Φορολογική δικαιοσύνη σημαίνει να φορολογήσουμε τους πλούσιους

Σε όλο τον πλανήτη, εδώ και αρκετό καιρό έχει ξεκινήσει μία συζήτηση για την φορολογική δικαιοσύνη, δηλαδή τη δίκαιη κατανομή των βαρών ανάλογα με την φοροδοτική ικανότητα του κάθε προσώπου (φυσικού ή νομικού). Σήμερα τα μεγαλύτερα φορολογικά βάρη πέφτουν στις πλάτες των πιο χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων. Δυσανάλογα δηλαδή με το εισόδημά τους, οι πιο χαμηλόμισθοι μισθωτοί συμβάλλουν περισσότερο από τους εκατομμυριούχους.

Την ίδια στιγμή, οι πιο πλούσιοι έχουν τη δυνατότητα να αποφεύγουν την φορολογία νόμιμα, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που τους δίνει η νομοθεσία. Με άλλα λόγια οι πλούσιοι αξιοποιούν τα χρήματα τους για να εξαγοράζουν πολιτική επιρροή και να φτιάχνονται «νομικά παράθυρα» φοροαποφυγής από το πολιτικό σύστημα, αλλά και να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες φορολογικών και νομικών συμβούλων για να τους καθοδηγούν μέσα από πολύπλοκες διαδικασίες για το πως να απαλλαχθούν από τη φορολογία.

Αυτή είναι η κατάσταση που βιώνουμε στην Ελλάδα εδώ και δεκαετίες, αλλά σίγουρα έχει επιδεινωθεί εξαιρετικά επί κυβέρνησης Μητσοτάκη. Άλλωστε για το 2024 στην Ελλάδα, το πλουσιότερο 1% κατέχει το 24,3% του συνολικού πλούτου στην χώρα.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν αυτή την εβδομάδα για το γιγαντιαίο υπερ-πλεόνασμα για το 2025, επιβεβαιώνουν ότι η κυβέρνηση εκμεταλλεύεται την ακρίβεια ως μία δημοσιονομική ευκαιρία: Αφήνει τις τιμές να ανεβαίνουν και απλά εισπράττει περισσότερα φορολογικά έσοδα από το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, αλλά και από την φορολογία φυσικών προσώπων, αφού δεν τιμαριθμοποιεί την φορολογική κλίμακα.

Οι έμμεσοι φόροι, δηλαδή οι φόροι στην κατανάλωση, όπως γνωρίζουν όλοι οι οικονομολόγοι είναι οι πιο κοινωνικά άδικοι φόροι, αφού επιβαρύνουν περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα σε σχέση με το εισόδημά τους.

Για αυτό ακριβώς η Νέα Αριστερά προτείνει την μείωση της έμμεσης φορολογίας -με συγκεκριμένα μέτρα- για να αντιμετωπιστεί το κύμα της ακρίβειας, όπως έχει γίνει άλλωστε επιτυχημένα και από άλλες χώρες της Ε.Ε. Και παρόλο που εκτινάσσονται συστηματικά από το 2021 μέχρι και σήμερα, ανατροφοδοτώντας την ακρίβεια, η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν διανοείται καν να τους μειώσει. «Θα υπάρξει δημοσιονομικός εκτροχιασμός» μας λένε.

Τί θα μπορούσε να κάνει μία κυβέρνηση για να μην υπάρξει λοιπόν αυτός ο εκτροχιασμός;

Να καταργήσει μία σειρά από προκλητικές φοροαπαλλαγές δισεκατομμυρίων για τα funds, τους επιχειρηματικούς ομίλους, τις εταιρίες συμμετοχών (holding) και να αυξήσει την φορολογία στα εισοδήματα των πλουσίων.

Περίπτωση 1η

Για παράδειγμα, ο Gabriel Zucman στο πρόσφατο βιβλίο του από τις εκδόσεις Πόλις αναφέρεται σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κόλπα που χρησιμοποιούν οι πλούσιοι για να αποκρύπτουν τα εισοδήματα τους: τη δημιουργία εταιριών holding στις οποίες μεταβιβάζουν την ιδιοκτησία των επιχειρήσεών του και οι οποίες εισπράττουν τα μερίσματα. Με βάση τη νομοθεσία (άρθρο 48 του Ν. 4172/2013), τα μερίσματα αυτά είναι αφορολόγητα υπό κάποιες χαλαρές προϋποθέσεις. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών, η συγκεκριμένη αυτή φοροαπαλλαγή απεμπόλησε 1,16 δις ευρώ, μόνο για το 2024! Οριακά λιγότερα από όσο θα στοίχιζε η καταβολή της 13ης σύνταξης στο δημόσιο τομέα ή όσο ακριβώς είναι η ετήσια χρηματοδότηση από τον Κρατικό Προϋπολογισμό για τα δημόσια Πανεπιστήμια!

Αυτή η φοροαπαλλαγή πρέπει να καταργηθεί.

Περίπτωση 2η

Τον Δεκέμβριο του 2019, με το άρθρο 20 τού νόμου 4646/2019, η κυβέρνηση Μητσοτάκη τροποποιεί έναν παλαιότερο νόμο και απαλλάσσει από τη φορολογία μιας επιχείρησης το εισόδημα από υπεραξία μεταβίβασης τίτλων συμμετοχής σε μία άλλη επιχείρηση. Με απλά λόγια αν ένα fund αγοράσει μία πχ. ασφαλιστική εταιρία 250 εκατ. ευρώ και την πουλήσει μετά από 4 χρόνια με 600 εκατ. ευρώ, τα 350 εκατ. ευρώ υπεραξία δεν θα φορολογηθούν ούτε με ένα ευρώ!

Αυτή η φοροαπαλλαγή στέρησε από τα δημόσια ταμεία 600 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ από το 2020 ως το 2024, στέρησε συνολικά 1,26 δις ευρώ!

Αυτή φοροαπαλλαγή πρέπει να καταργηθεί.

Περίπτωση 3η

Με βάση την ελληνική νομοθεσία (άρθρο 46 του 4172/2013), τα έσοδα των εταιριών επένδυσης χαρτοφυλακίου και των ΟΣΕΚΑ (Οργανισμοί Συλλογικής Επένδυσης σε Κινητές Αξίες – ή αλλιώς τα funds παντώς τύπου, για να συνεννοούμαστε) είναι αφορολόγητα. Σύμφωνα με εκτίμηση από τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών, το 2024 η φοροαπαλλαγή αυτή στερεί περίπου 1,3 δις από τα δημόσια ταμεία!

Και αυτή η φοροαπαλλαγή πρέπει να καταργηθεί.

Περίπτωση 4η

Στην Ελλάδα έχουμε την χαμηλότερη φορολογία μερισμάτων στην ΕΕ. Τα μερίσματα φορολογούνται με 5% ενώ ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 21%. Σε μία περίοδο που η κερδοφορία των επιχειρήσεων σπάει ρεκόρ στην χώρα μας, αξιοποιώντας την ακρίβεια και την ολιγοπωλιακή διάρθρωση κρίσιμων κλάδων, αντίστοιχα αυξάνονται και τα μερίσματα που διανέμονται στους μετόχους. Μόνο οι τράπεζες το 2025 θα διανείμουν 2,83 δις από την αξία τους, εκ των οποίων το 1,68 δις ευρώ θα επιστραφεί στους μετόχους ως μέρισμα. Με φορολογικό συντελεστή 5% στα μερίσματα των τραπεζών το δημόσιο εισπράττει 84 εκατ. ευρώ, ενώ με 21%, το δημόσιο εισπράττει 352, 8 εκατ. ευρώ. Και αυτό αφορά μόνο τα μερίσματα από τις τράπεζες.

Επομένως, ο φορολογικός συντελεστής στα μερίσματα πρέπει να αυξηθεί στο 21%.

Αυτά είναι ενδεικτικά κάποια συγκεκριμένα μέτρα που μπορούν να αυξήσουν τα φορολογικά έσοδα, να μειώσουν το φορολογικό βάρος για την πλειοψηφία του ελληνικού λαού και να αποκαταστήσουν την φορολογική δικαιοσύνη.

Υπάρχουν κι άλλα. Όπως η επιβολή του περίφημου φόρου Ζουκμάν για όσους έχουν περιουσίες πολλών εκατομμυρίων, προσαρμοσμένο στα ελληνικά δεδομένα.

Αυτός είναι ο δρόμος που ανοίγει η Αριστερά για την φορολογική δικαιοσύνη. Και είναι μία κατεύθυνση προς τον ορθό λόγο και την κοινή λογική απέναντι στον παραλογισμό που ζούμε σήμερα, σύμφωνα με τον οποίο οι πλούσιοι δεν συμβάλουν παρά μόνο ελάχιστα στα φορολογικά βάρη.

Για είναι αναγκαία μία ισχυρή Αριστερά, που να λέει τα πράγματα με το όνομά τους, σήμερα, περισσότερο από ποτέ.

*Ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης είναι γραμματέας της Νέας Αριστεράς