Τριμερής Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών

Την κοινή τους αντίθεση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο επαναβεβαίωσαν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ, κατά την τριμερή συνάντηση των υπουργείων Άμυνας που πραγματοποιήθηκε σήμερα, Πέμπτη (05/11), στην Αθήνα.

Οι τρεις χώρες τόνισαν ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και αγνοεί τους διεθνείς κανόνες για τη θαλάσσια δικαιοδοσία, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν η περαιτέρω ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, καθώς και οι κοινές προκλήσεις ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στις συνομιλίες συμμετείχαν οι επικεφαλής των αρμόδιων διευθύνσεων αμυντικής πολιτικής των τριών υπουργείων, μαζί με άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους.

Σε κοινή ανακοίνωση αναφέρονται τα εξής:

«Τα υπουργεία Άμυνας της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Κράτους του Ισραήλ πραγματοποίησαν σήμερα, 5 Νοεμβρίου, στην Αθήνα τριμερή συνάντηση, με αντικείμενο την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών και την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στη συνάντηση συμμετείχαν οι επικεφαλής αμυντικής πολιτικής των υπουργείων Άμυνας της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, καθώς και άλλα ανώτατα στελέχη.

Οι τρεις πλευρές επαναβεβαίωσαν ότι η αμυντική συνεργασία αποτελεί βασικό πυλώνα της τριμερούς εταιρικής σχέσης, στη βάση της Κοινής Διακήρυξης που υιοθετήθηκε κατά τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών στην Ιερουσαλήμ, στις 22 Δεκεμβρίου 2025. Υπενθύμισαν επίσης την πρόσκληση των ηγετών προς άλλους εταίρους με κοινές αντιλήψεις να συμμετάσχουν στο τριμερές σχήμα συνεργασίας.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι τρεις πλευρές επαναβεβαίωσαν την κοινή τους δέσμευση για την ειρήνη, τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή, ενώ συζήτησαν τρόπους περαιτέρω εμβάθυνσης της συνεργασίας μεταξύ των αμυντικών φορέων των τριών χωρών.

Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην αξιολόγηση της περιφερειακής κατάστασης ασφαλείας, στην ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας και της αμυντικής καινοτομίας, στη θαλάσσια ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας ζωτικής σημασίας θαλάσσιων οδών και κρίσιμων υποδομών, καθώς και στην ετοιμότητα, την αντιμετώπιση καταστροφών και την πολιτική προστασία.

Οι τρεις πλευρές εξέτασαν δυνατότητες μετουσίωσης των κοινών στρατηγικών τους συμφερόντων σε πρακτική τριμερή συνεργασία, μέσω ανταλλαγών στελεχών, προσδιορισμού κοινών πρωτοβουλιών και τακτικού διαλόγου μεταξύ των αρμόδιων αρχών.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισαν τη σημασία της προώθησης συνεργασιών μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών των τριών χωρών και της διερεύνησης ευκαιριών για κοινή ανάπτυξη και παραγωγή αμυντικών συστημάτων, καθώς και για τεχνολογική συνεργασία.

Παράλληλα, συζητήθηκε η σύσταση τριμερούς ομάδας εργασίας για την αμυντική βιομηχανία, με στόχο την ενίσχυση των συλλογικών τους δυνατοτήτων, τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας και την ισχυροποίηση της βιομηχανικής βάσης της συνεργασίας τους στον τομέα της ασφάλειας.

Οι τρεις πλευρές τόνισαν τη σημασία της αντιμετώπισης κοινών προκλήσεων ασφαλείας, όπως η τρομοκρατία, η διάδοση προηγμένων οπλικών συστημάτων και οι αποσταθεροποιητικές ενέργειες κρατικών και μη κρατικών δρώντων στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή. Συμφώνησαν επίσης να ενισχύσουν τον συντονισμό τους για την αντιμετώπιση αναδυόμενων απειλών και την ενδυνάμωση της συλλογικής τους ανθεκτικότητας.

Οι τρεις πλευρές υπογράμμισαν τη σημασία της τήρησης του Δικαίου της Θάλασσας, όπως αυτό αποτυπώνεται στο εθιμικό διεθνές δίκαιο, καθώς και του σεβασμού των διεθνώς αναγνωρισμένων αρχών που διέπουν τα θαλάσσια δικαιώματα και τη δικαιοδοσία.

Επαναβεβαίωσαν τη στήριξή τους στην κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο.

Εξέφρασαν την αντίθεσή τους σε μονομερείς διεκδικήσεις, ενέργειες εξαναγκασμού, απειλές χρήσης βίας και αποσταθεροποιητική στρατιωτική ενίσχυση, τονίζοντας ότι καμία χώρα της περιοχής δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως ορμητήριο για ενέργειες που απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια.

Τα τρία υπουργεία Άμυνας επαναβεβαίωσαν ότι το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Κράτους της Λιβύης για την οριοθέτηση περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο επικυρώθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου 2026, παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και παραγνωρίζει τους διεθνείς κανόνες που διέπουν τη θαλάσσια δικαιοδοσία και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Παράλληλα, ανέδειξαν την ενεργειακή συνεργασία ως πυλώνα της περιφερειακής σταθερότητας και ανθεκτικότητας, εκφράζοντας την αντίθεσή τους σε προσπάθειες παρεμπόδισής της κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.

Υπογράμμισαν επίσης τη σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της προστασίας των κρίσιμων υποδομών και των οδών ενεργειακού εφοδιασμού για την ασφάλεια και την ευημερία της Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Οι τρεις πλευρές επισήμαναν ότι η τριμερής συνεργασία, η οποία θεμελιώνεται σε κοινές δημοκρατικές αξίες και συμπληρωματικά στρατηγικά συμφέροντα, αποτελεί πλατφόρμα στρατηγικού συντονισμού και πλαίσιο υπεύθυνης περιφερειακής συνεργασίας. Συμβάλλει στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και ενισχύει τους δεσμούς μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής.

Τέλος, τα τρία υπουργεία εξέφρασαν την κοινή πεποίθηση ότι η συνεργασία, ο διάλογος και ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου αποτελούν τα θεμέλια για το μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου και ότι η περιοχή μπορεί να εξελιχθεί σε ζώνη ασφάλειας, διασυνδεσιμότητας και βιώσιμης ευημερίας».