Πολιτισμός και κλιματική ανθεκτικότητα στο επίκεντρο των διεθνών επαφών της Όλγας Κεφαλογιάννη

Τη σύνδεση του πολιτισμού με τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του τουρισμού απέναντι στην κλιματική κρίση, ανέδειξε η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη μέσα από τις διεθνείς επαφές της στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες.

Στο επίκεντρο των συναντήσεών της βρέθηκαν η ενίσχυση της συνεργασίας της Ελλάδας με την UNESCO για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και η συμμετοχή της στο Δίκτυο Γυναικών Ηγετών του Δημόσιου Τομέα για το Κλίμα, με έμφαση στον ρόλο της γυναικείας ηγεσίας στη διαμόρφωση βιώσιμων πολιτικών.

Ελλάδα – UNESCO: Συμμαχία για τον βιώσιμο πολιτιστικό τουρισμό

Η στρατηγική σημασία του πολιτιστικού τουρισμού και οι δυνατότητες περαιτέρω συνεργασίας Ελλάδας και UNESCO βρέθηκαν στο επίκεντρο των συναντήσεων που είχε την περασμένη Τρίτη, στο Παρίσι, η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη με τον γενικό διευθυντή της UNESCO, Khaled El-Enany, και τον βοηθό γενικό διευθυντή για τον Πολιτισμό, Nayef Al-Fayez.

Στις συναντήσεις συμμετείχε ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργος Κουμουτσάκος, ενώ την υπουργό συνόδευσε η γενική γραμματέας Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης, Βασιλική Κουτσούκου.

Κεντρικό μήνυμα των επαφών αποτέλεσε η ανάγκη ο πολιτισμός να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως κίνητρο για ταξίδια, αλλά και ως βασικός πυλώνας ενός ποιοτικού, βιώσιμου και ανθεκτικού τουριστικού μοντέλου. Στην κατεύθυνση αυτή, η ελληνική προσέγγιση εστιάζει στην ανάδειξη του συνολικού πολιτιστικού αποθέματος της χώρας, από τα μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους έως την άυλη πολιτιστική κληρονομιά, τις τοπικές παραδόσεις, τη γαστρονομία και τη δημιουργικότητα των τοπικών κοινωνιών.

Η συγκεκριμένη στρατηγική συνδέεται με την προσπάθεια επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου και διεύρυνσης των προορισμών που προσελκύουν επισκέπτες, ώστε τα οφέλη του τουρισμού να κατανέμονται σε περισσότερες περιοχές της χώρας και να ενισχύονται οι τοπικές οικονομίες.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε, παράλληλα, στην ανάγκη η τουριστική ανάπτυξη να συμβαδίζει με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η υπεύθυνη διαχείριση της επισκεψιμότητας, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πολιτιστικών χώρων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και η ενεργός συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για τη διατήρηση των πολιτιστικών αγαθών και τη μετάδοσή τους στις επόμενες γενιές.

Από την πλευρά της, η UNESCO προωθεί την ενσωμάτωση της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς στον σχεδιασμό της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, μέσα από τη διαχείριση των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς, την ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Στόχος είναι η ανάπτυξη υπεύθυνων πρακτικών που προστατεύουν την πολιτιστική ταυτότητα, ενισχύουν τον διαπολιτισμικό διάλογο και συμβάλλουν στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των προορισμών.

Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκαν δυνατότητες ανάπτυξης κοινών πρωτοβουλιών για τον βιώσιμο πολιτιστικό τουρισμό, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και τη δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών. Η επιδίωξη είναι ένα μοντέλο τουρισμού που δεν περιορίζεται στην αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς ως τουριστικού πόρου, αλλά συμβάλλει ενεργά στη διαφύλαξη, την ανάδειξη και τη συνέχιση της πολιτιστικής παράδοσης.

Πρόταση για στενότερη συνεργασία UNESCO και UN Tourism

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε και η πρόταση της Όλγας Κεφαλογιάννη για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της UNESCO και του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών (UN Tourism).

Η υπουργός πρότεινε την ανάπτυξη κοινών δράσεων που θα αναδεικνύουν τη στενή σχέση πολιτισμού και τουρισμού, προωθώντας ένα βιώσιμο, υπεύθυνο και χωρίς αποκλεισμούς μοντέλο ανάπτυξης. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση του διεθνούς διαλόγου, στη διάδοση καλών πρακτικών και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας, με επίκεντρο την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών.

Η ελληνική πρόταση αναδεικνύει, παράλληλα, τη δυνατότητα του πολιτισμού να λειτουργήσει ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ των λαών, προσδίδοντας στον τουρισμό μια ευρύτερη διάσταση που υπερβαίνει την οικονομική δραστηριότητα.

Κλιματική ανθεκτικότητα και τουρισμός – Η συμμετοχή της υπουργού στο δίκτυο γυναικών ηγετών

Στο μεταξύ, στην κλιματική ανθεκτικότητα, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τον ρόλο των γυναικών στη χάραξη δημόσιας πολιτικής επικεντρώθηκε η συμμετοχή της Όλγας Κεφαλογιάννη στην πρώτη συνάντηση της Συντονιστικής Επιτροπής του Δικτύου Γυναικών Ηγετών του Δημόσιου Τομέα για το Κλίμα (Women Public Sector Climate Leaders Network), που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, με πρωτοβουλία του οργανισμού Women Political Leaders (WPL).

Η συμμετοχή της υπουργού έγινε κατόπιν πρόσκλησης της προέδρου του WPL, Silvana Koch-Mehrin. Το δίκτυο, με την υποστήριξη της Α.Β.Υ. πριγκίπισσας Marie-Esméralda του Βελγίου, επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ γυναικών που κατέχουν θέσεις πολιτικής ευθύνης και δημόσιας διοίκησης, με κοινό πεδίο δράσης την κλιματική μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Στη συνάντηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η Ευρωπαία επίτροπος για το Περιβάλλον, την Ανθεκτικότητα των Υδάτων και την Ανταγωνιστική Κυκλική Οικονομία, Jessika Roswall, η πρόεδρος του PES Women και συνεπικεφαλής της Συντονιστικής Επιτροπής του δικτύου, Zita Gurmai, καθώς και η αντιπρόεδρος Εταιρικών Υποθέσεων και επικεφαλής Βιωσιμότητας της Microsoft, Melanie Nakagawa. Παρούσα ήταν επίσης εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, καθώς και γυναίκες μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τη Δανία και τη Γερμανία. Την ελληνική αντιπροσωπεία συμπλήρωσε η γενική γραμματέας Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης, Βασιλική Κουτσούκου.

Οι προκλήσεις της κλιματικής κρίσης για τον τουρισμό

Στην εισαγωγική της ομιλία, η υπουργός Τουρισμού υπογράμμισε ότι η κλιματική ανθεκτικότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη.

Ειδικά για τον τουρισμό, επισήμανε ότι η βιωσιμότητα των προορισμών συνδέεται άμεσα με την επάρκεια των υποδομών και τη διαθεσιμότητα των φυσικών πόρων. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η λειψυδρία και η αυξημένη επισκεψιμότητα ασκούν ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στις τοπικές κοινωνίες και στα ευαίσθητα οικοσυστήματα, καθιστώντας αναγκαία την προσαρμογή του τουριστικού μοντέλου στις νέες συνθήκες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη ενίσχυσης προορισμών πέρα από τις περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας, αλλά και στην προσέλκυση επισκεπτών εκτός των περιόδων αιχμής. Οι δύο αυτές κατευθύνσεις μπορούν να συμβάλουν στην αποσυμφόρηση δημοφιλών προορισμών, στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και στην ενίσχυση των τοπικών οικονομιών.

Όπως ανέφερε, οι συγκεκριμένες προτεραιότητες αποτελούν μέρος της συμβολής της Ελλάδας στη διαμόρφωση της επικείμενης Στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον Βιώσιμο Τουρισμό. Στο πλαίσιο της παρέμβασής της, παρουσίασε επίσης τις ελληνικές πρωτοβουλίες για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση.

Η γυναικεία ηγεσία ως μοχλός αλλαγής

Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η Όλγα Κεφαλογιάννη ανέδειξε τη σημασία της ενίσχυσης της εκπροσώπησης των γυναικών σε θέσεις ευθύνης, επισημαίνοντας ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης προϋποθέτει τη μετατροπή των πολιτικών δεσμεύσεων σε συγκεκριμένες δράσεις.

Όπως τόνισε, η γυναικεία ηγεσία μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μετάβαση προς πιο βιώσιμα και ανθεκτικά μοντέλα διακυβέρνησης. Παράλληλα, έθεσε στο προσκήνιο την ανάγκη διαμόρφωσης συνθηκών που θα επιτρέπουν στις νέες γυναίκες να παραμένουν στον τόπο όπου γεννήθηκαν, να εξελίσσονται επαγγελματικά και να συμμετέχουν ενεργά στην οικονομική και κοινωνική ζωή των κοινοτήτων τους.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στον χώρο «The Nine», σε ιστορικό κτίριο των Βρυξελλών, το οποίο κατασκευάστηκε το 1899 βάσει σχεδίων του αρχιτέκτονα Jules Brunfaut και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής Art Nouveau. Σήμερα, ο χώρος λειτουργεί ως σημείο συνάντησης και δικτύωσης, με έμφαση στην προώθηση της γυναικείας ενδυνάμωσης.