Βουλή: Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για την επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ

Δεκτό κατά πλειοψηφία έγινε από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Υπέρ τάχθηκαν οι βουλευτές της ΝΔ, ενώ καταψήφισαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Το ίδιο αποτέλεσμα καταγράφηκε στην ονομαστική ψηφοφορία που αιτήθηκαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ επί της αρχής και επί των άρθρων 4, 16, 28, 32, 33, 36, 39 του νομοσχεδίου, ώστε -όπως είχε πει ο εισηγητής της μειοψηφίας, Μαν. Χριστοδουλάκης– «να είναι υποχρεωμένος ο καθένας από εμάς να πάρει την ευθύνη για την κρίσιμη απόφαση που συνδέεται με το μέλλον της διαχείρισης των υδάτων στην Ελλάδα».

Ειδικότερα, στην ονομαστική ψηφοφορία και επί 288 παρόντων βουλευτών, 157 είπαν «ναι», ενώ 131 είπαν «όχι».

Κλείνοντας τη διήμερη συζήτηση του νομοσχεδίου, ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ανέφερε ότι «προχωράμε σε μια υπεύθυνη, σύγχρονη και ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για το νερό» και πρόσθεσε πως «η αδράνεια και τα ευχολόγια δεν είναι λύσεις».

Ο κ. Παπασταύρου ξεκίνησε την ομιλία του ευχαριστώντας όλους όσοι συμμετείχαν στη συζήτηση για το νομοσχέδιο τόσο στην Επιτροπή όσο και στην Ολομέλεια της Βουλής, σημειώνοντας: «Τα σχόλιά σας, τα σχόλια των φορέων, τα σχόλια των εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ, του δημάρχου Θέρμης, των δημάρχων από την ανατολική Αττική σε μεγάλο βαθμό μας βοήθησαν να βελτιώσουμε το νομοσχέδιο».

Συνοψίζοντας μία εβδομάδα «έντονου» κοινοβουλευτικού διαλόγου, είπε ότι υπάρχει μία θεμελιώδης συμφωνία και δύο ουσιώδεις διαφωνίες:

«Η θεμελιώδης συμφωνία είναι ότι όλοι μας αναγνωρίζουμε τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού, ότι αποτελεί στρατηγικό εθνικό πόρο, τον οποίο πρέπει να προστατεύσουμε, ότι είναι πηγή ζωής, ότι είναι προϋπόθεση για τις τοπικές κοινωνίες, είναι προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη, για τον τουρισμό, για την αγροτική ανάπτυξη, ουσιαστικά είναι συστατικό στοιχείο της ποιότητας ζωής και της καθημερινότητας κάθε πολίτη».

Οι διαφωνίες αφορούν, κυρίως, στην έκταση και στην ένταση του προβλήματος και συνακόλουθα στη λύση που απαιτείται για την αντιμετώπισή του.

Σύμφωνα με τον υπουργό «είναι πολύ σημαντικό στην πολιτική να εντοπίζουμε και να ενισχύουμε αυτά που μας ενώνουν αλλά και να γνωρίζουν οι πολίτες τι είναι αυτά που μας διαφοροποιούν».

Όπως τόνισε, υπάρχουν «δύο διαμετρικά αντίθετες προσεγγίσεις:

– Η πρώτη λέει ότι το σημερινό σύστημα διαχείρισης του νερού με κάποια προβλήματα, με κάποιες δυσλειτουργίες, με κάποιες ελλείψεις είναι ο τρόπος αντιμετώπισης της λειψυδρίας.

– Η άλλη προσέγγιση είναι ότι το σύστημα αυτό διαχείρισης του νερού έχει εξαντλήσει τα όριά του».

Μιλώντας για την έκταση του προβλήματος, ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε ότι πρέπει να αντιληφθούμε την ωμή πραγματικότητα. Η χώρα μας είναι 19η στον κόσμο στον κίνδυνο αντιμετώπισης λειψυδρίας. Και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα 27 κράτη-μέλη είμαστε δεύτεροι μετά την Κύπρο σε πιθανότητα αντιμετώπισης υδατικού στρες.

«Για εμάς, αυτά τα στοιχεία επιβάλλουν τη μεταρρύθμιση. Η αδράνεια δεν είναι λύση, η ωραιοποίηση δεν είναι επιλογή. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε με υποστελεχωμένους φορείς, με πολυκερματισμό, χωρίς τεχνική και οικονομική επάρκεια, χωρίς δυνατότητα υλοποίησης μεγάλων έργων και χωρίς πρόσβαση στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που προσφέρονται. Αυτό το μοντέλο αποτελεί αρχιτεκτονική του παρελθόντος. Χρειαζόμαστε τεχνογνωσία, χρειαζόμαστε ψηφιακά εργαλεία, χρειαζόμαστε επενδύσεις, διαχειριστική επάρκεια και πάνω από όλα χρειαζόμαστε συνένωση δυνάμεων», υπογράμμισε και συμπλήρωσε:

«Και ενώ κάναμε τη συζήτηση την προηγούμενη βδομάδα, ήρθε η ωμή πραγματικότητα και μας χτύπησε την πόρτα, την Τετάρτη. Δεν θα αναφέρω τους δύο δήμους. Όμως, και στη Χαλκιδική και στη Θεσσαλονίκη μπήκε εισαγγελέας. Για να διασφαλίσει την ποιότητα του νερού. Γιατί εντοπίστηκαν βακτήρια σε συγκέντρωση πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Γιατί; Γιατί το σύστημα αποχέτευσης δεν υπήρχε και οι βόθροι μπήκαν στους αγωγούς υδάτων.

Και, προσέξτε: Αυτό είναι σε δυο δήμους που εναντιώθηκαν στη μεταρρύθμιση. Είπαν, όλα λειτουργούν καλά. Και η αξιωματική αντιπολίτευση προτείνει διαδημοτικές συνεργασίες. Μάλιστα. Το πρόβλημα είναι σήμερα. Ο εισαγγελέας πήγε την Τετάρτη. Δεν υπάρχει καθαρό νερό αυτήν την στιγμή εκεί πάνω».

Επίσης, ανέφερε ότι «η Χαλκιδική έχει πέντε δήμους. Κανείς δεν έχει διαχειριστική επάρκεια. Η διαδημοτική συνένωση των πέντε που δεν έχουν διαχειριστική επάρκεια τι θα οδηγήσει; Σε επάρκεια; Και οι δυο που εναντιώνονται στη συνεργασία με την ΕΥΑΘ έχουν ενημερωθεί ποιον οι εισαγγελικοί λειτουργοί θεωρούν αξιόπιστο φορέα για να ελέγξει το νερό; Την ΕΥΑΘ.

Άρα, δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια στην πραγματικότητα. Και θα μου πείτε, εντάξει, συνέβη σε ένα-δυο δήμους, έτυχε. Μάλιστα. Μα πριν τρεις μέρες, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ μιας μεγάλης πόλης της Ηλείας, [. . .] κατήγγειλε την κλοπή νερού ύδρευσης για την παράνομη άρδευση χωραφιών.

Και έκανε δήλωση, η ΔΕΥΑΠ [. . .] ότι καταβάλλει υπεράνθρωπες προσπάθειες να μη μείνει η πόλη του Πύργου και τα χωριά του δήμου χωρίς νερό. Θα μου πείτε, εντάξει. Έτυχε και εκεί. Μα, στη Μεσσηνία προ ημερών εξαρθρώθηκε η “μαφία του νερού”. Επιτήδειοι, που έχοντας τον έλεγχο της διανομής του νερού για άρδευση εκβίαζαν αγρότες και αν οι αγρότες δεν υπέκυπταν τους έκαιγαν τα χωράφια».

«Αυτό είναι το μοντέλο που υπερασπιζόμαστε;», ρώτησε ο υπουργός και πρόσθεσε: «Με απώλειες 50 και 60%; Ο δήμαρχος στο Νευροκόπι μάς είπε ότι οι απώλειες είναι 70%».

«Εγώ δεν ισχυρίζομαι ότι και οι 735 οργανισμοί διαχείρισης του νερού δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους. Προφανώς και κάνουν. Το μοντέλο, όμως, δεν λειτουργεί. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε χάνοντας 5 και 6 σταγόνες από τις 10. Δεν γίνεται. Δεν μπορούμε να έχουμε το Ισραήλ ή τη Σιγκαπούρη να αξιοποιεί την ίδια σταγόνα δυο και τρεις φορές και εμείς να χάνουμε τις πέντε. Γιατί να χάνουμε εμείς; Δικές μας είναι; Ανήκουν και ατις επόμενες γενεές», σημείωσε.

«Άρα», συμπέρανε ο κ. Παπασταύρου, «οφείλουμε να αντιδράσουμε. Δεν είναι αποδεκτό σε μια χώρα σαν τη δική μας, να χάνεται το 50% του νερού. Και όσοι αντιδρούν και λένε όχι στην μεταρρύθμιση θέλουν να διατηρηθεί ένα καθεστώς, το οποίο έχει σπατάλες, έχει παλαιά δίκτυα, έχει αναποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης του νερού. Οφείλουμε να αλλάξουμε την αρχιτεκτονική, οφείλουμε να αλλάξουμε τη δομή».

Σχολιάζοντας την κριτική της αντιπολίτευσης που -όπως είπε- ισχυρίζεται «αν υπήρχαν τα λεφτά, αν υπήρχε το προσωπικό, αν υπήρχε η τεχνογνωσία, δεν θα είχαμε τα προβλήματα», ρώτησε: «Τώρα τι κάνουμε; Ξέρετε ότι υπάρχουν Δήμοι που προσπαθούν να βρούνε μηχανικούς και δεν έρχονται για χρόνια; Δεν πάνε οι μηχανικοί. Αν πήγαιναν οι μηχανικοί, ναι, αλλά δεν πάνε. Ποιος θα προστατεύσει τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού; Πώς θα πάμε μπροστά; Με τα ευχολόγια; Με προτάσεις εάν υπήρχε το προσωπικό;».

Με αφορμή αναφορές βουλευτών στα έργα, τόνισε ότι «τη δεύτερη 4ετία της κυβέρνησης έχουν γίνει πάνω από 901 έργα σε πάνω από 170 δήμους σε όλη την Ελλάδα, χωρίς κομματικό χρωματισμό. Όμως, αυτός ο τρόπος είναι αποσπασματικός, αυτός ο τρόπος δεν οδηγεί σε λύση συνολική».

Επανέλαβε, μάλιστα, ότι «όποιος λέει “όχι” στη μεταρρύθμιση, στην πραγματικότητα -ηθελημένα ή όχι- λέει “ναι” στη διαιώνιση του σημερινού καθεστώτος. Λέει “ναι” στα πεπαλαιωμένα δίκτυα, “ναι” στις διαρροές, “ναι” στην αδυναμία αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων».

Με αφορμή τη χθεσινή αναφορά του στο παράδειγμα της Αττικής, επεσήμανε ότι «έχουμε 67 δήμους: Οι 50 εξυπηρετούνται από την ΕΥΔΑΠ, οι 17 δεν εξυπηρετούνται από την ΕΥΔΑΠ. Από τους 17 δήμους που δεν εξυπηρετούνται από την ΕΥΔΑΠ, οι 10 εξυπηρετούνται στην αποχέτευση».

Κάλεσε, δε, τους βουλευτές να ακούσουν «τον παραλογισμό. Στο ίδιο σπίτι η βρύση δεν συνδέεται με την ΕΥΔΑΠ, η αποχέτευση συνδέεται. Ο κατακερματισμός μέσα στο ίδιο το σπίτι του καθενός. Είναι μοντέλο αυτό για το μέλλον; Αυτό υπερασπιζόμαστε; Και οι 17 που δεν συνδέονται τα νερά με την ΕΥΔΑΠ αγοράζουν το νερό από την ΕΥΔΑΠ. Άρα, έχουμε το συνώνυμο του κατακερματισμού. Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε έτσι, δεν είναι φυσιολογικό, δεν είναι μοντέλο για το μέλλον. Και οι 50 δήμοι της Αττικής που συνεργάζονται με την ΕΥΔΑΠ έχουν ιδιωτικοποίηση του νερού; Ο δήμαρχος Αθηναίων έχει ιδιωτικοποιήσει το νερό; Ή τα σπίτια που έχουν αποχέτευση στην ΕΥΔΑΠ έχουν ιδιωτικοποιημένη αποχέτευση; Μα, έτσι θα προχωρήσουμε; Δεν πρέπει 67 δήμοι της Αττικής να έχουν ένα ενιαίο σύστημα; Ξέρετε ότι έχουμε δήμους στην ανατολική Αττική που δεν έχουν αποχέτευση, σύστημα αποχέτευσης, που έχουν βόθρους; Ποιος κάνει την επένδυση του ενός δισ. για να υπάρχει αποχέτευση στην ανατολική Αττική; Η ΕΥΔΑΠ. Θα συνεχίσουμε έτσι; Αλλού η βρύση αλλού η αποχέτευση; Για ποιον λόγο; Υπάρχουν πολίτες δεύτερης κατηγορίας; Και λέτε όχι; Στο ίδιο σπίτι η βρύση και η αποχέτευση σε διαφορετικά συστήματα. Αυτός είναι λαβύρινθος, αυτό είναι μωσαϊκό».

Με αφορμή την κριτική για «ιδιωτικοποίηση», ο υπουργός είπε ότι «βέβαια υπάρχουν ιδιωτικά δίκτυα που πουλάνε στην Αττική, το είπε ο κύριος Σαχίνης στους φορείς, ενώ η ΕΥΔΑΠ το τιμολόγιο είναι 0,35 το πουλάνε 3 ευρώ. Αυτά θα σταματήσουν με την επέκταση της ΕΥΔΑΠ. Υπάρχουν και αυτά, να τα αναφέρουμε».

Ακόμη, ενημέρωσε το Σώμα ότι «αυτήν τη στιγμή εξελίσσεται ένα επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ πάνω από 2 δισ. με κύριο στόχο την κατασκευή ολοκληρωμένου δικτύου αποχέτευσης και εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων ενός δισ. στην ανατολική Αττική. Μισό εκατομμύριο πολίτες σε δήμους της περιοχής δεν έχουν αυτήν τη στιγμή οργανωμένο σύστημα αποχέτευσης. Θα μπορούσε να το κάνει αυτό ο καθένας μόνος του; Θα μπορούσε να έχει την οικονομία κλίμακος ο κάθε δήμος να το κάνει μόνος του; Και δεν το έκανε. Αλλά να πάμε και στη Θεσσαλονίκη; Να δούμε τον Δήμο Ωραιοκάστρου. Ένα τμήμα του Δήμου, στον ίδιο Δήμο, ανήκει στην ΕΥΑΘ, ένα άλλο τμήμα ανήκει στον ίδιο τον Δήμο ως προς την ύδρευση αλλά παίρνει νερό χονδρικής από την ΕΥΑΘ, αλλά η αποχέτευση ανήκει στην ΕΥΑΘ. Ένα τρίτο τμήμα στον ίδιο Δήμο, η Μυγδονία, υδρεύεται με πολύ συχνές διακοπές λόγω μειωμένων αποθεμάτων αποκλειστικά από τον Δήμο με νερό που προέρχεται από τοπικές γεωτρήσεις. Στον ίδιο Δήμο τρία διαφορετικά συστήματα. Αυτό είναι το μοντέλο; Αυτές τις διαδημοτικές συνενώσεις θα κάνετε;».