Alpha Bank: Τι αλλάζει για τις ΜμΕ μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα βρίσκονται χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας περιορίζει μία από τις σημαντικότερες πηγές χρηματοδότησης επενδύσεων των τελευταίων ετών.

Την ίδια στιγμή, το υψηλό ενεργειακό κόστος, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και η ανάγκη για νέες επενδύσεις στην ψηφιακή και πράσινη μετάβαση δημιουργούν ένα δύσκολο «παζλ» για τις επιχειρήσεις.

Η Alpha Bank, στο εβδομαδιαίο οικονομικό της δελτίο, επισημαίνει ότι, παρά τις ισχυρές επιδόσεις των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων τα τελευταία χρόνια, η επόμενη περίοδος συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις.

Η “τρύπα” που αφήνει το Ταμείο Ανάκαμψης

Το μέγεθος της στήριξης που πρόσφερε το Ταμείο Ανάκαμψης αποτυπώνεται στους αριθμούς. Οι εγκεκριμένες επιχορηγήσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις έφτασαν συνολικά τα 1,61 δισ. ευρώ, χρηματοδοτώντας δράσεις από τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση έως την έρευνα και την καινοτομία.

Παράλληλα, έχουν υπογραφεί 489 δανειακές συμβάσεις ΜμΕ, συνολικού προϋπολογισμού 5,6 δισ. ευρώ.

Με την ολοκλήρωση του ΤΑΑ, επομένως, περιορίζεται μια ιδιαίτερα σημαντική πηγή επενδυτικών κεφαλαίων. Το ζητούμενο πλέον είναι πώς θα καλυφθεί μέρος αυτού του κενού, ώστε οι επιχειρήσεις να συνεχίσουν να επενδύουν χωρίς να βρεθούν αντιμέτωπες με χρηματοδοτικό «τοίχο».

Νέα χρηματοδότηση 1,5 δισ. ευρώ

Στο νέο περιβάλλον, σημαντικό ρόλο αναμένεται να αναλάβει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Σύμφωνα με τα μέτρα που παρουσιάστηκαν στη ΔΕΘ, προβλέπεται η δημιουργία δύο νέων προγραμμάτων συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Τα χρήματα θα κατευθυνθούν τόσο στη χρηματοδότηση νέων επενδυτικών σχεδίων όσο και στην κάλυψη αναγκών ρευστότητας, δύο από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι μικρότερες επιχειρήσεις.

Τι αλλάζει στους φόρους

Το πακέτο προβλέπει παράλληλα φορολογικές ελαφρύνσεις που θα εφαρμοστούν σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στη Θεσσαλονίκη και την Περιφέρεια από το 2027 και στην Αττική από το 2029.

Αλλαγές προβλέπονται και στην προκαταβολή φόρου των νομικών προσώπων. Από το φορολογικό έτος 2028 σχεδιάζεται σταδιακή μείωσή της κατά 5% ετησίως, ώστε από το 80% σήμερα να περιοριστεί τελικά στο 50%.

Παρεμβάσεις προβλέπονται και για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται απαλλαγή από προσαυξήσεις κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος για συνεπείς επαγγελματίες, μείωση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις και μηδενικός φορολογικός συντελεστής για κατά κύριο επάγγελμα αγρότες για εισόδημα έως 20.000 ευρώ.

Κίνητρο για αγορά νέου εξοπλισμού

Σημαντική αλλαγή για όσους σχεδιάζουν επενδύσεις σε μηχανήματα και εξοπλισμό είναι οι ταχύτερες αποσβέσεις. Για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό που θα πραγματοποιούνται από το 2027 και μετά προβλέπεται απόσβεση σε 6 χρόνια αντί για 10, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να αναγνωρίζουν ταχύτερα φορολογικά το κόστος της επένδυσης.

Παράλληλα προβλέπεται ενίσχυση του εθνικού και συγχρηματοδοτούμενου Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

395 εκατ. ευρώ για μικρές επιχειρήσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις έχει το νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος φτάνει τα 395 εκατ. ευρώ και εκτιμάται ότι θα αφορά περίπου 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Στόχος είναι να χρηματοδοτηθούν παρεμβάσεις που μειώνουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και, κατά συνέπεια, τους λογαριασμούς, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό παράγοντα αβεβαιότητας.

Πόσο σημαντικές είναι οι ΜμΕ για την οικονομία

Οι αριθμοί δείχνουν γιατί η χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την ελληνική οικονομία. Οι ΜμΕ αντιπροσωπεύουν το 99,9% των επιχειρήσεων της χώρας, το 84,6% της απασχόλησης και το 58,3% της προστιθέμενης αξίας.

Μάλιστα, στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν το 2025 περίπου 97 μικρομεσαίες επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 75.

Οι προοπτικές για το 2026 παραμένουν θετικές. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επικαλείται η Alpha Bank, η απασχόληση στις ΜμΕ αναμένεται να αυξηθεί κατά 4,1%, ενώ η πραγματική προστιθέμενη αξία κατά 6,5%.

Ακόμη μεγαλύτερη δυναμική αναμένεται στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, δηλαδή σε όσες απασχολούν λιγότερους από 10 εργαζομένους. Η απασχόληση σε αυτές εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 7,6%, ενώ η προστιθέμενη αξία κατά 13,2%.

Το μεγάλο στοίχημα, επομένως, είναι η μετάβαση στη μετά-ΤΑΑ εποχή. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις καλούνται να συνεχίσουν τις επενδύσεις τους έχοντας μικρότερη πρόσβαση σε μία πηγή χρηματοδότησης που τα προηγούμενα χρόνια έπαιξε καθοριστικό ρόλο, την ώρα που το ενεργειακό κόστος και η διεθνής αβεβαιότητα εξακολουθούν να πιέζουν τα ταμεία τους.