ΕΛ.Α.Σ. για Data Centers: Παρεμβάσεις και προτάσεις για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος

Ο Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής της ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει την ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών όπως τα Κέντρα Δεδομένων, με παράλληλη όμως προστασία του δημοσίου συμφέροντος και αξιοποίηση των αναπτυξιακών προοπτικών για το κράτος και την κοινωνία.

Ωστόσο, το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το πλαίσιο ανάπτυξης των Κέντρων Δεδομένων προβλέπει την παραχώρηση κρίσιμων εθνικών πόρων (ηλεκτρικού χώρου, γης και νερού), χωρίς να απαιτεί δεσμευτικά ανταποδοτικά οφέλη για τους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση: «Καταθέτουμε τις παρακάτω προτάσεις στη δημόσια διαβούλευση με σκοπό την ανάδειξη του δημοσίου συμφέροντος και της κοινωνικής ανταποδοτικότητας σε απόλυτες προτεραιότητες του νέου θεσμικού πλαισίου για Κέντρα Δεδομένων:

1. Υποχρεωτική μετάβαση σε πλαίσιο «24/7 Ωριαίας Αντιστοίχισης» της κατανάλωσης των Κέντρων Δεδομένων με παραγωγή από ΑΠΕ και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, με στόχο την προστασία των καταναλωτών από τη μετακύλιση πρόσθετου κόστους ενέργειας καθώς και την ενίσχυση της ευστάθειας του ηλεκτρικού δικτύου. Τα Κέντρα Δεδομένων να διαθέτουν υποχρεωτικά μπαταρίες ισχύος τουλάχιστον 20% της μέγιστης συμφωνημένης ισχύος τους, με δυνατότητα λειτουργίας στην ισχύ αυτή για δύο ώρες.

2. Θεσμοθέτηση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Ψηφιακών Υποδομών με κριτήρια το διαθέσιμο ηλεκτρικό περιθώριο, το υδατικό ισοζύγιο και τις αναπτυξιακές προτεραιότητες των περιοχών εγκατάστασης. Μέχρι τη θεσμοθέτησή του, η εγκατάσταση Κέντρων Δεδομένων ισχύος άνω των 5 MW επιτρέπεται αποκλειστικά εντός οργανωμένων υποδοχέων μεταποιητικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (ΒΙ.ΠΕ., ΒΙ.ΠΑ., Ε.Π.) και ζωνών χονδρεμπορίου ενώ προβλέπεται ελάχιστη απόσταση πεντακοσίων μέτρων από τα όρια εγκεκριμένων σχεδίων πόλεως ή οριοθετημένων οικισμών.

3. Κατάργηση της «απόλυτης προτεραιότητας» που βασίζεται αποκλειστικά στο μέγεθος της επένδυσης και την κάλυψη από ΑΠΕ/αποθήκευση. Η προτεραιότητα εξέτασης των αιτημάτων σύνδεσης για μεγάλα Κέντρα Δεδομένων πρέπει να συνδέεται άμεσα με την προσφορά Κοινωνικού Μερίσματος. Προτεραιότητα να δίνεται σε επενδύσεις οι οποίες:

α) διαθέτουν υπολογιστική ισχύ ή ισοδύναμες υποδομές και υπηρεσίες για την κάλυψη αναγκών του δημόσιου τομέα, της έρευνας, της εκπαίδευσης και της υγείας (Δημόσιο Υπολογιστικό Μέρισμα),
β) διαθέτουν δωρεάν την απορριπτόμενη θερμότητα σε τοπικά δίκτυα τηλεθέρμανσης, και
γ) προσελκύουν και συστεγάζουν τμήματα Έρευνας & Ανάπτυξης (R&D), δημιουργώντας θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.

4. Θεσμοθέτηση Εθνικής Στρατηγικής Υπολογιστικής Ισχύος η οποία θα προβλέπει:
α) Δεκαετή χαρτογράφηση των εθνικών αναγκών σε υπολογιστική ισχύ.
β) Υποχρεωτική χρήση ανοικτών τεχνολογιών και προτύπων στις δημόσιες υποδομές.
γ) Αδειοδότηση των ιδιωτικών υποδομών βάσει αντικειμενικών κριτηρίων και καθορισμένων ορίων δέσμευσης εθνικών πόρων, με γνώμονα τις μακροπρόθεσμες ανάγκες της χώρας.

5. Διασφάλιση της διαφάνειας και του δημόσιου ελέγχου. Για τις μεγάλες εγκαταστάσεις πρέπει να προβλέπεται ετήσιος δημόσιος απολογισμός σχετικά με τη χρήση των πόρων, τις θέσεις εργασίας και την κοινωνική και αναπτυξιακή τους συνεισφορά, με τις αναγκαίες εγγυήσεις ασφάλειας και εμπιστευτικότητας.

Η ανάπτυξη των Κέντρων Δεδομένων δεν μπορεί να αποτελεί αυτοσκοπό. Χρειάζεται εθνικός σχεδιασμός, υπεύθυνη αξιοποίηση των ενεργειακών και φυσικών πόρων και ουσιαστική συμβολή στην εγχώρια παραγωγική και τεχνολογική ανάπτυξη. Η ΕΛ.Α.Σ. δεσμεύεται για ένα θεσμικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει ότι οι επενδύσεις αυτές δημιουργούν πραγματική αξία για την οικονομία, την κοινωνία και τους πολίτες».