Ο Ρούμπιο στην Αθήνα με το βλέμμα στον Κάθετο Διάδρομο

Ιδιαίτερο βάρος αποδίδει η κυβέρνηση στην επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στη χώρα μας. Μία επίσκεψη η οποία έχει στο επίκεντρο τα ενεργειακά και φόντο τα ελληνοτουρκικά.

Για την αμερικανική πλευρά σαφής προτεραιότητα είναι ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος που θα μεταφέρει αμερικανικό LNG προς τα Βαλκάνια και την Ευρώπη και στον οποίο αναφέρθηκε άλλωστε ο κ.Ρούμπιο λίγα 24ωρα πριν την άφιξη του στη χώρα μας, εγκωμιάζοντας το έργο της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπεριλι Γκιλφόιλ.

Τα εγκώμια Ρούμπιο σε Γκιλφόιλ ήρθαν ως “ασπίδα” στην πρέσβη, καθώς Δημοκρατικοί ζητούν έρευνα για τη δράση της, μετά από δημοσίευμα  της Wall Street Journal. Σύμφωνα με το δημοσίευμα η Αμερικανίδα πρέσβης φέρεται να σχολίασε σε συνομιλία με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου με αφορμή την πτώση της ρουμανικής κυβέρνησης, ότι: “Μπορούμε να το κάνουμε σε οποιαδήποτε χώρα  θέλουμε, μπορούμε να το κάνουμε και εδώ”. Κάτι που διέψευσαν πάντως τόσο ο κ.Παπασταύρου, όσο και το Μαξιμου δια του κυβερνητικού εκπρόσωπου, Παύλου Μαρινάκη, τονίζοντας ότι δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης, ούτε κάτι τέτοιο θα γινόταν ποτέ ανεκτό.

Και η ελληνική πλευρά πάντως χαρακτηρίζει τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο “ένα πολύ σημαντικό project, που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια και αναβαθμίζει τον ρόλο της χώρας στον ενεργειακό εφοδιασμό τρίτων χωρών”. Για την Αθήνα όμως ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει η συμμετοχή των αμερικανικών Exxon Mobil και Chevron σε έρευνες υδρογονανθράκων σε ελληνικές θαλάσσιες περιοχές. Ιδίως το γεγονός ότι η Chevron θα ξεκινήσει τελικά σεισμικές έρευνες και νοτίως της Κρήτης μέχρι τα τέλη του έτους, όπως επιβεβαιώθηκε κατά την πρόσφατη συνάντηση του κ.Παπασταύρου με τον επικεφαλής του αμερικανικού κολοσσού στη Νέα Υόρκη.

Η ελληνοτουρκική διάσταση της επίσκεψης Ρούμπιο

Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι όσο η χώρα μας καταλαμβάνει όλο και πιο κεντρική θέση στους αμερικανικούς ενεργειακούς σχεδιασμούς στην περιοχή, τόσο αποκτά και μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος έναντι της Τουρκίας. Ο κ.Μητσοτάκης επισήμανε μάλιστα με νόημα, κατά την περιοδεία του την Παρασκευή στην Πιερία, ότι ο Ρούμπιο έρχεται μόνο στην Αθήνα, χωρίς να επισκεφτεί και την Τουρκία. Ενώ διαχρονικά οι Αμερικανοί αξιωματούχοι στο παρελθόν φρόντιζαν να επισκέπτονται και την Αθήνα και την Άγκυρα, για λόγους ισορροπίας και ίσων αποστάσεων.

Την αισιοδοξία του Μαξιμου για την επισκεψη Ρούμπιο ενισχύει και ότι το State Department έχει συμπεριλάβει την περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια, καθώς και την άμυνα, στις βασικές προτεραιότητες του στρατηγικού διαλόγου στην Αθήνα. Κατά τις συνομιλίες επομένως αναμένεται να τεθουν και τα ελληνοτουρκικά και συγκεκριμένα το γεγονός ότι η Τουρκία αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα απαιτώντας να της ζητηθεί η άδεια για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου (GSI).

Στο καλώδιο μετέχει βέβαια γαλλική εταιρεία, ωστόσο δεδομένου ότι στόχος είναι μελλοντικά η ηλεκτρική διασύνδεση να φτάσει και στο Ισραήλ, αλλά και καθώς ο Ρούμπιο είχε συνυπογράψει ως γερουσιαστής το Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act για τη συνεργασία ΗΠΑ- Ελλάδας- Κύπρου- Ισραήλ, στην Αθήνα ευελπιστούν και σε αμερικανική στήριξη έναντι των τουρκικών απαιτήσεων.

Και τα εξοπλιστικά στο τραπέζι- Τα F35 και η Τουρκία

Σημειωτέον ότι ο κ.Μητσοτάκης κατά τις κοινές δηλώσεις χθες με τον πρόεδρο της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, διαμήνυσε εκ νέου ότι για να ενταχθεί μία τρίτη χώρα (δηλαδή η Τουρκία) στο SAFE “πρέπει να σέβεται τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών μελών της ΕΕ, χωρίς αστερίσκους”. Σημείωσε δε με νόημα ότι:  “Καλούμαστε να επιβεβαιώσουμε στην πράξη ότι η προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής, όπως η Λιθουανία και η Ελλάδα, είναι μία υπόθεση κοινή.”

Η άμυνα και τα εξοπλιστικά θα βρεθούν άλλωστε στο τραπέζι των συζητήσεων με Ρούμπιο. Μεταξύ άλλων, η προμήθεια των F35 από τη χώρα μας και εμμέσως το ζήτημα της (μη) πώλησης τους στην Τουρκία. Το Ελληνοαμερικανικό Ινστιτούτο (ΑΗΙ) έστειλε μάλιστα επιστολή στον Αμερικανό ΥΠΕΞ  ενόψει της επίσκεψης του στην Αθήνα, ζητώντας από την αμερικανική κυβέρηση να μην επιτρέψει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F35 και να απορρίψει κινήσεις που θα μπορούσαν να εμποδίσουν τη νόμιμη ανάπτυξη ενεργειακών έργων ή να αμφισβητήσουν την κυριαρχία συμμάχων των ΗΠΑ.

Τον κ.Ρούμπιο θα υποδεχθεί την Τετάρτη στο υπουργείο Εξωτερικών ο Γιώργος Γεραπετρίτης. Οι ΥΠΕΞ της Ελλάδας και των ΗΠΑ θα έχουν διμερή συνάντηση, θα προβούν ακολούθως σε δηλώσεις Τύπου και στη συνέχεια θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδος–ΗΠΑ. Θα ακολουθήσει η πρώτη συνεδρία του Στρατηγικού Διαλόγου σε σύνθεση ολομέλειας. Και στις επτά το απόγευμα ο κ.Ρούμπιο θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Το κέντρο της Αθήνας θα μετατραπεί σε φρούριο την Τετάρτη και μέχρι το πρωί της Πέμπτης, με διακοπές κυκλοφορίας σε βασικούς οδικούς άξονες, ενώ η ΕΛΑΣ έχει απαγορεύσει τις δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις.