ΣΤΟΝ ΚΑΤΣΟΓΙΑΝΝΟ, ΠΟΥ ΧΟΡΤΑΙΝΕΙ ΤΗ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ’30

Υπάρχουν ακόμα κάποια ζωντανά μνημεία σε αυτή την πόλη, που κοντεύουν να φτάσουν τον έναν αιώνα ζωής, προσφέροντας αυτό που ξέρουν να κάνουν καλά, δίχως να παρασύρονται από τις τάσεις και τις επιταγές της κάθε εποχής.

Ένα τέτοιο βρίσκεται στη Δραπετσώνα, αποτελώντας προφανώς κομμάτι της ιστορίας της περιοχής. Ήταν στις αρχές της δεκαετίας του ’30 όταν ο Γρηγόρης Κατσόγιαννος έπιασε μαγαζί-γωνία, στη συμβολή της Αγίου Παντελεήμονος με την Αφάρα Γεωργίου, και έστησε το γαλακτοπωλείο του.

Υπάρχουν ακόμα δύο χαρακτηριστικά στοιχεία στον Κατσόγιαννο που έρχονται από εκείνη την εποχή. Το ένα είναι το φημισμένο ανατολίτικο παγωτό καϊμάκι, όπως λέει και η ταμπέλα που στέκεται έξω από αυτό το αιωνόβιο μαγαζί.

Ο Κατσόγιαννος βρίσκεται στην περιοχή των Λιπασμάτων, που πήρε το όνομά της από το εργοστάσιο το οποίο ιδρύθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα, το 1909 συγκεκριμένα, και δραστηριοποιήθηκε εκεί για 84 χρόνια, μέχρι που έκλεισε οριστικά το 1993. Κατά την περίοδο της ακμής του, οι εργάτες έκαναν το διάλειμμά τους και χόρταιναν στου Κατσόγιαννου, που από εκεί που έφτιαχνε βούτυρο και έδινε γάλα στη γειτονιά, μετέτρεψε το μαγαζί του σε μπακαλοταβέρνα.

Μπορεί τον Κατσόγιαννο να μην τον κρατά σήμερα η ίδια οικογένεια, όμως επιβιώνουν ακόμα οι συνταγές της δεύτερης γενιάς και της Ελευθερίας Κατσόγιαννου, που έτρεχε την κουζίνα του μέχρι που το μαγαζί άλλαξε χέρια και πέρασε σε αυτά της Ντόρας Σταυρίδου, το 2005.

Εκείνη τότε μπορεί να μην ήταν έμπειρη στην κουζίνα, αλλά είχε φροντίσει να συλλέξει συνταγές όχι μόνο από την Ελευθερία, αλλά και από άλλες ικανές μαγείρισσες, όπως ήταν οι γιαγιάδες της και η μητέρα της. Πάνω σε αυτές τις συνταγές δοκίμασε, απέτυχε, ξαναπροσπάθησε, μέχρι που κατάφερε να τις κάνει δικές της.

Μαζί της έφερε στην ταβέρνα οικογενειακά κειμήλια και ενθυμήματα, καθρέφτες και μικρά κάδρα με φωτογραφίες που απεικονίζουν όλο το σόι από την πλευρά της μητέρας της, τα οποία στόλισαν τους τοίχους, δίνοντας στο μαγαζί το κάτι παραπάνω. Υπάρχει και μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, με πολλές γυναίκες συγκεντρωμένες στο ίδιο κάδρο να φορούν την ίδια στολή. Πρόκειται για ένα ενθύμιο από τη σχολή κοπτικής και ραπτικής της προγιαγιάς και της γιαγιάς της Ντόρας, την τάξη του ’45 που φοίτησε στα Μανιάτικα.

Σε αυτό το μέρος, που είναι τόσο παλιό, που στέκεται στο ίδιο σημείο όλα αυτά τα χρόνια και έχει τόσα πράγματα στη σάλα του, όλα γυαλίζουν και λάμπουν. Ντρέπεσαι να πατήσεις, που λένε.

Αν για εσάς το φαγητό το καλοκαίρι σημαίνει καλαμαράκι τηγανητό και ούζο, τότε σημειώστε τον Κατσόγιαννο για να τον επισκεφθείτε μια άλλη εποχή. Αν πάλι με τον συνδυασμό κεφτεδάκια και μπύρα νιώθετε καλυμμένοι, τότε αυτή είναι η διεύθυνση που χρειάζεστε. Και έχει πολλά ακόμα ωραία να δείξει και να φέρει στο τραπέζι.

Ο Κατσόγιαννος ανοίγει από νωρίς, από τη μία το μεσημέρι, και εκείνες τις πρώτες ώρες λειτουργίας του έχουν την τιμητική τους τα μαγειρευτά. Κάθε μέρα ετοιμάζουν επτά με οκτώ διαφορετικά φαγητά, σούπες, λαδερά και όσπρια, κοτόπουλο με μπάμιες και μουσακά, αλλά όλα σε μικρές ποσότητες. Έτσι χορταίνει ακόμα η γειτονιά, οι παλιοί κάτοικοι και οι φοιτητές που πήγαιναν εκεί από παιδιά και θέλουν ένα σπιτικό φαγητό, χωρίς όμως να χρειαστεί να το μαγειρέψουν.

Όσοι οδηγούν από μακριά για να φτάσουν μέχρι την παλαιότερη ταβέρνα της Δραπετσώνας θα παραγγείλουν σίγουρα μια μερίδα κεφτεδάκια. Στον Κατσόγιαννο τα φτιάχνουν με ούζο, τα βγάζουν τραγανά απ’ έξω και ζουμερά από μέσα, με χεράτες τηγανητές πατάτες. Μετά, οι θαμώνες παραγγέλνουν σχεδόν πάντα μελιτζανοσάλατα, συκωταριά και μοσχαρίσιο συκώτι, χοιρινή τηγανιά με μουστάρδα και μπούκοβο και, φυσικά, αρνίσια παϊδάκια.

Τα γεύματα στον Κατσόγιαννο κλείνουν με παγωτό καϊμάκι, με αυτή τη συνταγή που διατηρήθηκε στον χρόνο και συνοδεύει πια την πορτοκαλόπιτα που τρώμε στο τέλος, για το γλυκό φινάλε.

Όσο για το ξύλινο ψυγείο που στέκεται στον χώρο, βρίσκεται εκεί από όταν το μαγαζί ήταν ακόμη γαλακτοπωλείο και λειτουργεί μέχρι σήμερα. Πού να το φανταζόταν ο Γρηγόρης Κατσόγιαννος, στις αρχές της δεκαετίας του ’30, όταν έφτιαχνε ένα μαγαζί σε μια προσφυγική συνοικία, στην τραγουδισμένη παραγκούπολη της Δραπετσώνας, ότι δημιουργούσε κάτι που θα άντεχε τόσο πολύ στον χρόνο.