Επιχείρηση “ραντάρ” από το χωράφι στο ράφι

Τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού ιχνηλασιμότητας ειδικά στα γαλακτοκομικά και τα προϊόντα κρέατος επιχειρεί η ΑΑΔΕ με αιχμή το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής, που οσονούπω (12/10) θα έχει καθολική εφαρμογή, με στόχο να καταγράφεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η διαδρομή των πρώτων υλών από το χωράφι και τον στάβλο έως το ράφι.

Η πρωτοβουλία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πρόσθετο «ανάχωμα» στις ελληνοποιήσεις, να περιορίσει τα περιθώρια παραπλανητικής επισήμανσης και να ενισχύσει τη δυνατότητα των ελεγκτικών μηχανισμών να διασταυρώνουν την προέλευση των πρώτων υλών με τα τελικά προϊόντα που διατίθενται στην αγορά, στη βάση και σχετικών πρωτοκόλλων για τις απαιτούμενες αναλογίες παραγωγής μεταποποιημένων προϊόντων (φέτα. γιαούρτι κτλ) από πρώτες ύλς όπως γάλα.

Όπως ανέφερε, χαρακτηριστικά, ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Τσοπάνος, μιλώντας σε δημοσιογραφικό πηγαδάκι σε δημοσιογραφική αποστολή στην ΕΑΣΘ – Αγροτική Εταιρική Σύμπραξη Θεσσαλονίκης Α.Ε. (πρώην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Θεσσαλονίκης) στη Χαλάστρα, με αφορμή το πρόγραμμα EU RICE, για την προβολή της ορυζοκαλλιέργειας, η σχετική συζήτηση άνοιξε πρόσφατα σε σύσκεψη με την Ανεξάρτητη Αρχή, με αντικείμενο τα ευπαθή προϊόντα και, ειδικότερα, την τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος. «Θέλει να πιάσει τους παραγωγούς από παντού, να μην αφήσει να περνάει τίποτα. Από την άλλη πλευρά όμως, θέλει να πατάξει τις ελληνοποιήσεις», σημείωσε.

Ο στόχος

Στο επίκεντρο της προσπάθειας βρίσκεται η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού ίχνους για την πορεία της πρώτης ύλης. Βασικά εργαλεία προς αυτή την κατεύθυνση είναι το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2», το οποίο δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή.

Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο προβλέπει την ηλεκτρονική καταγραφή των συναλλαγών και των διακινήσεων από τον στάβλο έως τη μεταποιητική μονάδα, ώστε οι ελεγκτικές αρχές να μπορούν να διασταυρώνουν την ποσότητα της πρώτης ύλης που εισέρχεται στην παραγωγική διαδικασία με τις ποσότητες και τα προϊόντα που τελικά διοχετεύονται στην αγορά.

Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να δημιουργηθεί μια πλήρης αλυσίδα ιχνηλασιμότητας, που θα επιτρέπει να αποτυπώνεται η διαδρομή ενός προϊόντος «από το χωράφι στο ράφι» και να ελέγχεται εάν οι δηλωμένες ποσότητες πρώτης ύλης μπορούν να δικαιολογήσουν τις ποσότητες των τελικών προϊόντων που παράγονται.

«Όλα τα προϊόντα που θα φεύγουν θα έχουν ηλεκτρονικό barcode, θα ανεβαίνουν πάνω και θα γίνεται σύγκριση πόσους κωδικούς έβγαλε η μεταποιητική μονάδα σε σχέση με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που εισήγαγε», σημείωσε ο κ. Τσοπάνος, προσθέτοντας ότι στόχος είναι το ελληνικό γάλα να αναγράφεται ως τέτοιο, ενώ το εισαγόμενο να φέρει την ένδειξη «ΕΕ». Βέβαια μένει να αποσαφηνιστεί και το νομικό μέρος της όλη προσπάθειας αλλά και της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς της ΕΕ.

“Ραντάρ” στην πορεία

Η λογική του συστήματος, πάντως, είναι να ενισχυθεί η δυνατότητα των ελεγκτικών μηχανισμών να παρακολουθούν την πορεία της πρώτης ύλης σε όλα τα στάδια της παραγωγικής αλυσίδας και να εντοπίζουν πιθανές αποκλίσεις μεταξύ των δηλωμένων εισροών και των παραγόμενων προϊόντων. Παράλληλα, η καταγραφή των παραγόμενων ελληνικών προϊόντων μπορεί να δημιουργήσει μια πιο σαφή εικόνα για το πραγματικό αποτύπωμα της εγχώριας παραγωγής.

Στην ίδια συνάντηση, σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, αντίστοιχη συζήτηση έγινε και για το κρέας. Όπως ανέφερε, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο, στοιχείο που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την ακριβή καταγραφή της προέλευσης και της διαδρομής του προϊόντος έως το σημείο πώλησης. Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε η ένδειξη «ελληνικό» να αντιστοιχεί στην πραγματική προέλευση του προϊόντος και να περιορίζονται τα περιθώρια παραπλάνησης του καταναλωτή.

Μάλιστα, ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του ΣΕΚ διευκρίνισε ότι η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης στοιχείων, με στόχο να είναι έτοιμη έως τα Χριστούγεννα, μια και τότε, προφανώς, η αγορά κινείται με μεγάλους τζίρους.

Η παραγωγή

Αναφερόμενος, δε, στα μεγέθη του κλάδου, ο κ. Τσοπάνος επισήμανε πως η παραγωγή πρόβειου γάλακτος το επτάμηνο του τρέχοντος έτους κινείται στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, «ενώ βλέπουμε τη ζήτηση να αυξάνεται», όπως σημείωσε.

Τέλος, εξέφρασε την εκτίμηση ότι μετά το 2029 ο κλάδος της τροφικής βιομηχανίας αναμένεται να περάσει σε φάση μεγάλων ανακατατάξεων, καθώς μέχρι τότε θα έχουν ολοκληρωθεί οι περισσότερες επενδύσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη από τους επαγγελματίες του κλάδου.