ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΡΟΚΙ
Πενήντα χρόνια μετά την πρεμιέρα της θρυλικής ταινίας ανατρέχουμε στα λόγια του ίδιου του Σιλβέστερ Σταλόνε και στη στιγμή που κοίταξε τον εαυτό του στον καθρέφτη και έγινε “Ρόκι”.
Ο Σιλβέστερ Σταλόνε ήθελε με κάθε τρόπο να χτίσει καριέρα ως ηθοποιός και σίγουρα, πέντε δεκαετίες πριν, δεν θα μπορούσε να φανταστεί πως θα εκτόπιζε ταινίες σαν το Taxi Driver του Μάρτιν Σκορσέζε και το All the President’s Men του Άλαν Τζ. Πάκουλα. Έγραψε λοιπόν το δικό του σενάριο και έκανε τα αδύνατα δυνατά για να πάρει τον πρωταγωνιστικό ρόλο βγάζοντας από τα “σπλάχνα” του το θρυλικό “Rocky” του 1976. Παίζοντας το τελευταίο του χαρτί, παρότι ήταν μόλις 30 ετών. Αυτή ακριβώς την ιστορία πραγματεύεται άλλωστε η νέα ταινία “I Play Rocky”, που προβάλλεται στους κινηματογράφους από τις 19 Νοεμβρίου και συμπίπτει με τη συμπλήρωση 50 ετών από το πρώτο μέρος του saga.
Παραδεχόμενος την απαραίτητη – εκ του αποτελέσματος – “ξεροκεφαλιά” του, ο Σταλόνε έλεγε το 1977, ένα χρόνο μετά την πρεμιέρα της ταινίας του – μιλώντας στο BBC: “Επειδή πιστεύω ότι οι ταινίες κάνουν κύκλους, ήθελα να επιστρέψω στο σινεμά της δεκαετίας του ’40 και του ’50, τότε που ο κόσμος έλεγε “μου έλειψαν οι παλιές καλές ταινίες”, αλλά, ξέρεις, το Χόλιγουντ δεν έδινε πολύ σημασία και δεν έφτιαχνε κάποια καλή, “παραδοσιακή” ταινία με την ηθική στο προσκήνιο. Έτσι, άρπαξα την ευκαιρία να γράψω αυτή τη συγκεκριμένη ιστορία, όντας βέβαια κάπως… εγωιστής, γιατί είχα εμένα στο μυαλό μου για τον πρωταγωνιστικό ρόλο”.
Ως τότε ο Σταλόνε επιβίωνε με “δεύτερους” – περιθωριακούς ρόλους και είχε φτάσει πολύ κοντά στην απελπισία και στη σκέψη να τα παρατήσει. “Ένιωσα ότι, αν επρόκειτο να βυθιστώ στην επαγγελματική αφάνεια, ήθελα τουλάχιστον να έχω την ευκαιρία να πω στον εαυτό μου: “Προσπάθησες, έβαλες τα δυνατά σου και δεν τα κατάφερες”. Αυτό ήταν που με παρακίνησε τελικά να γράψω το σενάριο” έλεγε στην ίδια συνέντευξη. “Ήθελα να πάω σε κάτι πολύ βασικό: Σε έναν άνθρωπο του δρόμου, ένα αουτσάιντερ της κοινωνίας – και το να είσαι επαγγελματίας πυγμάχος κουβαλάει ακριβώς αυτή την έννοια. Η μόνη μου επιθυμία ήταν να αποτύχω έστω με τους δικούς μου όρους και να δω αν μπορώ να παίξω, γιατί με όλους αυτούς τους μικρούς ρόλους δεν μπορούσε κανείς να μου πει αν πραγματικά είχα ταλέντο”.
Ο 80χρονος σήμερα “Sly”, είχε προσπαθήσει να δώσει το σενάριό του στα μεγάλα στούντιο. Οι παραγωγοί όμως ήθελαν στον ρόλο του πρωταγωνιστή τον Τζιν Χάκμαν ή τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ. “Δουλεύω πολύ φθηνότερα, πολύ σκληρότερα και για πολύ περισσότερο” τους έλεγε. Εντέλει, η ταινία γυρίστηκε με το ένα δέκατο του προϋπολογισμού μιας ταινίας Τζέιμς Μποντ και κόστισε περίπου ένα εκατομμύριο δολάρια συνολικά.
Αν δεν έχεις μπει ποτέ σε Rolls-Royce, δεν σε πειράζει να χορεύεις μέσα σε ένα Volkswagen
Έλεγε δε πως δεν τον ένοιαζαν τα λεφτά, γιατί ποτέ δεν είχε. “Παρόλα αυτά, στην αρχή ήταν τόσο απεγνωσμένοι να μη με έχουν στην ταινία, που μου πρόσφεραν όλο και μεγαλύτερα ποσά για να φύγω, φτάνοντας μέχρι και τις 265.000 δολάρια για να μην εμφανιστώ καν στο φιλμ. Αυτό που δεν υπολόγισαν είναι ότι όταν ένας άνθρωπος δεν είχε ποτέ χρήματα, τότε δεν του λείπουν πραγματικά. Αν δεν έχεις μπει ποτέ σε Rolls-Royce, δεν σε πειράζει να χορεύεις μέσα σε ένα Volkswagen. Τελικά, παρασύρθηκαν από τον ενθουσιασμό μου και είπαν “εντάξει, ας του δώσουμε μια ευκαιρία”, βάζοντας βέβαια ένα σωρό ρήτρες στο συμβόλαιο ότι μπορούσαν να με απομακρύνουν μετά από πέντε ή δέκα μέρες γυρισμάτων αν έκανα το παραμικρό παράπτωμα”.
ΤΟ ΦΙΛΜ ΠΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΣΕ ΤΗ ΖΩΗ
Ο Σταλόνε πληρώθηκε μόλις 20.000 δολάρια, περίπου 620 δολάρια την εβδομάδα γυρισμάτων. Και έλεγε χαρακτηριστικά στο BBC: “Εκείνη την εποχή η ζωή μου βρισκόταν σε ελεύθερη πτώση· ήμουν συναισθηματικά, πνευματικά και σωματικά χρεοκοπημένος. Είχαμε μόλις 106 δολάρια στην τράπεζα, το νοίκι ήταν 300, η γυναίκα μου ήταν έγκυος και είχαμε κι έναν τεράστιο σκύλο, ένα μπουλ μαστίφ που έτρωγε τα πάντα, από κάκτους μέχρι τούβλα. Από πάνω, είχα μια αδίστακτη, μεγαλόσωμη σπιτονοικοκυρά που, όταν ερχόταν για το νοίκι, έριχνε τη σκιά της σε όλο το κτίριο, την ένιωθα σαν μια ολική έκλειψη και πως θα ήταν ικανή να τσακίσει το αυτοκίνητό μου στα δύο αν δεν πληρωνόταν. Αυτό το αδιέξοδο μού έδωσε το “καύσιμο” για να γράψω το σενάριο σε μόλις τρεισήμισι μέρες, επειδή άκουγα κυριολεκτικά τον λύκο να ουρλιάζει έξω από την πόρτα μου. Είχα φτάσει στον πάτο του βαρελιού”.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο Μπάτκους (ο σκύλος του Ρόκι) ήταν ο πραγματικός σκύλος του Σταλόνε. Λόγω ανέχειας, ο Σταλόνε τον είχε πουλήσει τότε για 40 δολάρια, αλλά μόλις πήρε την προκαταβολή για την ταινία, τον αγόρασε πίσω για 15.000.
Λάθος όνομα, είμαι ο Ρόκι!
“Σκεφτόμουν ότι αν έβγαινα εκεί έξω και γινόμουν ρεζίλι, θα είχα σπαταλήσει ένα εκατομμύριο δολάρια, θα κατέστρεφα τη φήμη μου και το όνομά μου θα γινόταν συνώνυμο της παταγώδους αποτυχίας, κάνοντας κακό σε κάθε νέο καλλιτέχνη που θα ζητούσε ευκαιρία στο μέλλον. Αυτός ο τρόμος υποχώρησε το τελευταίο δευτερόλεπτο, καθώς έβγαινα από το τροχόσπιτο στις 4:30 τα ξημερώματα, μέσα στην παγωνιά, την ομίχλη και τον αέρα, με το ρολόι του Δημαρχείου της Φιλαδέλφειας φωτισμένο στο βάθος. Περνώντας μπροστά από έναν καθρέφτη, είπα στον εαυτό μου: «Θα το κάνεις τώρα. Θα κάτσεις εδώ και θα είσαι ένας αποτυχημένος για όλη σου τη ζωή ή θα μπεις στον ρόλο;». Όταν κάποιος απέξω φώναξε «Εντάξει Σιλβέστερ, πάμε!», του απάντησα: «Λάθος όνομα, είμαι ο Ρόκι». Εκείνη τη στιγμή ένιωσα ότι δεν ήμουν πια ο Σιλβέστερ. Μόλις βγήκα έξω και είδα τον σκηνοθέτη ξαπλωμένο μέσα στον αέρα και τη σκόνη, όλοι ήταν τόσο αφοσιωμένοι στη δουλειά τους που ένιωσα απόλυτα ασφαλής. Και όταν είδα το υλικό της πρώτης ημέρας, ήξερα ότι, αν μη τι άλλο, είχα στα χέρια μου μια καλή σπιτική ταινία δυόμισι ωρών που θα απολάμβαναν οι γονείς μου”.
“Τοποθέτησα την ιστορία σε μια μουντή, βιομηχανική και «σκληρή» γειτονιά της Φιλαδέλφειας, μιας πόλης που είχε πάρει την κάτω βόλτα, γιατί ένιωθα ότι αν επρόκειτο ποτέ να συμβεί ένα θαύμα στην Αμερική, εκεί θα συνέβαινε. Είναι μια απόλυτα ρεαλιστική πλοκή, και πάνω απ’ όλα είναι μια ιστορία αγάπης, περισσότερο από μια ταινία πυγμαχίας”. “Αυτό που μου προσέφερε η επιτυχία είναι ότι «σκότωσε τον λύκο στην πόρτα» και μου έδωσε τη δυνατότητα να κάνω σοβαρές ταινίες, αφήνοντας πίσω τα απαίσια σενάρια με γρήγορα αυτοκίνητα και ευτελείς ρόλους που μου έδιναν παλιότερα” έλεγε ακόμη ο Σταλόνε.
Και κατέληγε: “Έχω μόλις 400 δολάρια περισσότερα από όταν ξεκίνησα, γιατί ήρθαν οι λογαριασμοί, επέστρεψε εκείνη η θηριώδης σπιτονοικοκυρά να πάρει το μερίδιό της και τα υπόλοιπα τα πήραν οι φόροι. Εξάλλου, θα το έκανα ξανά όλο αυτό ακόμα και για ένα ντόνατ ή ένα σάντουιτς τόνου. Τα λεφτά δεν σήμαιναν τίποτα. Ήταν η ευκαιρία να αποδείξω στον εαυτό μου ότι δεν ήμουν μια “απάτη”. Δεν υπάρχει τίποτα πιο δύσκολο από το να πιστεύεις κάπου μέσα σου ότι είσαι ένας δημιουργικός άνθρωπος και, φτάνοντας στα 40, στα 50 ή στα 60 σου, να συνειδητοποιείς ότι τελικά ζούσες ένα ψέμα”.
Συνοψίζοντας, αν μπορούμε να κρατήσουμε 5 μαθήματα ζωής από τα παραπάνω, αυτά είναι τα εξής:
Μη φοβάσαι να ρισκάρεις
Ο Σταλόνε είχε μόλις 106 δολάρια στην άκρη όταν ξεκινούσε. Τα στούντιο τού πρόσφεραν έως και 265.000 δολάρια για να αγοράσουν το σενάριο χωρίς τον ίδιο εντός, κι εκείνος αρνήθηκε. Προτίμησε να ρισκάρει, θέλοντας έστω να αποτύχει με τους δικούς του όρους, παρά να αναρωτιέται για πάντα τι θα γινόταν αν δε είχε προσπαθήσει. Η πίεση της επιβίωσης έγινε το “καύσιμο” για τον Σταλόνε. Όταν έχεις φτάσει στον πάτο του βαρελιού, θα σου έλεγε ο Sly, η ανάγκη για επιβίωση και η έλλειψη εναλλακτικών μπορούν να απελευθερώσουν μια δημιουργική δύναμη που ούτε ο ίδιος δεν ήξερες ότι διαθέτεις.
Αγκάλιασε τον φόβο σου και κάν’ τον δράση
Στις 4:30 τα ξημερώματα, μέσα στην παγωνιά της Φιλαδέλφειας, ο τρόμος μήπως καταστρέψει την ταινία και τη φήμη του ήταν τεράστιος. Ουσιαστικά, θα κατέστρεφε οποιαδήποτε πιθανότητα για καριέρα. Όμως, κοιτάζοντας στον καθρέφτη του τροχόσπιτου, πήρε την απόφαση να αγκαλιάσει τον φοβισμένο Σιλβέστερ και να τον κάνει Ρόκι. Τι κρατάμε από αυτό; Το ότι η αυτοπεποίθηση δεν προηγείται πάντα της δράσης. Συχνά γεννιέται τη στιγμή που αποφασίζεις να βγεις μπροστά παρά τον φόβο σου, όταν βγαίνεις μπροστά χέρι – χέρι με αυτόν. Όταν δρας έξω από το comfort zone σου, έξω από τα “κουστούμια” και τα συστήματα που δεν σε χωράνε πια.
Η νίκη δεν είναι πάντα το ζητούμενο
Στην πλοκή ο Ρόκι Μπαλμπόα γνωρίζει εξαρχής ότι δεν μπορεί να κερδίσει τον αήττητο παγκόσμιο πρωταθλητή, Απόλλο Κριντ, που προπονείται υπό τις καλύτερες συνθήκες και ζει την αλαζονεία του. Ο στόχος του δεν είναι η ζώνη του πρωταθλητή, αλλά κάτι πολύ πιο προσωπικό: να παραμείνει όρθιος μέχρι το τελευταίο καμπανάκι του 15ου γύρου. “Κανείς δεν έφτασε μέχρι το τέλος με τον Κριντ. Αν μπορέσω να το κάνω αυτό, τότε θα ξέρω για πρώτη φορά στη ζωή μου ότι δεν ήμουν απλώς άλλος ένας αποτυχημένος” λέει ο ίδιος στην ταινία, σαν να το λέει στον πραγματικό του εαυτό και όχι στο alter ego του.
Και η ήττα αυτή στα “σημεία”, του προσέφερε το μεγαλύτερο δώρο: Έναν άνθρωπο που και εκείνος άλλαξε παίζοντας απέναντί του, έναν σπουδαίο φίλο, έναν σύντροφο που φύτεψε ρίζες μέσα του και έγινε μια εσωτερικευμένη δύναμη που δεν την αποκτάς με καμιά σωματική προπόνηση και μόνο. Μέσα από τη μάχη τους ο Κριντ κατάλαβε πως η καρδιά του αληθινού πρωταθλητή δεν τρέφεται από το μίσος, αλλά από τον σεβασμό.
Οι άνθρωποι που έχεις δίπλα σου καθορίζουν την πορεία σου
Ο Ρόκι είναι ένας μοναχικός άνθρωπος που ζει στο περιθώριο (όπως ήταν και ο Σταλόνε), μέχρι τη στιγμή που συναντά την Άντριαν και συμφιλιώνεται με τον προπονητή του, τον Μίκι, δίνοντάς του έναν σκοπό για να συνεχίσει να ζει.
Η Άντριαν δεν προσπαθεί να τον αλλάξει. Αντιθέτως, του προσφέρει την ασφάλεια, την εμπιστοσύνη και την αγάπη που του έλειπαν, δίνοντάς του το έξτρα κίνητρο για να παλέψει. Ακριβώς επειδή πιστεύει σε αυτόν χωρίς να τον κρίνει, χωρίς να περιμένει νικητήριο αποτέλεσμα. Ο Μίκι, από την άλλη, του προσφέρει τη σκληρή αλήθεια και την καθοδήγηση που χρειαζόταν. Κανείς δεν πετυχαίνει πραγματικά μόνος του, χρειαζόμαστε ανθρώπους που πιστεύουν σε εμάς και μας ωθούν να γίνουμε καλύτεροι μέσα από την ήσυχη αποδοχή τους.
Το να δέχεσαι χτυπήματα είναι μέρος της ζωής
Στις εμβληματικές σκηνές του αγώνα, ο Ρόκι δέχεται αμέτρητα χτυπήματα, το πρόσωπό του παραμορφώνεται και πέφτει στο καναβάτσο. Κι όμως, κάθε φορά σηκώνεται. Η ταινία δεν ωραιοποιεί τον πόνο ούτε παρουσιάζει τον ήρωα ως άτρωτο. Αντίθετα, δείχνει ότι η ανθεκτικότητα δεν σημαίνει να μην πονάς, αλλά να συνεχίζεις να προχωράς παρά τον πόνο. Αυτό που οι Στωικοί έθεταν ως εξής: Σημασία δεν έχει το αν πονάς, αλλά το τι νόημα δίνεις, πώς αντιδράς στον πόνο σου.
Το Ρόκι δεν δημιούργησε λοιπόν κανέναν ατσαλάκωτο “υπερήρωα” αλλά μίλησε για καθημερινούς ανθρώπους που πέφτουν, σηκώνονται, πονάνε, μαθαίνουν να χάνουν και κάνουν την “ήττα”, ώθηση. Συνολικά, το Ρόκι μιλάει για το πείσμα και τη φιλία, για την πίστη στο όραμα και την ελπίδα. Και σε έναν σύγχρονο κόσμο που γίνεται όλο και πιο μουντός, τα παραπάνω μηνύματα φαντάζουν νησίδες ομορφιάς. Άγκυρες για να πιαστείς, ακόμη κι όταν όλοι σου λένε πως δεν θα καταφέρεις να φτάσεις ούτε μέχρι τον δεύτερο γύρο.