Προϋπολογισμός 2027: Ενεργειακά “αναχώματα” 1,5 δισ. ευρώ – Στόχος η μείωση στις τιμές ρεύματος
Διαβάζεται σε 8'
Μείωση στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, ελαφρύνσεις στους λογαριασμούς και νέες επιδοτήσεις προβλέπει ο Προϋπολογισμός του 2027, με φόντο την ενεργειακή ακρίβεια.
- 20 Νοεμβρίου 2026 12:45
Ο Κρατικός Προϋπολογισμός του 2027, που κατατέθηκε στη Βουλή από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, με τη συνοδεία του υφυπουργού Θάνου Πετραλιά, ενσωματώνει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας και τη σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή να διατηρούν τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να συνδυάσει μέτρα άμεσης στήριξης με επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, αποθήκευση ενέργειας και Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Κεντρικός στόχος, όπως αναφέρεται από το ΥΠΕΘΟ, είναι η σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας έως και κατά 30% την περίοδο 2027-2029, μέσα από την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και τον περιορισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα.
Μείωση έως 30% στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2029
Ειδικότερα, στον πυρήνα του ενεργειακού σχεδιασμού του Προϋπολογισμού βρίσκεται η προσπάθεια μόνιμης μείωσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Για τον σκοπό αυτό προβλέπονται επενδύσεις σε δίκτυα μεταφοράς, συστήματα αποθήκευσης και νέες εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Οι βασικότερες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
- Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταριών), ώστε να αξιοποιείται αποτελεσματικότερα η παραγωγή από ΑΠΕ και να περιορίζονται οι διακυμάνσεις των χονδρικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
- Μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας χρεώσεων ΥΚΩ για τις οικιακές παροχές από την 1η Ιανουαρίου 2027, με άμεσο όφελος στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
- Επέκταση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω των επενδυτικών προγραμμάτων του ΑΔΜΗΕ, με αιχμή τις διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου.
- Νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και επιχειρήσεων, με χρηματοδότηση από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
- Ενίσχυση της χρήσης αντλιών θερμότητας, φωτοβολταϊκών και ηλιακών θερμοσιφώνων.
- Ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης ενέργειας.
Οι παρεμβάσεις αυτές συνοδεύονται από πρόσθετους εθνικούς πόρους για νέες ενεργειακές επενδύσεις και κρίσιμες υποδομές. Ειδικότερα, στο εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων προβλέπονται επιπλέον 300 εκατ. ευρώ για το 2026, 400 εκατ. ευρώ για το 2027, 300 εκατ. ευρώ για το 2028 και 200 εκατ. ευρώ για το 2029.
Τα μέτρα στήριξης απέναντι στην ενεργειακή κρίση: 950 εκατ. ευρώ για έκτακτες παρεμβάσεις
Παράλληλα με τον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό, ο Προϋπολογισμός αποτυπώνει και το πλέγμα έκτακτων μέτρων που ενεργοποιήθηκαν από τον Μάρτιο του 2026, εξαιτίας των αυξήσεων στο ενεργειακό κόστος και ιδιαίτερα στις τιμές των καυσίμων.
Το συνολικό κόστος των δημοσιονομικών παρεμβάσεων ανέρχεται σε 1,49 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 950 εκατ. ευρώ αφορούν έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους, ενώ 541 εκατ. ευρώ συνδέονται με τη μόνιμη αύξηση της ενίσχυσης των συνταξιούχων και τη διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου.
Ειδικότερα, τα μέτρα για την ενεργειακή κρίση περιλαμβάνουν:
1. Επιδότηση καυσίμων στην αντλία
Με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 318 εκατ. ευρώ, προβλέφθηκαν επιδοτήσεις:
- Στο πετρέλαιο κίνησης, με 20 λεπτά ανά λίτρο για τον Απρίλιο και τον Μάιο, 15 λεπτά για τον Ιούνιο, 10 λεπτά για τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο και 15 λεπτά για τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.
- Στο πετρέλαιο θέρμανσης, με 20 λεπτά ανά λίτρο για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και τον Νοέμβριο.
- Στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων, με 10 λεπτά ανά λίτρο για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και τον Νοέμβριο.
2. Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης
Το επίδομα θέρμανσης για τη χειμερινή περίοδο 2026-2027 αυξάνεται κατά 30%, με το σχετικό κόστος να εκτιμάται σε 52 εκατ. ευρώ.
3. Ενίσχυση οικογενειών και νοικοκυριών
Τον Ιούνιο του 2026 χορηγήθηκε έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί, η οποία κάλυψε περίπου το 80% των οικογενειών με τέκνα, δηλαδή ένα εκατομμύριο νοικοκυριά. Το δημοσιονομικό κόστος ανήλθε σε 232 εκατ. ευρώ.
4. Fuel Pass για τις μετακινήσεις
Για την περίοδο Απριλίου-Μαΐου 2026 εφαρμόστηκε η κάρτα καυσίμων, ύψους 60 ευρώ για τις νησιωτικές περιοχές και 50 ευρώ για την υπόλοιπη Ελλάδα, με κόστος 113 εκατ. ευρώ.
5. Επιδότηση λιπασμάτων για τους αγρότες
Προβλέφθηκε επιδότηση 15% επί των τιμολογίων αγοράς λιπασμάτων για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, για την περίοδο από τις 15 Μαρτίου έως τις 31 Αυγούστου 2026, με κόστος 48 εκατ. ευρώ.
6. Στήριξη ακτοπλοΐας και ναυτιλίας
Προβλέφθηκε αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις εισιτηρίων, με ετήσιο κόστος 60 εκατ. ευρώ, καθώς και επιδότηση αγορών ναυτιλιακών καυσίμων για την περίοδο Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου, ύψους 32 εκατ. ευρώ.
7. Επιδότηση του βιομηχανικού ρεύματος
Σημαντική παρέμβαση αποτελεί η επιδότηση της ηλεκτρικής ενέργειας για τη βιομηχανία, στο πλαίσιο CISAF/METSAF, με εκτιμώμενο κόστος 95 εκατ. ευρώ, το οποίο επιβαρύνει τον Προϋπολογισμό του 2027. Βασική προϋπόθεση είναι τουλάχιστον το 50% της επιδότησης να κατευθυνθεί σε επενδύσεις που περιορίζουν τις εκπομπές CO₂ και το ενεργειακό κόστος.
Πρόσθετη πρόβλεψη 200 εκατ. ευρώ για νέες ενεργειακές πιέσεις το 2027
Το οικονομικό επιτελείο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας και τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής αστάθειας.
Στο πλαίσιο αυτό, στον Προϋπολογισμό του 2027 έχει ενσωματωθεί αυξημένη πρόβλεψη δαπανών ύψους 200 εκατ. ευρώ, προκειμένου να καλυφθούν ανάγκες που ενδέχεται να προκύψουν από τη συνέχιση ή την ένταση της ενεργειακής κρίσης.
Η πρόβλεψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για το κόστος παραγωγής, τις μεταφορές και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Σχεδόν 1 δισ. ευρώ για έργα ενεργειακής ανθεκτικότητας έως το 2028
Σημαντικό σκέλος του σχεδιασμού αποτελεί η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια. Η Ελλάδα υπέβαλε στις 6 Αυγούστου 2026 αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας, ώστε να συμπεριληφθούν πρόσθετες επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.
Οι νέες επενδύσεις αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους. Οι σχετικές δαπάνες μπορούν να εξαιρεθούν από τα όρια αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028, χωρίς ωστόσο να εξαιρούνται από τον υπολογισμό του πρωτογενούς αποτελέσματος και του δημόσιου χρέους.
Στα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν περιλαμβάνονται:
- 200 εκατ. ευρώ για επιχορηγήσεις συστημάτων μπαταριών, με στόχο την ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ.
- 200 εκατ. ευρώ για πανελλαδικό πρόγραμμα αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, το οποίο αναμένεται να καλύψει 100.000 δικαιούχους.
- 50 εκατ. ευρώ για έργα ενεργειακής μετάβασης στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, με 10.000 δικαιούχους και παρεμβάσεις σε αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά με μπαταρία.
- 117 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ», που αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων.
- 45 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ», με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολικών μονάδων, νηπιαγωγείων και βρεφονηπιακών σταθμών.
- 50 εκατ. ευρώ για δράσεις δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία.
- 320 εκατ. ευρώ για σιδηροδρομικά έργα, με έμφαση στην ασφάλεια και στις επεκτάσεις του δικτύου.
- 20 εκατ. ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Στήριξη εισοδημάτων και επενδύσεων με φόντο την ενεργειακή ακρίβεια
Πέρα από τις αμιγώς ενεργειακές παρεμβάσεις, ο Προϋπολογισμός του 2027 περιλαμβάνει ένα ευρύτερο πακέτο δημοσιονομικών μέτρων, με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης προς συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες από 300 σε 400 ευρώ καθαρά από τον Νοέμβριο του 2026, η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, καθώς και η σταδιακή αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ έως το 2028.
Παράλληλα, προβλέπονται φορολογικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες και αγρότες, μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% από τον Απρίλιο του 2027 και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία ύψους 1,5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ανάπτυξη 2,3% και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,8%
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να διατηρήσει αναπτυξιακή δυναμική, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες. Ο ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται στο 2% για το 2026 και στο 2,3% για το 2027, έναντι 1,2% που προβλέπεται για την Ευρωζώνη και στα δύο έτη.
Ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει από 4% το 2026 σε 2,8% το 2027, ενώ οι επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,9% το 2027.
Παράλληλα, η ανεργία εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 7,9%, ενώ το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί στο 128,5% του ΑΕΠ το 2027, από 135,8% το 2026.