“ΚΑΤΕΒΑΣΕ ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ”: ΑΠΕΙΛΕΣ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ

Μία παλαιστινιακή σημαία δίπλα στο ταμείο, ένα αυτοκόλλητο “Free Palestine” στο μπαρ, αφίσες ή χειρόγραφες ανακοινώσεις στην είσοδο που καταδικάζουν τη γενοκτονία στη Γάζα και όσους την υποστηρίζουν, είναι μερικοί από τους τρόπους, που δεκάδες επαγγελματίες ανά την Ελλάδα έχουν επιλέξει να εκφράσουν δημόσια την αλληλεγγύη τους στον διαρκώς δοκιμαζόμενο παλαιστινιακό λαό.

Συνοικιακά καφέ, μπαρ και καταστήματα, ακόμα και στα πλέον τουριστικά μέρη, “παίρνουν θέση, εκεί που άλλοι σιωπούν”, όπως θα μου πει μία επαγγελματίας της εστίασης στην Αθήνα. Και ενώ αυτή η επιλογή για κάποιους φαντάζει αυτονόητη ή περνά απαρατήρητη, άλλοι το αντιμετωπίζουν ως πρόκληση.

“Κατέβασε τη σημαία”, “τι δουλειά έχουν αυτά τα αυτοκόλλητα εδώ”, “είναι ντροπή για το μαγαζί”, είναι μερικές μόνο από τις φράσεις που έχουν ακούσει εργαζόμενοι και ιδιοκτήτες καταστημάτων από ενοχλημένους, στην πλειονότητά τους, τουρίστες.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, καταστηματάρχες περιγράφουν ότι έφτασαν να παρέμβουν ακόμα και οι δημοτικές αρχές ή η αστυνομία, για να απομακρύνουν φιλο-παλαιστινιακά σύμβολα από τους χώρους τους.

Το NEWS 24/7 συνομίλησε με ιδιοκτήτες καταστημάτων και εργαζόμενους σε διάφορες περιοχές της χώρας, επιχειρώντας να σκιαγραφήσει το κλίμα που έχει διαμορφωθεί, από τον Οκτώβριο του 2023 μέχρι σήμερα.

“ΕΜΕΝΑ ΤΟ ‘FREE GAZA’ ΜΕ ΠΡΟΣΒΑΛΛΕΙ”

“Εμείς επιλέξαμε να βάλουμε μια αφίσα στην είσοδο του μαγαζιού, η οποία λέει στα αγγλικά και στα εβραϊκά, ότι οι στρατιώτες του IDF δεν είναι καλοδεχούμενοι. Και εξαιτίας αυτού έχουμε δεχτεί ορισμένες αρνητικές κριτικές στη google, οι οποίες προειδοποιούν πως “το μαγαζί δεν δέχεται Εβραίους” και μας κατηγορούν ως “αντισημίτες”.

Μια φορά είχε μπει ένας τουρίστας στο μαγαζί και αφού διέσχισε διερευνητικά τον χώρο, μας έκανε παρατήρηση για την αφίσα, του είπαμε ότι δεν πρόκειται να την κατεβάσουμε και ότι αυτή είναι η πολιτική του καταστήματος και έφυγε ενοχλημένος. Γενικά, βλέπουμε κατά καιρούς κόσμο, κυρίως τουρίστες, που κοντοστέκονται, διαβάζουν την αφίσα και φεύγουν, αλλά μέχρι εκεί”, περιέγραψαν υπάλληλοι από το συνεργατικό καφενείο “Συντρίμμι” στον Κεραμεικό.

“Λίγο μετά την έναρξη τον βομβαρδισμών, τον Οκτώβριο του ’23 τοποθετήσαμε μία παλαιστινιακή σημαία στον χώρο μας. Αρχικά ήταν εντός του καταστήματος αλλά συνειδητοποιώντας σταδιακά ότι η χώρα μας έχει μετατραπεί σε τόπο διακοπών στρατιωτών του IDF που έχουν διαπράξει εγκλήματα πολέμου, αποφασίσαμε να μεταφέρουμε τη σημαία στη τζαμαρία, σε ένα πολύ εμφανές σημείο, ώστε να αποτρέπεται η είσοδος σε υποστηρικτές της γενοκτονίας.

Στην αρχή, όταν ακόμα η σημαία δεν φαινόταν από παντού, έρχονταν Ισραηλινοί υποστηρικτές του σιωνισμού και μόλις διαπίστωναν ότι το μαγαζί έχει παλαιστινιακά σύμβολα, έφευγαν ενοχλημένοι. Μια φορά, ήρθε μια παρέα 3-4 ανδρών και αφού έκατσαν, έφαγαν και ήπιαν, στη συνέχεια άρχισαν να απαιτούν από την εργαζόμενη να κατεβάσουμε την σημαία με έντονο ύφος, λέγοντας μάλιστα ότι πληρωνόμαστε από τη Χαμάς. Υπήρξε μία διαμάχη, γιατί το να έρχεται κάποιος στο μαγαζί σου και να σου κάνει τέτοιου είδους υποδείξεις συνιστά θράσος, αλλά ευτυχώς δεν πήρε μεγάλη διάσταση” δήλωσαν στο NEWS 24/7 από το καφενείο-μεζεδοπωλείο “Μπαχανέζος” στο Μεταξουργείο.

“Έρχονται κατά καιρούς διάφοροι τουρίστες, κυρίως Ισραηλινοί, και μας κάνουν παρατήρηση για το γκράφιτι στο ρολό του μαγαζιού, το οποίο γράφει “free gaza” και που δεν το έχουμε γράψει καν εμείς. Μας κάνουν επιθετικές υποδείξεις, κατηγορώντας μας ότι έτσι διώχνουμε τους Ισραηλινούς πελάτες από το μαγαζί. “Εμένα το “Free Gaza” με προσβάλλει’ μου είχε πει κάποιος”, ο οποίος απαιτούσε να σβήσω το σύνθημα και να κατεβάσω τις αφίσες υπέρ της Παλαιστίνης που βρίσκονται στον περιβάλλοντα χώρο του μαγαζιού”, μας περιγράφει ιδιοκτήτης δημοφιλούς φούρνου στο κέντρο της Αθήνας.

Όπως εξηγεί, συχνά δέχεται επικριτικά σχόλια ή έρχεται σε λεκτική αντιπαράθεση με τουρίστες, που απαιτούν να αφαιρεθούν αφίσες με συνθήματα κατά της γενοκτονίας στη Γάζα γύρω από το μαγαζί. “Πάντως έχουμε χάσει αρκετούς πελάτες, που έρχονταν στο μαγαζί τακτικά και λόγω των συνθημάτων και της άρνησής μας να τα σβήσουμε ή να ξηλώσουμε τις αφίσες, δεν έρχονται πια”, αναφέρει.

Αντίστοιχη λεκτική αντιπαράθεση μας περιέγραψαν και από το Veganistan, όπου ένας Ισραηλινός τουρίστας έκανε παρατήρηση στις εργαζόμενες του μαγαζιού για τα αυτοκόλλητα υπέρ της Παλαιστίνης, που ήταν κολλημένα στο μαγαζί.

“Μας έλεγε να τα βγάλουμε και μας έκανε και ορισμένα εμπρηστικά σχόλια για το περιεχόμενο αυτών, π.χ. μας είπε “εμείς θα πάμε από τον Ιορδάνη ως τη Μεσόγειο” απαντώντας στο σύνθημα “From the river to the sea, Palestine will be free”, που ήταν γραμμένο σε ένα από τα αυτοκόλλητα”, είπε συγκεκριμένα υπάλληλος του μαγαζιού, προσθέτοντας πως επίσης έχουν δεχτεί αρνητικές κριτικές στη Google εξαιτίας της δημόσιας στήριξής τους στην Παλαιστίνη.

“ΈΣΚΙΣΑΝ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ”

“Ήταν τακτικοί πελάτες που έρχονταν συχνά. Δεν ήταν περαστικοί”, λέει ο ιδιοκτήτης του Guerilla Chef Burgers στα Εξάρχεια, περιγράφοντας ένα περιστατικό που ξεκίνησε από ένα αυτοκόλλητο “Free Palestine” κολλημένο στον χώρο.

Όπως θυμάται, το βράδυ εκείνο δύο Ισραηλινοί πελάτες, “γνωστοί επιχειρηματίες με ξενοδοχεία”, όπως τους περιγράφει, άρχισαν να σχολιάζουν το αυτοκόλλητο. “Free Palestine from what;” ρώταγαν επίμονα τον υπάλληλο του καταστήματος», αφηγείται. Εκείνος, αντιλαμβανόμενος ότι πρόκειται για μια προβοκατόρικη ερώτηση και όχι αληθινή απορία, προσπάθησε να αποφύγει την ένταση. “Ό,τι λέει το αυτοκόλλητο παιδιά, δεν είναι θέμα προς συζήτηση, ήρθατε να φάτε, δεν χρειάζεται να συζητήσουμε κάτι”, τους απάντησε.

““No, no, tell me. Free Palestine from what?””, ρώτησαν μερικές ακόμα φορές με την αντιπαράθεση να κλιμακώνεται, όταν ένας από τους πελάτες κινήθηκε απειλητικά προς το εσωτερικό του μαγαζιού, προτού τελικά η κατάσταση εκτονωθεί.

“Το αστείο της υπόθεσης είναι είναι ότι αυτό έγινε αφού είχαν ήδη φάει δύο γύρες burger και την επόμενη μέρα έγραψαν κριτικές στη google ότι αρνηθήκαμε να τους σερβίρουμε επειδή ήταν Ισραηλινοί, χαρακτηρίζοντάς μας παράλληλα αντισημίτες, ενώ ξαναλέω ήταν τακτικοί πελάτες που έρχονταν μερικές φορές και δύο φορές την εβδομάδα”, μας περιέγραψε ο ιδιοκτήτης του μπεργκεράδικου, εξιστορώντας ένα ακόμα περιστατικό.

Συγκεκριμένα, ένα μεσημέρι δέχτηκε ένα απρόσμενο τηλεφώνημα από υπάλληλο του μαγαζιού. “Μου είπε ότι είχαν έρθει κάποιοι, παρήγγειλαν κανονικά και μετά άρχισαν να ξεκολλάνε αυτοκόλλητα από τους τοίχους”. Όταν έφτασε στο μαγαζί, διαπίστωσε πως είχαν σκίσει όλα τα αυτοκόλλητα που σχετίζονταν με την Παλαιστίνη. “Τότε δεν είχαμε και κάποιο “βαρύ” αυτοκόλλητο, τύπου “Fuck IDF”, όπως έχουμε τώρα. Ήταν μια παλαιστινιακή σημαία, ο Handala, Free Palestine και τέτοια. Οτιδήποτε όμως παρέπεμπε στην Παλαιστίνη είχε αφαιρεθεί“, αφηγείται.

“Συμπεριφέρονται μέσα στο σπίτι μας σαν να είναι φέουδό τους”

Αντίστοιχο, μεγαλύτερης κλίμακας βέβαια, περιστατικό σημειώθηκε τον Αύγουστο του 2025 και στη Νάξο, στην ταβέρνα «Αξιώτισσα», όταν μία πελάτισσα ξήλωσε από το μαγαζί ένα αυτοκόλλητο συμπαράστασης στον παλαιστινιακό λαό. Το συμβάν προκάλεσε ευρύτερες πολιτικές και διαδικτυακές αντιδράσεις, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να καλεί τη Δικαιοσύνη να εφαρμόσει τον αντιρατσιστικό νόμο.

Σύμφωνα με όσα είχαν καταγγείλει τότε οι ιδιοκτήτες της ταβέρνας, η πελάτισσα, η οποία, όπως ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους ήταν “μέλος του Ισραηλινού οργανισμού στρατηγικού σχεδιασμού ELNET που εκπονεί πολεμικά σχέδια στο Ισραήλ και προωθεί τη στρατιωτική συνεργασία Βρετανίας – Ισραήλ”, αφαίρεσε το αυτοκόλλητο από τον χώρο του καταστήματος, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει αντιπαράθεση με το προσωπικό και τη διεύθυνση.

Το περιστατικό απέκτησε γρήγορα χαρακτηριστικά διαδικτυακού πογκρόμ, ιδιαίτερα μετά την αναπαραγωγή του από βρετανικά μέσα ενημέρωσης, καθώς το εστιατόριο βρέθηκε αντιμέτωπο με κύμα αρνητικών κριτικών, απειλητικών μηνυμάτων και δημόσιων επιθέσεων στα social media.

Οι ιδιοκτήτες της “Αξιώτισσας” είχαν απορρίψει τότε τις κατηγορίες περί αντισημιτισμού, υποστηρίζοντας, με δημόσια ανάρτησή τους στα social media, πως υπερασπίστηκαν το δικαίωμά τους να εκφράζουν δημόσια την αλληλεγγύη τους προς την Παλαιστίνη μέσα στον χώρο του καταστήματός τους.

“Τι είναι αυτοί οι τύποι που συμπεριφέρονται μέσα στο σπίτι μας σα να είναι φέουδό τους; Έρχονται, σκίζουν αυτοκόλλητα, μας βρίζουν και πάνε να φύγουν έτσι χωρίς κανένα τίμημα; Πόσο αποικιοκρατική και κυριαρχική μπορεί να είναι η στάση τους; Κάπου όπα!” είχαν γράψει σε ανάρτησή τους, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι η εν λόγω παρέα των 13 τουριστών, επιχείρησε να αποχωρήσει από το κατάστημα χωρίς να πληρώσει, μετά την ένταση που δημιουργήθηκε.

“ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ” ΟΙ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΑΚΕΣ ΣΗΜΑΙΕΣ

Επιστροφή στην Αθήνα και στην περιοχή του Μεταξουργείου όπου καταγράψαμε ένα ακόμα περιστατικό, αυτή τη φορά στο μπαρ Alphaville.

Διαβάζουμε σε ανάρτηση του καταστήματος από τον Σεπτέμβριο του 2025:

 “Εχθές κατά τις 12:00 το μεσημέρι, την ώρα που η συνάδελφός μας, έβγαζε έξω τα τραπέζια και τις καρέκλες μας, 2 Ισραηλινοί άρχισαν να σκίζουν τις αφίσες που έχουμε κολλήσει περιμετρικά του μαγαζιού, που γράφουν ότι οι στρατιώτες του IDF είναι εγκληματίες πολέμου και δεν τους θέλουμε στο μαγαζί! Όταν η συνάδελφος τους είπε ότι, δεν έχουν δικαίωμα να το κάνουν αυτό, την τραμπούκισαν, με αποτέλεσμα αυτή να αρχίσει να φωνάζει για βοήθεια. Ευτυχώς μαζεύτηκαν κάποιοι εργαζόμενοι από γειτονικά μαγαζιά και οι Ισραηλινοί έφυγαν, για να γλιτώσουν τα χειρότερα προφανώς”.

Όμως, δεν ήταν το μοναδικό περιστατικό στον συγκεκριμένο χώρο. Λίγους μήνες νωρίτερα, την περίοδο που αρκετά καταστήματα της περιοχής είχαν τοποθετήσει παλαιστινιακές σημαίες ή σχετικά πανό στο πλαίσιο δράσεων αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη, η Δημοτική Αρχή και η Αστυνομία παρενέβησαν ζητώντας την απομάκρυνσή τους. “Μας είπαν ότι είναι προκλητικό για την εποχή και τις κατέβασαν”, ανέφεραν στο NEWS 24/7.

Όπως διευκρίνισαν, μάλιστα, δεν επρόκειτο καν για κανονικές σημαίες, Ήταν κόκκινα, πράσινα, λευκά και μαύρα πανιά ενωμένα έτσι ώστε να παραπέμπουν στη σημαία της Παλαιστίνης.

Σύμφωνα με μαρτυρίες καταστηματαρχών της περιοχής, τον Ιούνιο του 2025 καταγράφηκαν παρόμοια περιστατικά, όταν αναρτημένες παλαιστινιακές σημαίες εξαφανίζονταν ή αφαιρούνταν κρυφά από εξωτερικούς χώρους καταστημάτων εστίασης, χωρίς να εντοπιστούν ποτέ οι υπεύθυνοι.

“ΔΕΧΤΗΚΑ ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ”

Στην πιο πρόσφατη επικαιρότητα, στις αρχές Μαΐου του 2026, ιδιοκτήτης ταβέρνας στο Ρέθυμνο κλήθηκε να απολογηθεί ενώπιων αστυνομικών και εισαγγελικών αρχών εξαιτίας μιας χειρόγραφης πινακίδας, που είχε τοποθετήσει στον υπαίθριο χώρο του καταστήματός του.

“Zionists and fascists are not welcome” έγραφε συγκεκριμένα η ταμπέλα στο καφενείο – ρακάδικο “Τα Κουκλάκια”.

Όπως αφηγείται στο NEWS 24/7, δύο Ισραηλινοί τουρίστες, που πέρασαν έξω από το μαγαζί, ενοχλήθηκαν από το περιεχόμενο της πινακίδας, η οποία, όπως διευκρινίζει, “δεν στρεφόταν κατά των Εβραίων, αλλά κατά των σιωνιστών και των φασιστών”, και μας απείλησαν με μηνύσεις.

Την επόμενη ημέρα, δέχτηκε τηλεφώνημα από την αστυνομία. “Μου είπαν να κατεβάσω την ταμπέλα” περιγράφει. “Το εξέλαβα σαν προσπάθεια εκφοβισμού. Δεν την κατέβασα και παραμένει εκεί”. Σύμφωνα με τον ίδιο, αργότερα κλήθηκε στο αστυνομικό τμήμα, έπειτα από αναφορές περί παραβίασης του αντιρατσιστικού νόμου. «Από ό,τι κατάλαβα, το εξέτασαν αλλά δεν μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν κάτι», όπως εξηγεί.

Πρόσθεσε ακόμα ότι το κατάστημα βρέθηκε στο στόχαστρο οργανωμένων αρνητικών αξιολογήσεων στο διαδίκτυο. “Μας έγραψαν ότι έπαθαν τροφική δηλητηρίαση, ότι τους βρίσαμε στο τηλέφωνο, πράγματα που δεν είχαν συμβεί ποτέ“, λέει. Η βαθμολογία του καταστήματος στη Google έπεσε από το 4,9 στο 3,2 μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανέφερε, προσθέτοντας ότι “κάποιοι που ήθελαν να γράψουν θετικές κριτικές μάς έλεγαν ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα και δεν εμφανίζονταν καν”.

“Η επίθεση εναντίον μας συνεχίζεται και διαδικτυακά. Η προσπάθειά τους να μας παρουσιάσουν ως αντισημίτες είναι συκοφαντική. Δεν στρεφόμαστε κατά των ανθρώπων λόγω της θρησκείας ή της καταγωγής τους, αλλά κατά όσων υποστηρίζουν την αποικιοκρατία, τον επεκτατισμό και την γενοκτονία των Παλαιστινίων”, τονίζεται σε ανάρτηση του καταστήματος στα social media.

Η ΕΜΠΡΗΣΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ECLECTICA

Τέλος, δεν μπορούμε να κλείσουμε αυτή την καταγραφή χωρίς να αναφερθούμε στην εμπρηστική επίθεση που δέχτηκε η γκαλερί-αντικερί “Eclectica” στου Ψυρρή, ανήμερα του Πάσχα.

Οι δράστες καθώς και τα κίνητρα της επίθεσης δεν έχουν επισήμως διευκρινιστεί από τις Αρχές, ωστόσο αυτό που γνωρίζουμε είναι πως τη βιτρίνα της εν λόγω γκαλερί, σε ένα από τα πλέον τουριστικά μέρη της Αθήνας, κοσμούσε η επιγραφή “this gallery is not genocide friendly”.

Σε ανάρτηση του καταστήματος στα social media, όπου δημοσιεύτηκε βιντεοληπτικό υλικό από την επόμενη ημέρα της επίθεσης, διαβάζουμε πως η ιδιοκτήτρια δεχόταν συνεχώς προφορικές και ψηφιακές επιθέσεις αλλά και απειλή.

“Κυριακή 05:08 δέχτηκα εμπρηστική επίθεση. 3 εστίες με εύφλεκτο υλικό και 5 άθικτα πειστήρια που αποδεικνύουν την πρόθεση ολοσχερής καταστροφής. Και ο λόγος η καταδίκη της γενοκτονίας για την οποία δεχόμουν συνεχώς προφορικές και ψηφιακές επιθέσεις αλλά και απειλή. Δε θα με σιωπήσουν, το δίκιο είναι με το μέρος μας! Η αλληλεγγύη είναι η απάντησή μας, σύντομα πάλι κοντά σας!” αναφέρει συγκεκριμένα η ανάρτηση. Για την ιστορία, η Eclectica άνοιξε και πάλι τις πόρτες της, περίπου ένα μήνα μετά την επίθεση.

Στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας εντοπίστηκαν και άλλες δημόσιες καταγγελίες, στις οποίες περιγράφονταν περιστατικά λεκτικών αντιπαραθέσεων, πιέσεων για απομάκρυνση παλαιστινιακών συμβόλων από καταστήματα και προφορικών απειλών.

Από την υπάλληλο σε μπυραρία στο Ηράκλειο Κρήτης που δέχτηκε “σύσταση” από παρέα Ισραηλινών τουριστών να αλλάξει την μπλούζα της, επειδή έγραφε “Free Palestine”, με την απειλή ότι δεν θα της αφήσουν φιλοδώρημα, μέχρι τα απειλητικά emails από ΗΠΑ, που έλαβε ιδιοκτήτρια μικρού καταστήματος στα Χανιά, εξαιτίας της πινακίδας που είχε τοποθετήσει στην πόρτα με το σύνθημα “Free Palestine”.

Ο κοινός παρονομαστής όλων των αναφερόμενων επιθέσεων και απειλών έγκειται, αφενός, στην αυτοπεποίθηση που αισθάνεται μια μερίδα ανθρώπων να αποδοκιμάζει φανερά την πολιτική στάση ενός καταστήματος και των ιδιοκτητών του και να απαιτεί, συχνά με πιεστικό ή εκφοβιστικό τρόπο, την αλλαγή της, και, αφετέρου, οι ενέργειες αυτές να δικαιολογούνται, με το επιχείρημα ότι εντάσσονται υποτίθεται στον ευρύτερο αγώνα κατά του αντισημιτισμού.

Αξίζει βέβαια να σημειωθεί ότι παρά τις απειλές ολοένα και περισσότερα καταστήματα επιλέγουν να πάρουν ανοιχτά θέση κατά της γενοκτονίας.

ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΕΣ ΟΣΟΙ ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ;

Το ερώτημα αυτό επανέρχεται σταθερά σχεδόν σε κάθε μία από τις παραπάνω περιπτώσεις, και γι’ αυτό αναζητήσαμε τις οφειλόμενες απαντήσεις.

«Ως αντισημιτισμός ορίζεται η εχθρότητα, η καταπίεση, το μίσος απέναντι σε κάποιον επειδή είναι Εβραίος. Είναι μια ρατσιστική και μισαλλόδοξη αντίληψη που λέει ότι οι Εβραίοι είναι δεύτερης κατηγορίας πολίτες και δεν πρέπει να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα με όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους. Το να κατηγορεί κανείς την κυβέρνηση του Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία δεν έχει να κάνει με την εβραϊκότητα στο σύνολό της, άρα δεν έχουμε να κάνουμε με αντισημιτισμό», εξηγεί στο NEWS 24/7, o Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών στο ίδιο Πανεπιστήμιο, Σωτήρης Ρούσσος.

«Ο αντισημιτισμός δεν ορίστηκε ποτέ ως η εναντίωση στο κράτος του Ισραήλ», τονίζει. «Ούτε καν ως η εναντίωση στο δικαίωμα των Εβραίων να έχουν κράτος. Άλλο πράγμα είναι η κριτική απέναντι στη γενοκτονική πολιτική που ακολουθεί το Ισραήλ και η κυβέρνησή του τα τελευταία χρόνια και άλλο η εχθρότητα απέναντι στους Εβραίους ως ανθρώπους».

Ο ίδιος απορρίπτει και την αντίληψη ότι ο αντισιωνισμός ταυτίζεται αυτομάτως με τον αντισημιτισμό. «Ο σιωνισμός δεν ταυτίζεται με την εβραϊκή ταυτότητα. Δεν είναι όλοι οι Εβραίοι σιωνιστές, άρα δεν ταυτίζονται τα δύο σύνολα», σημειώνει.

Για να εξηγήσει την -αυτονόητη κατα τ’ άλλα- διάκριση ανάμεσα στην πολιτική κριτική και τον ρατσισμό, μας λέει: «Αν πω ότι οι Βρετανοί εφάρμοσαν βάναυσες αποικιοκρατικές πολιτικές στην Αφρική, δεν σημαίνει ότι μισώ τους Άγγλους. Περιγράφω μια συγκεκριμένη πολιτική σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο».

Στις περιπτώσεις που αναφέραμε παραπάνω, οι άνθρωποι που επέλεξαν να εκφράσουν την εναντίωσή τους στη γενοκτονία στη Γάζα, κατηγορήθηκαν ως αντισημίτες. Όμως, κανείς τους δεν χρησιμοποίησε ρατσιστικό λόγο κατά των Εβραίων ούτε έφερε στο μαγαζί του κάποιο αντο-εβραϊκό σύμβολο.

Η κοινή τοποθέτηση των περιπτώσεων που εξετάσαμε ήταν η εναντίωσή τους στη γενοκτονία που διαπράττει ο στρατός του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων στη Γάζα.

Μία γενοκτονία απολύτως στοιχειοθετημένη, όχι μόνο από τους χιλιάδες νεκρούς αμάχους, τους βομβαρδισμούς σχολείων και νοσοκομείων, την καταστροφή δημόσιων υποδομών, την σκόπιμη στέρηση ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά από διεθνείς οργανισμούς, δημοσιογράφους, ερευνητές, ακόμα και από το ίδιο το Ισραήλ.

Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι μεταξύ αυτών που υποστήριξαν και απέδειξαν ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα είναι η Διεθνής Αμνηστία, το Human Rights Watch (HRW), η Επιτροπή Έρευνας των Ηνωμένων Εθνών, η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, Φραντσέσκα Αλμπανέζε, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, και η Διεθνής Ένωση Ερευνητών της Γενοκτονίας (IAGS). Θυμίζουμε επίσης ότι, τον Νοέμβριο του 2024, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) εξέδωσε ένταλμα σύλληψης κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Για τον κ. Ρούσσο, η επιμονή ορισμένων να προχωρούν σε τέτοια “λογικά άλματα” και να κατηγορούν αναφανδόν όσους εναντιώνται στη γενοκτονία ως αντισημίτες, έχει εξήγηση.

“Η πολιτική που ασκεί το Ισραήλ τα τελευταία τρία, τουλάχιστον, χρόνια έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα. Έχει αποδυναμώσει την επιρροή του, ακόμα και σε κοινωνίες που μέχρι πρόσφατα ήταν θετικά προσκείμενες σε αυτό. Η ραγδαία αποδυνάμωση αυτής της θετικής του εικόνας, από τις ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη, έχει οδηγήσει την κυβέρνησή του να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που διαθέτει -και διαθέτει αρκετά- για να προωθήσει αυτού του είδος την αντίληψη, η οποία λέει ότι όσοι φωνάζουν είναι αντι-Εβραίοι”.

Στην Ελλάδα, μία χώρα που τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί σε στενό σύμμαχο του Ισραήλ, πολίτες βρέθηκαν να κατηγορούνται δημόσια ως αντισημίτες ή να απειλούνται ακόμη και με νομικές συνέπειες βάσει του αντιρατσιστικού νόμου, επειδή ύψωσαν την απολύτως νομιμοποιημένη σημαία του κράτους της Παλαιστίνης ή διατύπωσαν φωναχτά την αντίθεσή τους στη γενοκτονία.

Όπως, όμως, εξηγεί ο κ. Ρούσσος, η διαρκής προσπάθεια να ταυτιστεί κάθε κριτική προς το Ισραήλ με τον αντισημιτισμό ενέχει τον πολύ σοβαρό κίνδυνο να αποδυναμωθεί η ίδια η έννοια του πραγματικού αντισημιτισμού.

“Αν χρησιμοποιείται ο όρος ως “μπαμπούλας” για κάθε κριτική απέναντι στο Ισραήλ, τότε χάνεται η ουσία“ σημειώνει, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο η κοινωνία σταδιακά θα δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο να αναγνωρίσει και να αντισταθεί στον αληθινό αντισημιτισμό, αντιμετωπίζοντάς τον ως έναν όρο χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΣΕ

Το NEWS 24/7 απευθύνθηκε και στο Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος (ΚΙΣΕ), ζητώντας την τοποθέτησή του σχετικά με τα όρια ανάμεσα στην πολιτική κριτική προς το Ισραήλ, την έκφραση αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη και τον αντισημιτισμό.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΚΙΣΕ, Βίκτωρ Ελιέζερ, απάντησε τα εξής:

“Καταρχήν να ορίσουμε την έννοια του αντισημιτισμού. Με απλά λόγια, αντισημιτισμός είναι η ρητορική μίσους και η άσκηση βίας εναντίον ανθρώπων που ασπάζονται την εβραϊκή θρησκεία, την εβραϊκή κουλτούρα, τον εβραϊκό πολιτισμό. Είναι δηλαδή η αμφισβήτηση του δικαιώματος του Εβραίου να ζει ως ισότιμο μέλος της κοινωνίας στη χώρα που επέλεξε να ζει. Αυτός είναι ο παραδοσιακός αντισημιτισμός που ξεκίνησε με τη ρητορική μίσους εναντίον των Εβραίων και κατέληξε στο Άουσβιτς και στο Ολοκαύτωμα 6.000.000 Εβραίων μόνο και μόνο επειδή γεννήθηκαν Εβραίοι.

Ο σύγχρονος αντισημιτισμός, αυτό που ο Γάλλος φιλόσοφος Πιερ Αντρέ Ταγκιέφ χαρακτηρίζει ως «Εβραιοφοβία», φοράει το πέπλο του αντισιωνισμού και στρέφεται εναντίον του δικαιώματος ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ, της εθνικής και θρησκευτικής εστίας των Εβραίων, δαιμονοποιεί τον λαό του και απονομιμοποιεί το δικαίωμα ύπαρξής του ως ισότιμο μέλος της κοινωνίας των εθνών.

Ο σιωνισμός, λοιπόν, ως ιδεολογικό κίνημα απλώνεται από την άκρα αριστερά μέχρι την άκρα δεξιά, και οι έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ σιωνιστικών παρατάξεων υπήρχαν ιστορικά και συνεχίζουν να υπάρχουν μέχρι σήμερα, με κοινό παρονομαστή όμως, τη διασφάλιση του δικαιώματος ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ. Συνθήματα του τύπου «οι Σιωνιστές είναι ανεπιθύμητοι» ή «σκοτώστε τους σιωνιστές» είναι το αφήγημα της συλλογικής δαιμονοποίησης των Εβραίων που πιστεύουν στο δικαίωμα ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ και είναι η σύγχρονη μορφή του αντισημιτισμού.

Κατά συνέπεια, η έκφραση αλληλεγγύης προς τον Παλαιστινιακό λαό, η αυστηρή κριτική προς τις αποφάσεις της εκάστοτε Ισραηλινής κυβέρνησης φυσικά και δεν είναι αντισημιτισμός.

Το σύνθημα όμως «Free Palestine from the river to the sea» δεν είναι σύνθημα συμπαράστασης προς τους Παλαιστινίους, είναι κάλεσμα για τη καταστροφή του Ισραήλ, για την εξόντωση των Ισραηλινών πολιτών, και είναι ο διακηρυγμένος στόχος της Χαμάς, της Χεσμπολά και του Ιράν, και όσοι υποστηρίζουν αυτή την άποψη, είναι αντισημίτες. Νομίζουν ότι δεν είναι – αλλά είναι”.