87 ΑΛΟΓΑ ΔΙΑΣΩΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΥΦΕΣ ΤΟΥ ΥΜΗΤΤΟΥ – ΚΑΙ ΤΩΡΑ;

Στα τέλη Αυγούστου του 2023, λίγες ημέρες αφότου είχε μετακομίσει στη Ραψανά Κορωπίου, η Μαρία Μαρώλια βγήκε για μια βόλτα με τον σκύλο της και στη διαδρομή συνάντησε μια μικρή αγέλη αλόγων. Στην αρχή νόμιζε πως ήταν πέντε ή δέκα, όμως τις επόμενες ημέρες εμφανίζονταν διαρκώς και άλλα.

Από την κατάσταση των ζώων κατάλαβε γρήγορα ότι δεν πρόκειται απλώς για άλογα που είχαν απομακρυνθεί από τον χώρο τους. Γέμιζε κουβάδες με νερό και τους μετέφερε μπάλες σανού από τις προμήθειες του δικού της αλόγου, ενώ παράλληλα ρωτούσε κατοίκους προσπαθώντας να μάθει από πού είχαν έρθει και σε ποιον ανήκαν.

Η αναζήτηση την οδήγησε στα παλιά ορνιθοτροφεία, στις παρυφές του Υμηττού. Όσα είχε συναντήσει κοντά στο σπίτι της ήταν τελικά μόνο ένα μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου κοπαδιού. Πολλά ήταν υποσιτισμένα και τραυματισμένα. Επιβήτορες συγκρούονταν μεταξύ τους, ορισμένοι είχαν φθαρμένες οπλές από την παραμονή τους στο τσιμέντο, ενώ ανάμεσα τους βρίσκονταν πουλάρια και αρκετές έγκυες φοράδες.

Στον χώρο δεν υπήρχε τρεχούμενο νερό, ενώ η βλάστηση του Υμηττού δεν επαρκούσε για να συντηρήσει ένα κοπάδι αυτού του μεγέθους. Όλα αυτά είχαν ως συνέπεια να κατεβούν τα άλογα όλο και χαμηλότερα, να πλησιάσουν κατοικημένες περιοχές και να κινηθούν κοντά στη λεωφόρο Βάρης–Κορωπίου, θέτοντας σε κίνδυνο τόσο τα ίδια όσο και τους οδηγούς.

Τότε, η Μαρία άρχισε να δημοσιεύει για την κατάστασή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα να έρθει σε επαφή με ανθρώπους που ήταν πρόθυμοι να βοηθήσουν. Έτσι, γεννήθηκε η Help Horses Ymittos, αρχικά ως εθελοντική ομάδα και αργότερα ως ΑΜΚΕ.

Στην πρώτη καταγραφή που έγινε εκείνες τις ημέρες, μετρήθηκαν 92 άλογα σε τρία διαφορετικά σημεία. “Δεν είχαμε ούτε κάποιο κοινό να μας ακολουθεί ούτε κάποιους χορηγούς. Παλέψαμε μόνοι μας”, λέει.

Όταν απευθύνθηκε σε φιλοζωικά σωματεία, άκουγε σχεδόν παντού την ίδια απάντηση. “Μας είπαν ότι ήξεραν εδώ και χρόνια τι συνέβαινε και δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα”. Σύμφωνα με την ίδια, οι πρώτες καταγγελίες είχαν γίνει ήδη από το 2021. Παρέμενε, ωστόσο, ασαφές ποιος είχε την ευθύνη για τα ζώα.

“Για να θεωρείσαι ιδιοκτήτης ενός αλόγου, πρέπει το ζώο να φέρει microchip και να είναι καταχωρημένο στο όνομά σου”, εξηγεί. Τα συγκεκριμένα άλογα δεν ήταν καταγεγραμμένα, διότι ο άνθρωπος που συνδεόταν με το κοπάδι παρουσιαζόταν άλλοτε ως ιδιοκτήτης και άλλοτε ως φροντιστής του, χωρίς να αναλαμβάνει επίσημα τη φροντίδα τους.

Τρεις εγκαταστάσεις από το μηδέν

Όσο τα άλογα παρέμεναν ελεύθερα, οι γέννες συνεχίζονταν, με τον συνολικό τους αριθμό να ξεπερνά τα 130. Για να σταματήσει η ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή, οι εθελοντές έπρεπε να συγκεντρώσουν τα κοπάδια, να χωρίσουν τα αρσενικά από τις φοράδες και να προχωρήσουν στις στειρώσεις, κάτι που δεν μπορούσε να συμβεί από τη μια μέρα στην άλλη.

“Κυρίως τα αρσενικά ήταν φοβικά, γιατί τα πετροβολούσαν οι ντόπιοι ή οι αγρότες όταν πήγαιναν στις καλλιέργειες για να φάνε και να βρουν νερό. Τα πιο νεαρά δεν είχαν ζήσει την ίδια κακοποίηση”, αναφέρει η Μαρία. Ακόμη και όταν κατάφερναν να τα πλησιάσουν, έπρεπε να τα πείσουν να μπουν σε τρέιλερ. “Έχετε δει πώς αντιδρά ένα σκυλί όταν του βάζεις για πρώτη φορά λουρί; Φανταστείτε το ίδιο με ένα ογκώδες άλογο”.

Γι’ αυτό και χρειάστηκαν σχεδόν τρία χρόνια για να μεταφερθούν όλα, με τις τελευταίες μετακινήσεις να ολοκληρώνονται τον Φεβρουάριο του 2026. Στο μεταξύ, η ομάδα μίσθωσε τρεις χώρους και έστησε τις εγκαταστάσεις από την αρχή.

Σήμερα, η Help Horses Ymittos φροντίζει 87 άλογα, ενώ άλλα έχουν δοθεί για υιοθεσία. “Συνήθως τα σωματεία ιπποειδών φιλοξενούν 20, το πολύ 30 άλογα. Φανταστείτε έναν αριθμό κοντά στα 90, ενώ εμείς δεν υπήρχαμε καν ως οργάνωση αρχικά”, συνεχίζει.

12.000 ευρώ κάθε μήνα

Στις εγκαταστάσεις εργάζονται σε σταθερή βάση δύο σταβλίτες, οι οποίοι αναλαμβάνουν τις καθημερινές εργασίες και οτιδήποτε έκτακτο μπορεί να προκύψει. “Κανονικά θα έπρεπε να είναι τουλάχιστον πέντε, αλλά δεν υπάρχει αυτή η οικονομική δυνατότητα”, λέει η Μαρία. Στο πλευρό τους βρίσκονται οι εθελοντές, που βοηθούν στη φροντίδα και την εκπαίδευση των ζώων.

Ακόμη και με αυτή την περιορισμένη στελέχωση, τα πάγια έξοδα φτάνουν τις 12.000 ευρώ τον μήνα. Το μεγαλύτερο μέρος αφορά τη σίτιση και τα ενοίκια των τριών χώρων και στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι εμβολιασμοί, οι αποπαρασιτώσεις και τα έκτακτα κτηνιατρικά περιστατικά.

Πρόσφατα, για παράδειγμα, ο Ιάσονας παρουσίασε μόλυνση και χρειάστηκε να μεταφερθεί στην κτηνιατρική κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου νοσηλεύτηκε για λίγες ημέρες. “Μόνο η μεταφορά, η νοσηλεία και τα φάρμακα του κόστισαν περίπου 3.000 ευρώ”, προσθέτει.

“Δεν μπορεί να γίνει εκκένωση με τόσα ζώα”

Η ανάγκη για εθελοντές είναι καθημερινή, αλλά όσοι πηγαίνουν συστηματικά στις εγκαταστάσεις είναι λίγοι, ειδικά τους θερινούς μήνες.

Τον χειμώνα, πάλι, η Help Horses πρέπει να εξασφαλίζει αρκετά στεγασμένα σημεία, ώστε τα άλογα να προστατεύονται από τη βροχή και το κρύο. “Περνάμε δύσκολα όλες τις εποχές. Οι ανάγκες των ζώων είναι τεράστιες”, λέει η Μαρία.

Στις καθημερινές δυσκολίες, αυτή την περίοδο, προστίθεται και η διαχείριση της κοπριάς, την οποία έχει αναλάβει ο Δήμος Κρωπίας: “Τους έχουμε εξηγήσει ότι πρέπει να έρχονται κάθε εβδομάδα. Παρότι έχουν δεσμευτεί απέναντι στον εισαγγελέα, δεν έχουμε την ανταπόκριση που χρειαζόμαστε”.

Πέρα από τις μύγες και τη μυρωδιά, η θερμότητα που αναπτύσσεται στους σωρούς αυξάνει, όπως αναφέρει, τον κίνδυνο της αυτανάφλεξης.

Παράλληλα, μεγαλώνει και ο φόβος μιας πυρκαγιάς. Η ομάδα δεν διαθέτει τα μέσα που θα απαιτούσε η ταυτόχρονη απομάκρυνση 87 αλόγων. “Ένα τρέιλερ χωρά μόνο δύο άλογα. Η εκκένωση δεν μπορεί να γίνει χωρίς φορτηγά και βοήθεια από ιππικούς ομίλους”, εξηγεί.

Έτσι, η προσπάθεια επικεντρώνεται στην προστασία των εγκαταστάσεων. Οι δεξαμενές νερού που χρησιμοποιούνταν στο βουνό έχουν μεταφερθεί εκεί και παραμένουν γεμάτες, ενώ αναζητείται μέσω δωρεάς μια αντλία νερού.

“Μακάρι τα άλογα να είχαν βρει κατάλληλα σπίτια χθες” 

“Οι υιοθεσίες είναι η μοναδική μας ελπίδα. Δυστυχώς, όμως, τα περισσότερα αιτήματα δεν είναι κατάλληλα”, λέει η Μαρία. Πριν εγκρίνουν μια υιοθεσία, οι εθελοντές εξετάζουν ποιος ζητά το άλογο, πού πρόκειται να ζήσει και αν μπορεί να αναλάβει τη φροντίδα του.

Τον Ιούλιο του 2024, ένας άνδρας από την Κερκίνη Σερρών ζήτησε να υιοθετήσει 40 ενήλικα άλογα, λέγοντας ότι τα ήθελε για βόλτες. “Μα ποιος είναι αυτός ο μεγιστάνας που θα υιοθετήσει τόσα άλογα;”, θυμάται να σκέφτεται.

Μέλη της Help Horses ταξίδεψαν στην περιοχή και επισκέφθηκαν τον χώρο χωρίς να αποκαλύψουν την ιδιότητά τους. Σύμφωνα με όσα κατήγγειλε στη συνέχεια η οργάνωση, εκεί βρήκαν ζώα δεμένα σε πασσάλους, με άδεια δοχεία νερού δίπλα τους, και ένα άλογο πεσμένο στη λάσπη, το οποίο ανέπνεε με δυσκολία. “Πέθανε στα πόδια μας και κυριολεκτώ. Υπάρχει τελικά δικαιοσύνη;”, αναρωτιέται η Μαρία.

Η επίσκεψη, που είχε αρχίσει ως έλεγχος για μια πιθανή υιοθεσία, κατέληξε σε κλήση στην αστυνομία. Τα στοιχεία που συγκέντρωσαν κατατέθηκαν στην Εισαγγελία και, όπως αναφέρει, η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της προανάκρισης.

Την ίδια στιγμή, η Help Horses κατηγορείται ότι δεν δίνει τα άλογα για υιοθεσία, προκειμένου να συνεχίσει να συγκεντρώνει δωρεές. “Μακάρι όλα να είχαν βρει κατάλληλα σπίτια χθες”, απαντά η Μαρία. “Δεν κοιτάμε να τα ξεφορτωθούμε, ούτε να καταλήξουν σε σφαγεία ή να χρησιμοποιηθούν για επιδοτήσεις”.

Στο παρασκήνιο, συσσωρεύεται ένα χρέος 7.500 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου τρεις εβδομάδες σίτισης των 87 αλόγων. Αν παραμείνει ανεξόφλητο, η επόμενη παραγγελία ενδέχεται να μην εκτελεστεί.

“Το άγχος που έχουμε κάθε εβδομάδα είναι ότι το ένα φορτίο κουβαλάει το άλλο”, καταλήγει η Μαρία, ζητώντας από την Πολιτεία να καλύψει μόνο τις τροφές των ζώων. “Τη φροντίδα τους στις εγκαταστάσεις θα τη διαχειριστούμε. Αλλά δεν μπορεί να είναι όλο το βάρος στην πλάτη μας”.