Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΩΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ – “ΔΙΝΕΙΣ 30 ΕΥΡΩ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΧΕΙΣ ΟΥΤΕ ΝΕΡΟ”

Η Ακρόπολη δέχεται περισσότερους από 4,5 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο, κατά μέσο όρο πάνω από 12.000 ανθρώπους την ημέρα, καθώς αποτελεί ένα από τα λαμπρότερα πολιτιστικά σύμβολα παγκοσμίως. Είναι, αδιαμφισβήτητα, το κορυφαίο και σπουδαιότερο μνημείο της χώρας μας.

Ωστόσο, οι άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά στον Βράχο περιγράφουν μια πραγματικότητα που, όπως λένε, προσβάλλει το ίδιο το μνημείο, όσους εργάζονται για αυτό, αλλά και τους επισκέπτες, που φτάνουν από κάθε γωνιά του κόσμου για να θαυμάσουν τον Παρθενώνα, το Ερέχθειο και τα υπόλοιπα μνημεία του “ιερού Βράχου”.

Τουαλέτες που δεν λειτουργούν, νερό μόνο επί πληρωμή, ασανσέρ, που κάθε άλλο παρά εξασφαλίζει σταθερή προσβασιμότητα, είναι μόνο μερικά από τα “κακώς κείμενα” που καταγγέλλουν εργαζόμενοι στην Ακρόπολη. Ακόμα και τα μάρμαρα που φτάνουν στο ναό για τα αναστηλωτικά έργα είναι “δεύτερης και τρίτης ποιότητας”, όπως καταγγελλουν.

Για τους ίδιους, όλα αυτά δεν είναι μεμονωμένες αστοχίες, αλλά ενδείξεις μιας συνολικότερης αντίληψης και στόχευσης, η οποία βλέπει την Ακρόπολη περισσότερο ως εμπόρευμα και λιγότερο ως ένα πολύτιμο πολιτιστικό αγαθό.

ΤΟΥΑΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΝΕΡΟ ΕΠΙ ΠΛΗΡΩΜΗ

Ένα από τα βασικότερα προβλήματα, όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ, είναι οι τουαλέτες στον Βράχο, οι οποίες, σύμφωνα με τις αναφορές των εργαζομένων, παραμένουν κλειστές για το κοινό εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο.

“Δεν υπάρχουν τουαλέτες που να λειτουργούν για το κοινό εδώ και περίπου έναν χρόνο”, αναφέρει στο NEWS 24/7 εργαζόμενος στον Παρθενώνα, ο οποίος ζήτησε να μιλήσει, χωρίς να κατανομαστεί. “Έχουμε σχεδόν καθημερινά περιστατικά με ανθρώπους, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, που δεν αντέχουν και κάνουν την ανάγκη τους ανάμεσα στα μάρμαρα, στα αρχαία, όπου βρουν”.

Όπως περιγράφει, πρόκειται για περιστατικά που δεν είναι μεμονωμένα αλλά συμβαίνουν συχνά.

“Έχω δει ανθρώπους να τα έχουν κάνει πάνω τους και προσπαθούν να βρουν πώς θα καθαριστούν, πώς θα αλλάξουν ρούχα. Μιλάμε για πραγματικά τραγικές καταστάσεις”, εξηγεί.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο από το γεγονός ότι οι διαθέσιμες τουαλέτες βρίσκονται εκτός του αρχαιολογικού χώρου. Αυτό σημαίνει ότι ένας επισκέπτης, που θα βγει για να τις χρησιμοποιήσει, δεν μπορεί πρακτικά να επιστρέψει με το ίδιο εισιτήριο, αφού αυτό ακυρώνεται μετά την επικύρωσή του στην είσοδο.

“Η κατάσταση είναι εξοργιστική”, όπως περιγράφουν εργαζόμενοι στον Παρθενώνα, “ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι το εισιτήριο για την Ακρόπολη έχει αυξηθεί από 20 σε 30 ευρώ, χωρίς να μπορεί να προσφέρει στους επισκέπτες ούτε τα βασικά” ενώ, σύμφωνα με αναφορές, οι τουαλέτες έχουν δοθεί σε εργολάβο και πρόκειται να λειτουργήσουν ως υπηρεσία επί πληρωμή.

“Θα βάλουν barcode, για να πληρώνουν οι τουρίστες ένα ευρώ για να πάνε στην τουαλέτα“, λέει εργαζόμενος στον Παρθενώνα ενώ άλλος υποστηρίζει ότι “πιθανότατα θα μπουν τουρνικέ, για να μην μπορεί να πηγαίνει ο καθένας, παρά μόνο με πληρωμή”. “Πρόκειται για θράσος”, σημειώνει.

Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση σωματείων εργαζομένων του ΥΠΠΟ και του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών, ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Ακινήτων προκήρυξε, μετά από απόφαση της υπουργού Πολιτισμού, διαγωνισμό για την εκμίσθωση των χώρων υγιεινής και φύλαξης σε αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας, μεταξύ των οποίων και η Ακρόπολη.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η χρήση της τουαλέτας προβλέπεται να κοστίζει 1 ευρώ, ενώ η φύλαξη προσωπικών αντικειμένων στις ιματιοθήκες/lockers 2 ευρώ ανά επισκέπτη.

Οι εργαζόμενοι σημειώνουν ότι οι τουαλέτες και οι ιματιοθήκες αποτελούν βασικές υποδομές των αρχαιολογικών χώρων και μέχρι σήμερα παρέχονταν δωρεάν από το ΥΠΠΟ. Υπενθυμίζουν, δε, ότι η φύλαξη αποσκευών σε αρχαιολογικούς χώρους δεν είναι επιλογή πολυτελείας, αλλά υποχρεωτική διαδικασία για λόγους προστασίας των μνημείων.

Στην ίδια ανακοίνωση γίνεται ειδική αναφορά στην Ακρόπολη, όπου οι τουαλέτες στο παλαιό Μουσείο, οι μοναδικές εντός του χώρου των βασικών μνημείων, παραμένουν κλειστές εδώ και δύο χρόνια, ταλαιπωρώντας επισκέπτες και εργαζόμενους.

“Το Υπουργείο Πολιτισμού και ο ΟΔΑΠ αρνούνται να ανταποκριθούν στον βασικό τους ρόλο, που είναι η διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων με τρόπο ώστε να είναι προσβάσιμοι, διδακτικοί και λειτουργικοί για τους επισκέπτες! Παρά τα εκατοντάδες εκατομμύρια των εσόδων από τα εισιτήρια, αρνούνται να προσλάβουν το αναγκαίο τακτικό προσωπικό για να προσφέρουν τα βασικά και απαραίτητα στους επισκέπτες των χώρων αυτών, προκρίνοντας τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου και τις ιδιωτικές εταιρείες”, τονίζουν μεταξύ άλλων.

Ανάλογη εικόνα περιγράφουν και ένα ακόμα πολύτιμο αγαθό, το νερό.

Όπως λένε, στον χώρο υπήρχαν ψύκτες ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να δροσιστούν, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, που η ζέστη στην Ακρόπολη γίνεται ανυπόφορη. Ωστόσο, ήταν “οικονομικά ασύμφοροι και απομακρύνθηκαν”.

“Ακόμα και τους ψύκτες τους πήραν και τους αντικατέστησαν με αυτόματους πωλητές, για να πληρώνεις ακόμα και το νερό που θα πιεις” μας λέει εργαζόμενος, σημειώνοντας ότι μια στοιχειώδης πρόνοια για έναν αρχαιολογικό χώρο, που εκτίθεται σε ακραίες θερμοκρασίες, μετατρέπεται πάλι σε “πεδίο κερδοφορίας”.

“Εκμεταλλεύονται το προσωπικό, εκμεταλλεύονται το μνημείο, εκμεταλλεύονται και τους τουρίστες. Και μάλιστα με άσχημο τρόπο. Είναι προσβολή”, τονίζει.

ΑΣΑΝΣΕΡ ΠΟΥ ΔΕΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ

Στο ίδιο πλαίσιο, οι εργαζόμενοι αναφέρονται και στον ανελκυστήρα πλαγιάς της Ακρόπολης, ο οποίος παρουσιάστηκε ως σημαντικό έργο προσβασιμότητας, αλλά, όπως λένε, στην πράξη δεν λειτουργεί πάντα με τρόπο που να εξασφαλίζει σταθερή πρόσβαση στον Βράχο.

“Το ασανσέρ δεν δουλεύει όταν φυσάει από ένα σημείο και πάνω, δεν δουλεύει όταν βρέχει, δεν δουλεύει όταν κάνει κρύο”, μας εξηγούν. “Έβαλαν ένα ασανσέρ για να εξυπηρετεί κυρίως τα άτομα με αναπηρία, αλλά μέρα παρά μέρα δεν λειτουργεί“.

Πρόκειται για ένα υψίστης σημασίας πρόβλημα που έχει αναδείξει ήδη από το 2025 η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, η οποία με επείγουσα επιστολή της προς την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, μετέφερε δεκάδες σχετικές διαμαρτυρίες ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους, τονίζοντας ότι η αδυναμία πρόσβασης στην Ακρόπολη δεν αποτελεί απλώς τεχνικό πρόβλημα, αλλά ζήτημα ισότητας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί ότι στην επιστολή γίνεται αναφορά και στη Σύμβαση Δωρεάς για τον νέο ανελκυστήρα της Ακρόπολης, σύμφωνα με την οποία, σε περίπτωση βλάβης ή έλλειψης ανταλλακτικού, η ανάδοχος εταιρεία υποχρεούται να θέσει τον ανελκυστήρα σε λειτουργία εντός τριών ωρών.

Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μετατοπίζει το ζήτημα από το επίπεδο μιας απλής τεχνικής δυσλειτουργίας στο επίπεδο της ευθύνης και του ελέγχου. Όταν ένας ανελκυστήρας, που αποτελεί τη βασική υποδομή πρόσβασης για άτομα με αναπηρία τίθεται συχνά εκτός λειτουργίας, το ερώτημα δεν είναι μόνο γιατί χαλάει, αλλά και αν τηρούνται οι προβλεπόμενες υποχρεώσεις για την άμεση αποκατάστασή του.

ΜΑΡΜΑΡΑ ΚΑΤΩΤΕΡΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Η παραπάνω εικόνα, όπως είναι αναμενόμενο, δεν περιορίζεται στις υποδομές για τους επισκέπτες. Σύμφωνα με τους μαρμαροτεχνίτες του Παρθενώνα, η λογική της υποβάθμισης αγγίζει ακόμη και τον ίδιο τον ναό, μέσα από την ποιότητα των μαρμάρων που φτάνουν στον Βράχο για τις αναστηλωτικές εργασίες.

Όπως αναδείξαμε στο ντοκιμαντέρ του NEWS 24/7 “Ξαναχτίζοντας τον Παρθενώνα – Η Τέχνη του Μαρμάρου”, η αναστήλωση του Παρθενώνα είναι μια εξαιρετικά απαιτητική και εξιδεικευμένη εργασία, που απαιτεί μπειρία και βαθιά γνώση του υλικού. Κάθε νέο κομμάτι μαρμάρου πρέπει να εφαρμοστεί πάνω στο αρχαίο υλικό με ακρίβεια χιλιοστού ενώ οποιοδήποτε λάθος απαγορεύεται.

Γι’ αυτό, όπως λένε οι ίδιοι, η ποιότητα του μαρμάρου δεν είναι δευτερεύουσα λεπτομέρεια.

“Στο κορυφαίο έργο στην Ευρώπη και σε ένα από τα κορυφαία μνημεία σε όλο τον πλανήτη, δεν θα έπρεπε να έρχονται μάρμαρα δεύτερης και τρίτης διαλογής. Θα έπρεπε να έρχεται το καλύτερο”, λέει μαρμαροτεχνίτης του Παρθενώνα.

Ο ίδιος περιγράφει μάρμαρα που καταφτάνουν στον ναό με “πρασινίλες, ρηγματώσεις και εσωτερικούς κρυστάλλους“, στοιχεία που, όπως εξηγεί, “δυσκολεύουν την κατεργασία και μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του υλικού”.

“Κανονικά θα έπρεπε να μας δίνουν αυτό που στέλνουν πανάκριβα στο Ντουμπάι, στη Σαουδική Αραβία και στις βίλες των πλουσίων, όχι ό,τι περισσεύει”, τονίζει, προσθέτοντας παράλληλα πως τα μάρμαρα δεύτερης και τρίτης διαλογής είναι και φθηνότερα.

Για έναν επισκέπτη, η ποιότητα ενός μαρμάρου μπορεί να μοιάζει αόρατη λεπτομέρεια. Για έναν μαρμαροτεχνίτη, ωστόσο, που καλείται να το δουλέψει είναι θέμα ακρίβειας, ασφάλειας και ευθύνης απέναντι στο μνημείο. “Είναι η πρώτη ύλη μας” αναφέρουν χαρακτηριστικά.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NEWS 24/7