάνω και βρίσκεται τώρα στο Διαγωνιστικό των Καννών, κάνοντας εδώ και χρόνια αξιοσημείωτο πολιτικοκοινωνικό σινεμά που αρέσει σε κοινό και σε κριτική. Στη νέα του ταινία, πρωταγωνιστεί ο Χαβιέ Μπαρδέμ στο ρόλο ενός σκηνοθέτη που επανενώνεται μετά από χρόνια με την μέτρια ηθοποιό κόρη του, στα γυρίσματα μιας ταινίας.

Και τι θα δούμε από τον Αντρέι Σβιάγκιντσεφ; Ο Ρώσος δημιουργός της σπουδαίας Επιστροφής και του Leviathan, θα μας αφηγηθεί την ιστορία ενός επιχειρηματία σε μια μικρή ρωσική πόλη ο οποίος ενώ είναι έτοιμος να απολύσει τους εργαζόμενούς του, ανακαλύπτει πως η σύζυγός του διατηρεί παράνομο δεσμό. Από όσο ξέρουμε τον Σβιάγκιντσεφ, η ταινία θα λειτουργήσει ως μια καθαρή παραβολή για τη σύγχρονη Ρωσία.

Στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, ο συνήθης αμερικάνος ύποπτος των Καννών, Τζέιμς Γκρέι, επιστρέφει ξανά στο Διαγωνιστικό με το Paper Tiger. Δυο αδέρφια κυνηγούν το αμερικάνικο όνειρο αλλά μπλέκουν με τη ρώσικη μαφία και η κατάσταση προφανώς πάει τελείως στραβά. Δυνατό καστ με Άνταμ Ντράιβερ, Σκάρλετ Γιόχανσον και Μάιλς Τέλερ.

Απουσία ηχηρών ονομάτων και τίτλων, πολλές πιθανές εκπλήξεις

Σε μια χρονιά όπου το Paper Tiger είναι η μόνη αμερικάνικη εκπροσώπηση στο Διαγωνιστικό – μαζί με το μιούζικαλ The Man I Love του Άιρα Σακς με τον Ράμι Μάλεκ – και με ένα στιβαρό ρόστερ σημαντικών auteurs αλλά δίχως το τεράστιο (πλην Αλμοδόβαρ) όνομα, οι Κάννες στοιχηματίζουν στην αυτοδυναμία του arthouse κυκλώματος.

Το πόσο πολύ χρειάζονται βέβαια και τα ονόματα πρώτης γραμμής νομίζω φαίνεται από το γεγονός πως προγραμματίστηκε τελευταία στιγμή μια επετειακή προβολή του Fast and Furious(!) παρουσία των Βιν Ντίζελ και Μισέλ Ροντρίγκεζ. Νωρίτερα το ίδιο βράδυ στο ανοιχτό σινεμά στην πλαζ, το κοινό θα απολαμβάνει ξανά το ορίτζιναλ Top Gun.

Όμως οι ταινίες που θα μας καταπλήξουν μπορεί να έρθουν από οπουδήποτε. Κι έχουμε ήδη σημειωμένες μερικές πιθανές εκπλήξεις.

Εκτός επίσημου Διαγωνιστικού μπορεί να έμεινε το Teenage Sex & Death at Camp Miasma τ@ Τζέιν Σένμπρουν, όμως η τρίτη ταινία από το δημιουργό του I Saw the TV Glow θα έχει την μεγάλη τιμή να ανοίξει το υψηλού πρεστίζ παράλληλο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα. Στην ταινία, η Χάνα Άινμπαϊντερ του Hacks παίζει μια νεαρή σκηνοθέτρια που αναλαμβάνει να γυρίσει legacy sequel σε ένα παλιό franchise τρόμου – και θέλει, σε εμμονικό βαθμό, να βάλει την ορίτζιναλ πρωταγωνίστρια (Τζίλιαν Άντερσον) ξανά στον κεντρικό ρόλο.

Επίσης εκτός Διαγωνιστικού συναντάμε μερικά πολύ δυνατά ονόματα, καθώς επιστρέφουν ο Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν του Drive με το θρίλερ Her Private Hell, ο Τζον Τραβόλτα(!) με το σκηνοθετικό του ντεμπούτο Propeller One-Way Night Coach, μια οικογενειακή περιπέτεια βασισμένη σε βιβλίου του ίδιου(!!), ο Στίβεν Σόντερμπεργκ με ένα ντοκιμαντέρ για την τελευταία συνέντευξη του Τζον Λένον, και ο Κιγιόσι Κουροσάβα με το ιστορικό δράμα The Samurai and the Prisoner – ένα χρόνο μετά το ιντερνετικό θρίλερ Cloud, δηλαδή ο Κουροσάβα πραγματικά μπορεί να γυρίσει τα πάντα.

Έχει όμως και το Επίσημο Διαγωνιστικό τα πιθανά του διαμάντια. Όπως το The Unknown, του Άρτουρ Χαράρι, συν-σεναριογράφου της Ανατομίας Μιας Πτώσης. Ένα ψυχολογικό θρίλερ του φανταστικού, με τη Λέα Σεϊντού να δηλώνει πως ήταν η πρώτη φορά που ένιωσε καλή ηθοποιός(!!!). Στοιχεία ψυχολογικού και υπαινικτικού θρίλερ θα συναντήσουμε και στο Birthday Party της Λεά Μισιούς (ανερχόμενη γαλλίδα σκηνοθέτρια που γράφει σενάρια για τα μεγαλύτερα ονόματα του σημερινού γαλλικού σινεμά) με πρωταγωνιστές τον Μπενουά Μαζιμέλ και τη Μόνικα Μπελούτσι. Το μοντάζ κάνει ο δικός μας Γιώργος Λαμπρινός.

Πολλά περιμένουμε κι από το Hope, τη νέα ταινία του Να Χονγκ-τζιν, σκηνοθέτη του καλτ θρίλερ The Wailing. Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα μετα-αποκαλυπτικό θρίλερ επιστημονικής φαντασίας και πρωταγωνιστές τους Αλίσια Βικάντερ, Μάικλ Φασμπέντερ και Τέιλορ Ράσελ. Υπάρχει ένα κάποιος συγκρατημένος ενθουσιασμός για αυτό, και ανυπομονούμε να δούμε τι ήταν αυτό που έκαναν τις Κάννες να δώσουν “προαγωγή” στον Να στο Διαγωνιστικό, ενώ σκηνοθετεί genre δυναμίτες εδώ και σχεδόν 20 χρόνια.

Η ελληνική παρουσία

Έχουμε και γερή ελληνική παρουσία στη φετινή διοργάνωση. O Τιτανικός Ωκεανός της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη ακολουθεί μια 17χρονη που θέλει να γίνει γοργόνα, στο μεγάλου μήκους ντεμπούτο της πιο διακεκριμένης ίσως σκηνοθέτριας μικρού μήκους ταινιών στην Ελλάδα. Η ταινία θα κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στο πλαίσιο του τμήματος Ένα Κάποιο Βλέμμα – το ίδιο που είχε κερδίσει 17 χρόνια πριν με τον Κυνόδοντα ο Γιώργος Λάνθιμος.

Στο παράλληλο τμήμα του Δεκαπενθήμερου, μια ελληνοκυπριακή ταινία βρίσκεται ανάμεσα στην επιλογή των ταινιών μικρού μήκους. Το Free Eliza της Αλεξάνδρας Ματθαίου ακολουθεί μια γυναίκα που λόγω μιας ανατομικής ανωμαλίας δε μπορεί να χαμογελάσει.

Ιστορικής σημασίας είναι, τέλος, η προβολής της ταινίας Εύα της Μαρίας Πλυτά, από το 1953 ύστερα από ένα μεγάλο πρότζεκτ αποκατάστασης της κόπιας. Η Εύα παρακολουθεί μια παντρεμένη γυναίκα, η οποία στη διάρκεια των θερινών της διακοπών γνωρίζει έναν νεαρό και ζει μαζί του μια εφήμερη ερωτική σχέση, προκαλώντας την οργή του συζύγου της και τα επικριτικά σχόλια της μικρής κοινωνίας του νησιού.

Το έργο της Πλυτά θα προβληθεί στο πλαίσιο του εξαιρετικά πρεστιζάτου τμήματος Cannes Classics, δίπλα σε ταινίες των Ακίρα Κουροσάβα, Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο, Όρσον Γουέλς, Αντρέι Βάιντα, Λουκίνο Βισκόντι, Ρότζερ Κόρμαν, Βιτόριο Ντε Σίκα, και άλλων θρύλων του παγκόσμιου σινεμά.

Το 79 φεστιβάλ Καννών θα διεξαχθεί 12-23 Μαϊου και το NEWS24/7 θα μεταφέρει καθημερινά κλίμα, ειδήσεις και συνεντεύξεις από την Κρουαζέτ.