ΕΧΟΥΝ ΑΚΡΙΒΥΝΕΙ ΤΑ ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ;
Παρότι οι τιμές έχουν συγκρατηθεί από πέρυσι, μέσα από τα στοιχεία που συλλέξαμε – επειδή το παρατηρητήριο τιμών εξακολουθεί να μην λειτουργεί στην χώρα μας- γίνεται εμφανές ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί μέσα στα χρόνια, με ορισμένα δρομολόγια να έχουν ακόμα και διπλασιάσει τις τιμές τους.
«Τα ferry boats και η ακτοπλοΐα είναι λαϊκό, μαζικό μέσο. Δεν θεωρώ ότι είναι πολυτέλεια να μπορεί μια ελληνική οικογένεια να πάει σε ένα νησί. Είναι ανάγκη για τους Έλληνες», σημείωσε πρόσφατα σε συνέντευξή του ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας.
Η πραγματικότητα όμως δείχνει ότι για την μέση ελληνική οικογένεια το ταξίδι και φέτος στα νησιά μπορεί να είναι πολυτέλεια. Για αυτό το καλοκαίρι μια τετραμελής οικογένεια θα χρειαστεί το λιγότερο 526€ για να ταξιδέψει μαζί με το αυτοκίνητό της με πλοίο από τον Πειραιά προς την Νάξο, ενώ αναλόγως με τα δρομολόγια και την επιλογή των πλοίων (συμβατικό ή υψηλής ταχύτητας) τα ακτοπλοϊκά τους εισιτήρια μπορεί να ξεπεράσουν και τα 750€ – λίγο λιγότερο από έναν βασικό μισθό δηλαδή.
Δεν κάνει εντύπωση που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι περίπου ένας στους δύο Έλληνες δηλώνει ότι δεν θα κάνει διακοπές φέτος, με ένα 59% να αναφέρει ότι ο κύριος λόγος είναι το κόστος των εισιτηρίων.
«Θυμάμαι πριν κάποια χρόνια είχα ταξιδέψει από Πειραιά προς Σύρο με 32,50€. Φέτος το ίδιο δρομολόγιο στην ίδια εταιρία κοστίζει περίπου 60 ευρώ» θα πει ο Γιώργος, που την τελευταία φορά που επισκέφτηκε το νησί ήταν το 2021 και μας έδειξε το εισιτήριό του επιβεβαιώνοντας όσα μας είπε.
Η παρατήρηση είναι εξαιρετικά οικεία, καθώς σε κάθε παρέα και οικογένεια η συζήτηση είναι ίδια τους καλοκαιρινούς μήνες: οι τιμές των ακτοπλοϊκών έχουν εκτοξευτεί σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Πόσο μεγάλη όμως είναι αυτή η αύξηση;
Συλλέξαμε εισιτήρια επιβατών προηγούμενων ετών, συνομιλήσαμε με ειδικούς του χώρου και μέσα από τα δεδομένα που μας παραχώρησε πλατφόρμα ακτοπλοϊκών κρατήσεων διερευνούμε το ζήτημα της τιμής των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.
ΑΚΟΜΑ ΑΝΥΠΑΡΚΤΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ
Η απάντηση στο ερώτημα μας θα δίνονταν εύκολα αν λειτουργούσε το Παρατηρητήριο Τιμών για τις ακτοπλοϊκές μεταφορές που έχει φτιάξει το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Εκεί, σε εβδομαδιαία βάση δημοσιεύονταν οι τιμές των εισιτηρίων (για οικονομική θέση και οχήματα) 40 δρομολογίων.
Μέσα από τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία, μπορεί κανείς να δει ότι το Μάιο του 2025 η τιμή του εισιτηρίου ενός οχήματος που ταξίδευε από Πειραιά προς Σάμο αυξήθηκε κατά 13,58% αγγίζοντας τα 171,50 ευρώ, ενώ τα επιβατικά εισιτήρια προς Ηράκλειο και Χανιά επίσης σημείωσαν αύξηση 10% και 8% αντίστοιχα, από την προηγούμενη χρονιά.
DeltioTypou20Week230525Το Παρατηρητήριο λειτούργησε για το κοινό μόλις για έξι μήνες (από τον Οκτώβριο του 2024 μέχρι και τον Μάιο του 2025) και οι δημόσιες αναρτήσεις των στοιχείων ανεστάλησαν προσωρινά, «εξαιτίας της αδυναμίας εξαγωγής εύληπτων συμπερασμάτων», όπως μας απάντησε η Γενική Γραμματεία Ναυτιλίας και Λιμένων στο περσινό μας ρεπορτάζ για το θέμα.
Διαβεβαίωναν ότι αναμένονταν η θέσπιση ενός νέου νομοθετικού πλαισίου για να μπορούν να εξάγουν τα δεδομένα για το Παρατηρητήριο με πιο σωστό τρόπο και μέσα στους επόμενους μήνες θα επανέρχονταν η ανάρτηση στοιχείων. Μέχρι σήμερα όμως δεν έχει ξαναναρτηθεί κανένα Δελτίο στο εν λόγω Παρατηρητήριο από τον Μάιο του 2025.
Σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε το NEWS 24/7 από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ο ανασχεδιασμός και η αναβάθμιση του μηχανισμού συλλογής δεδομένων πράγματι προχώρησε και τέθηκε σε λειτουργία ένα νέο ψηφιακό υποσύστημα στο οποίο οι ακτοπλοϊκές εταιρείες υποχρεούνται να καταχωρούν ψηφιακά τα στοιχεία της Τιμολογιακής τους Πολιτικής (των εφαρμοσμένων ναύλων, καθώς επίσης και των γενικών εκπτώσεων ή προσφορών που ισχύουν ανά σύνδεση).
Παρόλο που η καταχώρηση των στοιχείων έχει ξεκινήσει από τον Ιούνιο του 2026, η δημοσιοποίηση των δεδομένων ακόμα δεν έχει προχωρήσει.
Πιο συγκεκριμένα, όπως μας αναφέρουν από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, «αυτή τη στιγμή, το σύστημα αξιοποιείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες και τα στελέχη των Λιμενικών Αρχών για τη διενέργεια των απαραίτητων ελέγχων. Παράλληλα, καθώς θα σταθεροποιείται η ορθότητα λειτουργίας του συστήματος, θα εξεταστεί η δημοσίευση των αντίστοιχων δεδομένων, προκειμένου οι πολίτες να έχουν πρόσβαση σε αυτά».
Γιατι όμως είναι τόσο σημαντικό να έχουμε ένα τέτοιο Παρατηρητήριο; Όπως εξηγεί ο Αθανάσιος Πάλλης, Καθηγητής στο τμήμα ναυτιλιακών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιά με αντικείμενο την Λιμενική Οικονομική και Πολιτική, «χωρίς στοιχεία από ένα θεσμοθετημένο και οργανωμένο παρατηρητήριο δεν μπορούμε να έχουμε μια σωστή ανάλυση και τελικά να δώσουμε απάντηση στο αν δικαιολογούνται οι αυξημένες τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων που παρατηρούμε εμπειρικά».
ΠΟΣΟ ΕΧΟΥΝ ΑΥΞΗΘΕΙ ΤΑ ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΑ ΕΙΣΗΤΗΡΙΑ;
Η Μαρία, τον Αύγουστο του 2023 είχε πάει με το αγόρι της στην Σίφνο και πλήρωσε για το εισιτήριό της €35, τώρα οι επιλογές που υπάρχουν κυμαίνονται από €40-70 αναλόγως το τύπο πλοίου που θα επιλέξει.
Αντίστοιχα παραδείγματα λάβαμε και από άλλους επιβάτες που μας έδειξαν εισιτήρια προηγούμενων ετών: Το 2017 για να μεταφέρεις το αμάξι σου από τον Πειραιά στο Ηράκλειο Κρήτης κόστιζε €60, ενώ σήμερα για το ίδιο πλοίο και δρομολόγιο η τιμή ανέρχεται στα €85.
Ο Κωνσταντίνος έχει κρατήσει εισιτήρια θερινής και χειμερινής σεζόν από τα συχνά ταξίδια του από Πειραιά για Σύρο. Όπως βλέπουμε στα εισιτήρια το 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 οι τιμές είχαν κρατηθεί σταθερά περίπου στα €30 για την οικονομική θέση. Στα ίδια πλοία σήμερα το κόστος ανέρχεται περίπου στα €45, σημειώνοντας μια αύξηση €15.
Προκειμένου όμως να μην μείνουμε στην περιπτωσιολογία, με την βοήθεια της πλατφόρμας της πλατφόρμας ακτοπλοϊκών κρατήσεων Ferryhopper προσπαθήσαμε να δούμε την μεγαλύτερη εικόνα.
Ξεχωρίσαμε 15 δημοφιλή δρομολόγια που αφορούν διαφορετικά νησιωτικά συμπλέγματα και η πλατφόρμα μοιράστηκε μαζί μας τη διάμεση τιμή του τυπικού χαμηλότερου ενήλικου εισιτηρίου* από το 2019 μέχρι το 2026. Από αυτά σας παρουσιάζουμε όσα αφορούν την υψηλή σεζόν (τους μήνες Ιούνιος, Ιούλιος, Αύγουστος)
Όπως φαίνεται και από τον παραπάνω πίνακα είναι εμφανές ότι στα δρομολόγια που εξετάσαμε, αυξήσεις έχουν συντελεστεί σε όλες τις γραμμές, με τις μεγαλύτερες να σημειώνονται στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα.
Την μεγαλύτερη αύξηση ανάμεσα στα συγκεκριμένα δρομολόγια που εξετάστηκαν φαίνεται να έχει η Ρόδος (η διάμεση τιμή του χαμηλότερου εισιτηρίου αυξήθηκε κατα 39 ευρώ από το 2019) όμως από το 2019 μέχρι και το 2022 δραστηριοποιήθηκε μια εταιρεία που ήταν αρκετά πιο οικονομική με αποτέλεσμα να φαίνεται αυτό το μεγάλο αυτό το άλμα.
Τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην πραγματικότητα, εντοπίζουμε στην Κω (κατά €18) και στη Μύκονο, Νάξο, Πάρο, Τήνο κατά €15 στη διάμεση τιμή. Μάλιστα, εξετάζοντας ανα περίπτωση την κάθε εταιρία σε κάθε δρομολόγιο, το μεγαλύτερο άλμα στις Κυκλάδες κάνει μια εταιρία στην Μύκονο που κατά τους θερινούς μήνες, το 2020, η διάμεση τιμή του χαμηλότερου εισιτηρίου είναι στα €59.7 ενώ σήμερα φτάνει τα €79.7 (αύξηση €20).
Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στο γεγονός ότι τα μεγαλύτερα άλματα στις διάμεσες τιμές μέσα στα χρόνια σημειώνονται εκτός σεζόν: στην Μύκονο υπήρξε εταιρία που η διάμεση τιμή του χαμηλότερου εισιτηρίου αυξήθηκε κατά €33 από το 2019, στην Τήνο κατά €30, στην Νάξο και στην Πάρο κατά €23,5.
Σε κάθε περίπτωση όμως, παρατηρούμε ότι πράγματι από πέρυσι οι τιμές έχουν μείνει σταθερές, κάτι που επιβεβαιώσαμε και από εισιτήρια που μοιράστηκαν επιβάτες μαζί μας.
Η Συγκράτηση τιμών
Οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων έχουν παραμείνει σχετικά σταθερές από πρόπερσυ όπως επιβεβαιώνουμε από εισιτήρια επιβατών που εξετάσαμε αλλά και από τα στοιχεία της Ferryhopper.
Αυτό έχει συμβεί καθώς από το το 2024 το κράτος μείωσε κατά 50% τα λιμενικά τέλη – η κάλυψη των απωλειών από τα έσοδα των Οργανισμών των Λιμένων θα προέρχονταν από το Πράσινο Ταμείο- προκειμένου οι ακτοπλοϊκές εταιρίες να συγκρατήσουν τις τιμές των εισιτηρίων.
ΠΩΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΑΥΞΗΣΕΙΣ;
Είτε συγκρίνουμε μεμονωμένα εισιτήρια επιβατών είτε βλέπουμε την μεγάλη εικόνα, είναι εμφανές ότι σημειώνονται σημαντικές αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.
«Οι τιμές από πέρυσι δεν έχουν αυξηθεί σημαντικά. Όμως οι τιμές είναι ήδη ιδιαίτερα υψηλές μετά από τις αυξήσεις που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια» λέει ο κ. Πάλλης.
Αυτό το άλμα άρχισε να γίνεται εμφανές μετά την πανδημία κατά τα έτη 2020-2021. Όπως αναφέρονταν από τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας «η αύξηση του κόστους των καυσίμων που είναι ο σημαντικότερος παράγοντας του κόστους εκμετάλλευσης των πλοίων (συμμετέχει με ποσοστό 50%), δημιουργεί πιέσεις για την αύξηση των ναύλων».
Έκτοτε ο κλάδος αποδίδει αυτές τις ανατιμήσεις στο αυξημένο λειτουργικό τους κόστος λόγου της ανόδου στις τιμές των καυσίμων καθώς και λόγω των νέων περιβαλλοντικών κανονισμών που επιβάλλουν επενδύσεις σε εναλλακτικά – πιο ακριβά – καύσιμα και τεχνολογίες χαμηλών ρύπων (δέσμη «Fit for 55» στον κλάδο της επιβατηγού ναυτιλίας, Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, η Μεσόγειος ως SECA – Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Θείου.
Την ανησυχία των καταναλωτών για τις αυξήσεις των τιμών αναγνωρίζει από την πλευρά της η Επιτροπή Ανταγωνισμού στην κλαδική έρευνα που ξεκίνησε το 2025. Παρότι δεν μπαίνει σε περαιτέρω διερεύνηση για το ζήτημα του κόστους των εισιτηρίων προβάλλει τα ίδια αίτια με τον κλάδο, αναφέρονταςότι οι νέοι περιβαλλοντικοί κανόνες που ισχύουν για την ναυσιπλοΐα σε συνδυασμό και με άλλα λειτουργικά έξοδα που αυξάνονται κάθε χρόνο (ανταλλακτικά, επισκευές, συντήρηση, καύσιμα κλπ) είναι αυτά που δημιουργούν αυξητικές πιέσεις στην επιβατηγό ναυτιλία.
«Τα προηγούμενα χρόνια τα εισιτήρια είχαν μια μεγάλη αύξηση η οποία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί. Ειδικά το 2025 είχαμε μια πολύ μεγάλη αύξηση σε σχέση με το 2024. Μέσα από τα στοιχεία που έχουμε όμως, βλέπουμε ότι δεν είναι ακριβώς θέμα καυσίμων γιατί στο εξωτερικό δεν υπάρχουν αντίστοιχες αυξήσεις» λέει ο καθηγητής Πάλλης, τονίζοντας ότι στην χώρα μας υπάρχει ένα κενό καθώς δεν υπάρχει αυτή την στιγμή ανεξάρτητη αρχή που να παρακολουθεί την συγκεκριμένη αγορά – η ρυθμιστική αρχή θαλάσσιων μεταφορών καταργήθηκε το 2007- έτσι δεν υπάρχει διαφάνεια στο πως λειτουργεί η αγορά και δεν γνωρίζουμε πως κατανέμονται ακριβώς οι χρεώσεις στα εισιτήρια.
«Το ζήτημα που τίθεται αυτή την στιγμή είναι ότι δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς συμβαίνει στην αγορά. Είναι μια αγορά που πάει στα τυφλά και βλέπουμε ότι αυξάνονται οι συμβάσεις δημόσιου συμφέροντος και πληρώνουμε πάρα πολλά χρήματα οι φορολογούμενοι για αυτές χωρίς να είμαστε βέβαιοι για το τι ισχύει με τον ανταγωνισμό» καταλήγει ο ίδιος.
