ΤΟ ΧΑΠΙ, ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΙ Η ΑΙ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΠΑΓΚΡΕΑΣ
Μετά τέσσερις δεκαετίες ερευνών, αναπτύχθηκαν δύο φάρμακα και μια ΑΙ διάγνωση που επιτρέπουν την ελπίδα σε ασθενείς με καρκίνο στο πάγκρεας.
Έπειτα από 40 χρόνια ερευνών για την ανάπτυξη ενός τρόπου αντιμετώπισης του καρκίνου στο πάγκρεας δίχως αποτέλεσμα, τώρα φαίνεται πως υπάρχει ελπίδα.
Οι ευχάριστες εξελίξεις έρχονται σε μια στιγμή που τα ποσοστά διαγνώσεων έχουν αυξηθεί παγκοσμίως και δη στους νεαρούς ενήλικες.
Οι εκτιμήσεις θέλουν τον καρκίνο στο πάγκρεας -τον αδένα που βρίσκεται βαθιά στην κοιλιά και συμμετέχει στην πέψη και ρυθμίζει το ζάχαρο- να γίνεται ο δεύτερος πιο θανατηφόρος -μετά του πνεύμονα στις αναπτυγμένες χώρες, τα επόμενα χρόνια.
Για τέσσερις δεκαετίες λοιπόν, δεν είχε σημειωθεί κάποια πρόοδος ως προς την αντιμετώπιση της πιο δύσκολης διάγνωσης της ογκολογίας, ενός καρκίνου που είναι γνωστός για την επιθετικότητα του: όπως αναφέρει η American Cancer Society πολλοί ασθενείς πεθαίνουν εντός ενός έτους από τη διάγνωση και μόνο το 13% ζουν για πέντε χρόνια, μετά τη διάγνωση.
Τώρα, οι ερευνητές είναι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώνουν πως αναπτύσσονται πολλά υποσχόμενα φάρμακα, όπως είπε στο France 24 ο Patrick Mehlen, βιολόγος και ερευνητής στο Κέντρο Καρκίνου Leon Berard της Γαλλίας.
Eξήγησε πως οι αυξημένες χρηματοδοτήσεις της τελευταίας δεκαετίας φαίνεται να έκαναν τη διαφορά, ως προς τα φάρμακα. Η θεραπεία φαίνεται να είναι πολύ μακριά, ακόμα.
Πάμε στα ευχάριστα νέα.
Το χάπι που διπλασιάζει το προσδόκιμο
Αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία ανακοίνωσε θετικά αποτελέσματα για το πειραματικό φάρμακο με την ενεργή ουσία που λέγεται δαρακονρασίμπη (daraxonrasib). Στοχεύει την πρωτεΐνη K-Ras, γνωστή για το σημαντικό ρόλο που παίζει, στην ανάπτυξη του όγκου: δρα ως διακόπης “οn/off” για τη ρύθμιση της κυτταρικής διαίρεσης, της ανάπτυξης και της επιβίωσης.
Οι μισοί από τους 501 ασθενείς που έλαβαν το χάπι επέζησαν περισσότερο από 13 μήνες. Ήταν το διπλάσιο χρονικό διάστημα επιβίωσης των συμμετεχόντων στην ομάδα ελέγχου, με την αύξηση κατά έξι μήνες ζωής να είναι κάτι το ανήκουστο έως τώρα.
Η εταιρεία που αναπτύσσει το φάρμακο ενημέρωσε ότι σύντομα θα υποβάλει αίτηση για έγκριση της θεραπείας της στον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (ο FDA έχει ενημερώσει πως το έχει δρομολογήσει για ταχεία αξιολόγηση).
Πιο λεπτομερή αποτελέσματα της δοκιμής θα παρουσιαστούν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO 2026) που θα διεξαχθεί στο Σικάγο από τις 29/5 έως τις 2/6.
Εκεί θα παρουσιαστούν και δεδομένα όπως τις παρενέργειες δεκάδων ασθενών, στο πρώιμο στάδιο του φαρμάκου. Ανέφεραν εξανθήματα, διάρροια, κόπωση και ναυτία. Ουδείς πέθανε, εξαιτίας της θεραπείας.
Το νέο, εξατομικευμένο, θεραπευτικό εμβόλιο
Ελπιδοφόρα ήταν τα αποτελέσματα και των πρώιμων δοκιμών ενός εμβολίου κατά του καρκίνου στο πάγκρεας.
Χρησιμοποιεί τεχνολογία mRNA που σημαίνει πως “χτυπάει” κατευθείαν στο πρόβλημα. Για την ακρίβεια, το εμβόλιο που αναπτύχθηκε και δοκιμάζεται από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center στέλνει τα ανοσοκύτταρα να στοχεύσουν στα καρκινικά κύτταρα.
Σε αντίθεση με τα εμβόλια για μολυσματικές ασθένειες, τα οποία στοχεύουν στην πρόληψη της μόλυνσης των ανθρώπων από μια ασθένεια, υπάρχει ελπίδα ότι τα εμβόλια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία του καρκίνου που έχει ήδη διαγνωστεί, αν και η προσέγγιση δεν χρησιμοποιείται ευρέως για τους περισσότερους καρκίνους.
Σύμφωνα με τη δημοσίευση της μελέτης, η δοκιμή έγινε σε μελέτη ασφαλείας, σε 16 συμμετέχοντες.
Επτά από τους 8 ασθενείς των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα ανταποκρίθηκε στη θεραπεία είναι ζωντανοί μέχρι σήμερα, έξι χρόνια μετά τη λήψη της τελευταίας θεραπείας. Σε ό,τι αφορά τους οκτώ ασθενείς, των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα δεν ανταποκρίθηκε στο εμβόλιο, 2 είναι ζωντανοί ακόμα.
Οι δοκιμές φάσης 1 έχουν σχεδιαστεί για να προσδιορίσουν εάν τα φάρμακα είναι ασφαλή, όχι να αποδείξουν ότι είναι αποτελεσματικά. Ως εκ τούτου, σχεδιάζεται περισσότερη έρευνα.
To AI εργαλείο έγκαιρης διάγνωσης
Ένας από τους λόγους που ο καρκίνος στο πάγκρεας είναι από τους πιο θανατηφόρους, είναι ότι καθυστερεί η διάγνωση, με τα συμπτώματα να εμφανίζονται όταν είναι αργά.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Gut αφορά σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, που δείχνει να μπορεί να εντοπίσει τον καρκίνο, πολύ πριν τον δουν οι γιατροί.
Το μοντέλο REDMOD εντοπίζει αμυδρές αλλαγές στους ιστούς που συνδέονται με το αδενοκαρκίνωμα στο πάγκρεας, πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια είναι συνήθως αόρατα στις συνήθεις σαρώσεις και εύκολα παραβλέπονται ακόμη και από άρτια εκπαιδευμένους ειδικούς, κατά μέσο όρο 475 ημέρες πριν από την κλινική διάγνωση.
Το μοντέλο ξεπέρασε και τους ακτινολόγους: έδειξε σχεδόν διπλάσια ευαισθησία, πράγμα που σημαίνει ότι ήταν καλύτερο στην σωστή αναγνώριση πραγματικά θετικών κρουσμάτων, επιτυγχάνοντας 73% σε σύγκριση με το 39% των ακτινολόγων.
Για περιπτώσεις που ανιχνεύθηκαν περισσότερα από 2 χρόνια πριν από τη διάγνωση, το REDMOD ήταν σχεδόν τρεις φορές ακριβέστερο, με ποσοστό 68% (vs 23%).
Οι ερευνητές σημείωσαν πως«αυτό το χρονικό παράθυρο έχει βαθιά σημασία, καθώς η επίτευξη μιας τέτοιας έγκαιρης ανίχνευσης θα αύξανε σημαντικά την πιθανότητα θεραπείας και θα βελτίωνε την επιβίωση».
Η συγκεκριμένη προσέγγιση θα μπορούσε να βοηθήσει στη μετατόπιση των διαγνώσεων από την τυπική ανακάλυψη σε προχωρημένο -συχνά τερματικό- στάδιο, προς πολύ νωρίτερα ανίχνευση στο στάδιο 0, όταν η θεραπεία έχει περισσότερες πιθανότητες να επιτύχει.
«Στην πραγματικότητα, οι μελέτες μοντελοποίησης δείχνουν ότι η αύξηση του ποσοστού των εντοπισμένων παγκρεατικών δακτυλιοειδών καρκινωμάτων από 10% σε 50%, θα υπερδιπλασιάσει τα ποσοστά επιβίωσης».
Μολονότι το REDMOD ξεπέρασε τους έμπειρους ακτινολόγους, η ερευνητική ομάδα σημείωσε ότι χρειάζεται περαιτέρω δοκιμές σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με ανεξήγητη απώλεια βάρους και νεοδιαγνωσμένο διαβήτη, πριν μπορέσει να χρησιμοποιηθεί ευρέως σε κλινικά περιβάλλοντα.
