Financial Times: Η “μάχη” της ενέργειας

Γνωστό σαν “South Stream”, το σχέδιο κατασκευής αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου, χρηματοδοτείται από τη Ρωσική Gazprom και την Ιταλική Eni.

Ο αγωγός μήκους 900 χιλιομέτρων, θα ξεκινάει από τη Ρωσία για να καταλήξει στη Βουλγαρία, περνώντας κάτω από τη Μαύρη Θάλασσα. Η κατασκευή του αναμένεται να κοστίσει 16 δισ. δολάρια και το πρώτο σκέλος του θα είναι έτοιμο να λειτουργήσει στις αρχές του 2016 μεταφέροντας 40 δισ. κυβικά μέτρα αέριο τον χρόνο.

Δύο χρόνια αργότερα ο αγωγός θα έχει ολοκληρωθεί και η δυναμικότητά του θα φθάσει τα 63 δισ. κυβικά μέτρα, ποσότητα που καλύπτει το 22% των αναγκών της Ευρώπης σε ενέργεια.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, σηματοδότησε την έναρξη της κατασκευής του αγωγού South Stream Project την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου.

Το αντίπαλο δέος

Ο ρωσικός αγωγός στην ουσία έρχεται να “ανταγωνιστεί” τον αγωγό Nabucco τον οποίο σχεδιάζουν από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 η Ουάσιγκτον και αμερικανικά συμφέροντα.

Η κατασκευή του South Stream δεν αποτελεί προμήνυμα ματαίωσης των εναλλακτικών αγωγών που περνούν από την Τουρκία, όπως ο Nabucco West, σχολίασε πάντως ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας, Τανέρ Γιλντίζ.

Συγκεκριμένα ο Γιλντίζ τόνισε ότι “ο Νότιος Διάδρομος πρέπει να θεωρείται ως ένα πακέτο έργων”, προσθέτοντας ότι “ο South Stream είναι ένας σημαντικός κρίκος σε αυτή την αλυσίδα”.

Πρόσφατο άρθρο στην εβδομαδιαία αμερικανική οικονομική επιθεώρηση “Barron’s”, το οποίο σχολιάζει το ενεργειακό πρόβλημα στις αναπτυγμένες χώρες, καταλήγει στα συμπεράσματα ότι:

(α) η Αμερική δεν είναι σε θέση να ανταγωνιστεί ενεργειακά τη Ρωσία και

(β) η Μόσχα με το όπλο της ενέργειας θα είναι σε θέση “να ρυμουλκεί πολιτικά” προς τις απόψεις της χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, ακόμη και η Τσεχία και η Σλοβενία.

Τα σχέδια ανάπτυξης του South Stream, προβλέπουν “ανοίγματα” από τη Βουλγαρία προς τα βορειοδυτικά (Σλοβενία, Αυστρία, Σερβία και Ουγγαρία) και προς νοτιοδυτικά (προς την Ελλάδα και την Ιταλία).

Για την ώρα πάντως, το σχέδιο για δεύτερο αγωγό, στη διαδρομή Βουλγαρία – Ελλάδα – Ιταλία βρίσκεται σε θολό τοπίο καθώς δεν υπάρχει η ζήτηση που να δικαιολογεί την επέκταση του έργου.

“Δεν υπάρχει ακόμα οριστική απόφαση πάνω σε αυτό το θέμα. Βεβαίως, η κυριότερη διαδρομή έχει ήδη δρομολογηθεί, αλλά εξακολουθούμε να εξετάζουμε την εκδοχή να κατασκευαστεί διακλάδωση του South Stream μέσω της Ελλάδας, ως την Ιταλία”, δήλωσε ο αναπληρωτής πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής της Gazprom Αλεξάντρ Μεντβέντεφ.

Η εμπλοκή της Ελλάδας

Ωστόσο, μέσω της Ελλάδας θα περάσει ο “φιλοδυτικός” Trans Adriatic Pipeline. H εταιρεία Trans Adriatic Pipeline (TAP) AG αποτελεί κοινοπραξία που συστάθηκε με σκοπό τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την κατασκευή του Αδριατικού Αγωγού φυσικού αερίου (TAP).

Ο αγωγός αυτός θα μεταφέρει φυσικό αέριο από τις περιοχές της Κασπίας Θάλασσας και της Μέσης Ανατολής στην Ευρώπη. Τη μετοχική βάση του Αδριατικού Αγωγού φυσικού αερίου συνθέτουν η ελβετική Axpo (42,5%), η νορβηγική Statoil (42,5%) και η γερμανική E.ON Ruhrgas (15%).

Με αυτόν των αγωγό σε σημείο εκκίνησης η Gazprom αποφάσισε να παγώσει την κατασκευή του νότιου χερσαίου σκέλους του South Stream προς την Ελλάδα, αλλά και τα σχέδια για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού που θα συνέδεε την Ελλάδα με την Ιταλία.

Και η ΠΓΔΜ στο πλάνο του South Stream

Με δήλωση του ο υπουργός Οικονομικών της ΠΓΔΜ Ζόραν Στάβρεσκι ανακοίνωσε πως μέχρι το τέλος του Ιανουαρίου η χώρα του θα έχει αποφασίσει για τη “σύνδεση” της στον South Stream.

O Ζ. Στάβρεσκι προέβλεψε πως η απάντηση των Σκοπίων στη Ρωσία θα είναι θετική, γεγονός που σημαίνει ότι σύντομα θα ξεκινήσουν τα επόμενα στάδια, σύσταση δηλαδή μεικτής εταιρίας καθώς και κατασκευή της διακλάδωσης προς την ΠΓΔΜ.

Σημειώνεται πως με την είσοδο και της ΠΓΔΜ στον South Stream ο αγωγός ο οποίος ξεκινά από το Νοβοροσίσκ νότια της Αζοφικής Θάλασσας θα φτάνει υποθαλάσσια μέχρι την Βουλγαρία από εκεί θα συνεχίζει προς τη Σερβία, στη συνέχεια θα διακλαδώνεται πως Ουγγαρία και Σλοβενία για να καταλήξει στην Αυστρία.

Η σύνδεση των Σκοπίων με τον South Stream πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί με ακόμη μια διακλάδωση από τη Βουλγαρία καθώς η απόσταση είναι μικρή.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα των Financial Times, η ολοκλήρωση της κατασκευής του αγωγού και η εκκίνηση διανομής ενέργειας, αυξάνει τους φόβους πολλών κρατών, μεταξύ των οποίων η Ουκρανία και η Πολωνία, για την αυξανόμενη πολιτικο – οικονομική επιρροή που αναμένεται να ασκήσει η Ρωσία, αφού θα είναι ο κύριος πάροχος ενέργειας.