Παπασταύρου: ”Διευρύνεται ο Κάθετος Διάδρομος” – Στα 9,5 δισ. κυβικά μέτρα η δυναμικότητα εξαγωγών έως το 2027

Ολοκληρώθηκε σήμερα, Τρίτη 6 Οκτωβρίου, στο Βελιγράδι η 2η Τετραμερής Υπουργική Συνάντηση για την Ενέργεια και τη Διασυνδεσιμότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τη συμμετοχή της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βουλγαρίας και της Βόρειας Μακεδονίας.

Στη συνάντηση συμμετείχαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, Σταύρος Παπασταύρου, η υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, Dubravka Handanović, η υπουργός Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, Sanja Božinovska, και η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Iva Petrova, καθώς και οι επικεφαλής των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και Ηλεκτρικής Ενέργειας από τις τέσσερις χώρες.

Η συνάντηση αποτέλεσε συνέχεια της πρώτης Τετραμερούς, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον περασμένο Μάιο με ελληνική πρωτοβουλία, επιβεβαιώνοντας τη βούληση των τεσσάρων χωρών να ενισχύσουν τον περιφερειακό ενεργειακό συντονισμό. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, η διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων εφοδιασμού, η ανάπτυξη των ενεργειακών διασυνδέσεων και η περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Pasted markdown

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, με τους υπουργούς να επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για την ενίσχυση του ρόλου του ως αξιόπιστης ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη και τα Δυτικά Βαλκάνια.

Στο πλαίσιο αυτό, χαιρετίστηκε η συμμετοχή της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας στον Κάθετο Διάδρομο, καθώς και η επικείμενη έναρξη κατασκευής της διασύνδεσης φυσικού αερίου μεταξύ των δύο χωρών.

Παράλληλα, οι υπουργοί συζήτησαν την ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και των δικτύων μεταφοράς, την ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αποθήκευσης και αντλησιοταμίευσης, καθώς και την περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας των χωρών της Ενεργειακής Κοινότητας με την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με την ολοκλήρωση της συνάντησης, οι τέσσερις χώρες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για τη συνέχιση της περιφερειακής συνεργασίας και την από κοινού ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, της διασυνδεσιμότητας και της ανθεκτικότητας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με την Ελλάδα να διαδραματίζει κομβικό ρόλο ως ενεργειακή πύλη και διάδρομος μεταφοράς προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη και τα Δυτικά Βαλκάνια.

Παπασταύρου: «Σημαντική πρόοδος από την τελευταία συνάντηση»

Μετά το πέρας της συνάντησης, ο Σταύρος Παπασταύρου τόνισε:

«Οι χώρες μας αντιμετωπίζουν καθημερινά την ίδια μεγάλη πρόκληση: να εξασφαλίζουν οικονομικά προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις τους. Η περιφερειακή ενεργειακή διασύνδεση και συνεργασία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτής της προσπάθειας.

Από την τελευταία συνάντησή μας στην Αθήνα, τον Μάιο, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος. Στις 4 Σεπτεμβρίου, στη Θεσσαλονίκη, 11 Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς από 9 χώρες της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης συμφώνησαν να επεκτείνουν τον Κάθετο Διάδρομο, συμπεριλαμβάνοντας τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, καθώς αναμένεται να προκύψει στην Κεντρική Ευρώπη ανάγκη αντικατάστασης περίπου 20 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου.

Σήμερα, όλοι οι Υπουργοί επιβεβαιώσαμε εκ νέου την ισχυρή δέσμευσή μας για τη διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου με τη συμμετοχή της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας. Η διεύρυνσή του ενισχύει τις δυνατότητες μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Κεντρική Ευρώπη, προσφέροντας πρόσθετες οδούς εφοδιασμού. Ενισχύει τον στρατηγικό ρόλο της χώρας μας και δείχνει τι μπορούμε να πετύχουμε μαζί.

Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη συγκεκριμένα έργα στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και των πετρελαϊκών προϊόντων. Είναι, επομένως, χρήσιμο να συναντιόμαστε τακτικά, ενδεχομένως ανά έξι μήνες, για να παρακολουθούμε την υλοποίησή τους. Η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στη Σόφια, όπου θα έχουμε την ευκαιρία να αποτιμήσουμε την πρόοδο σε όλα αυτά τα ζητήματα.

Για την Ελλάδα, η σημασία αυτής της πρωτοβουλίας υπερβαίνει τον ίδιο τον ενεργειακό τομέα. Η ενέργεια αποτελεί συνδετικό κρίκο που φέρνει τις τέσσερις χώρες μας πιο κοντά και δημιουργεί μια νέα κουλτούρα συνεργασίας, ώστε να αντιμετωπίζουμε από κοινού τις προκλήσεις και να προωθούμε κοινές λύσεις. Η Ελλάδα στηρίζει την ενσωμάτωση της Σερβίας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα. Μαζί με τη συνάδελφό μου από τη Βουλγαρία, θα υποστηρίξουμε σθεναρά αυτή την προσπάθεια στις συνεδριάσεις των Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Στα 9,5 δισ. κυβικά μέτρα η δυναμικότητα εξαγωγών

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των τεσσάρων υπουργών, η διασύνδεση φυσικού αερίου Σερβίας – Βόρειας Μακεδονίας θα συνδεθεί με τη διασύνδεση Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, η οποία βρίσκεται υπό κατασκευή. Το ελληνικό τμήμα αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026 και το τμήμα της Βόρειας Μακεδονίας το 2027.

Οι πρώτοι αγωγοί για το σερβικό τμήμα έχουν ήδη παραδοθεί και οι εργασίες τοποθέτησής τους αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα. Η εξέλιξη αυτή θα ανοίξει νέα οδό εφοδιασμού με LNG από τον τερματικό σταθμό της Αλεξανδρούπολης, επιπλέον των υφιστάμενων οδών μέσω Βουλγαρίας.

Μέσω της ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου, των διασυνδέσεών του με τη Βουλγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία και των υποδομών LNG, η Ελλάδα αυξάνει την ικανότητά της να διοχετεύει διαφοροποιημένες ποσότητες φυσικού αερίου προς τον Βορρά.

Η δυναμικότητα εξαγωγών αναμένεται να φτάσει τα 9,5 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) έως το 2027, συμβάλλοντας στη διαφοροποίηση του εφοδιασμού και στη σταδιακή απεξάρτηση των κρατών-μελών της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Οι υπουργοί εξέτασαν, επίσης, την ανάπτυξη υποδομών φυσικού αερίου με γνώμονα τη δυνητική μελλοντική αξιοποίησή τους για τη μεταφορά υδρογόνου, ενώ συζήτησαν έργα ΑΠΕ, ανάπτυξης δικτύων μεταφοράς, αντλησιοταμίευσης και μπαταριών.

Στο τραπέζι βρέθηκε ακόμη η δυνητική ανάπτυξη του νοτιοανατολικού κόμβου του εθνικού συστήματος αγωγών πετρελαϊκών προϊόντων στη διαδρομή Θεσσαλονίκη – Σκόπια – Νις, που θα μπορούσε να συνδέσει περαιτέρω τη Σερβία, μέσω της Βόρειας Μακεδονίας, με τις ενεργειακές υποδομές και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

Οι τέσσερις υπουργοί επανέλαβαν, τέλος, τη δέσμευσή τους για τη συνέχιση της περιφερειακής συνεργασίας και την από κοινού ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, της διασυνδεσιμότητας και της ανθεκτικότητας σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.