Κώστας Γαβρόγλου: Και άλλα ερείπια

Τον Ιανουάριο 2028 η Ελλάδα θα μνημονεύει τα 200 χρόνια από την έλευση του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτου Κυβερνήτη, στην Αίγινα. Ήδη έχουν αρχίσει να συγκροτούνται επιτροπές για εορταστικές εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα, βεβαίως και στην Αίγινα. Ωστόσο, η κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει τα εμβληματικά Καποδιστριακά κτίρια στο νησί, είναι ένα ακόμη δείγμα για τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία και ειδικά το Υπουργείο Παιδείας έχουν επιλέξει να αντιμετωπίσουν την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου και τη συλλογική μνήμη.

Τα Καποδιστριακά κτίρια στα οποία αναφέρομαι είναι το Κυβερνείο, έδρα της πρώτης κυβέρνησης του Ελληνικού Κράτους, και το Κεντρικό Σχολείο-Εϋνάρδειο, όπου λειτούργησε η πρώτη Σχολή για εκπαιδευτικούς. Το Κυβερνείο, όπου και πριν την έναρξη των έργων αποκατάστασης στεγαζόνταν το ιδιαίτερα πολύτιμο Ιστορικό Αρχείο της Αίγινας, παραμένει κλειστό εδώ και πάνω από δέκα χρόνια.

Το δε το αρχειακό υλικό, είναι ακόμη σε κούτες, καταχωνιασμένο, και ενώ έχει προσληφθεί αρχειονόμος, απασχολείται στην κεντρική υπηρεσία των ΓΑΚ. Οι εργασίες κατάχωσης των αρχαίων που εντοπίστηκαν στον αύλειο χώρο του κτιρίου, παραμένουν αντικείμενο «διαπραγμάτευσης» ανάμεσα στο Υπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Παιδείας.

Το Εϋνάρδειο είναι σε ακόμη πιο οικτρή κατάσταση. Για την προσωρινή του προστασία έχει τοποθετηθεί ένα μεταλλικό πλέγμα ώστε να αποφευχθούν ατυχήματα από τα επιχρίσματα που ήδη πέφτουν. Πρόσφατα, κατέρρευσε και τμήμα της στέγης. Στην υπέροχη αυλή του που γειτνιάζει με την Μητρόπολη, γίνονταν κάθε χρόνο εκδηλώσεις για το βιβλίο στις οποίες συμμετείχαν πολλοί πολίτες. Το καλοκαίρι που πέρασε, για λόγους ασφαλείας, αυτές ακυρώθηκαν.

Δύο, λοιπόν, κτίρια, ταυτισμένα με ιδιαίτερα σημαντικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της χώρας, είναι αφημένα στις τύχες τους. Και να μην ξεχάσουμε και τα άλλα, λιγότερα προβεβλημένα: το Δημοτικό Θέατρο και τον Πύργο του Μάρκελου. Και αυτό, παρά τα διαβήματα των πολιτών, τις επερωτήσεις στη Βουλή, τις έγγραφες διαμαρτυρίες του Εφορευτικού Συμβουλίου της Καποδιστριακής Δημόσιας Βιβλιοθήκης  και τις δημόσιες εκδηλώσεις που γίνονται όλα αυτά τα χρόνια.

Είναι σίγουρο ότι η όποια απάντηση από τους ιθύνοντες θα λέει πως όλα βαίνουν καλώς, ότι γίνονται οι απαραίτητες ενέργειες και πως δεν πρέπει να ανησυχούμε, μιας και τα Υπουργεία μας φροντίζουν την στοιχειώδη συντήρηση των εμβληματικών κτιρίων.

Ελάχιστες δεκάδες χιλιάδες ευρώ χρειάζονται για να ολοκληρωθεί τουλάχιστον το Κυβερνείο, να τοθετηθούν ξανά τα Αρχεία στη θέση τους και να λειτουργεί η υπηρεσία με την ήδη υπάρχουσα στελέχωσή της. Είναι δε διαπιστωμένο, και το δέχεται η κυβέρνηση, πως τα τελευταία επτά χρόνια δόθηκαν με απευθείας αναθέσεις πάνω από 12 δισεκατομμύρια σε δημόσιες συμβάσεις.

Κρίμα που η αποκατάσταση του Κυβερνείου απαιτεί τόσα λίγα χρήματα…

*Ο Κώστας Γαβρόγλου είναι ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, και πρώην Υπουργός Παιδείας.