Onassis Mandra: Μια Κυριακή στο “clinamen”, χωρίς άγχος, χωρίς εισιτήριο

Μία ημέρα πριν από την Παγκόσμια Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για το Στρες, η εικαστική και ηχητική εγκατάσταση clinamen του Céleste Boursier-Mougenot μας προσκαλεί σε μια ανοιχτή εμπειρία ηρεμίας, στην ανακαινισμένη Onassis Mandra. Το clinamen, η εγκατάσταση με τους χιλιάδες επισκέπτες μας υποδέχεται την Κυριακή 1η Νοεμβρίου,–χωρίς άγχος και χωρίς εισιτήριο. Ακολουθήστε τον ήχο, το νερό και την κίνηση. Ίσως αυτή να είναι η παύση που χρειάζεστε.

Η εγκατάσταση, που έχει παρουσιαστεί από την Bourse de Commerce – Pinault Collection στο Παρίσι μέχρι το Park Avenue Armory της Νέας Υόρκης, συνεχίζει να μαγεύει το αθηναϊκό κοινό. Τρεις στρογγυλές πισίνες. Νερό σε κίνηση. Εκατοντάδες λευκά πορσελάνινα μπολ επιπλέουν ελεύθερα στο νερό. Πλησιάζουν το ένα το άλλο, απομακρύνονται και συγκρούονται απαλά, παράγοντας λεπτούς, κρυστάλλινους ήχους. Μια απρόβλεπτη μουσική συμφωνία, μια μικρή ανάπαυλα από τον ρυθμό της καθημερινότητας. Για πρώτη φορά, το εντυπωσιακό clinamen αποκτά μια νέα διάσταση, καθώς παρουσιάζεται σε εξωτερικό χώρο και παραδίδεται στη σκιά, τον αέρα, τις φωνές, τους ήχους και τον απόηχο της Αθήνας και στη δύναμη των φυσικών στοιχείων και των καιρικών φαινομένων στο μόνο σωζόμενο αθηναϊκό υπαίθριο θέατρο της Belle Epoque. Ένα έργο που κερδίζει αβίαστα τον χρόνο μας.

«Με ενδιαφέρει να δίνω μορφή στις αισθήσεις των επισκεπτών, προσφέροντάς τους κατεύθυνση αλλά και χώρο για να ονειροπολήσουν. Το μόνο μήνυμα που θέλω να μεταφέρω είναι μια πρόσκληση να κατοικήσουν έναν χώρο που έχω σχεδιάσει ειδικά για εκείνους» λέει ο Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό.

Εικαστικός, μουσικός και συνθέτης, ο βραβευμένος Γάλλος καλλιτέχνης εξερευνά εδώ και δεκαετίες τα όρια ανάμεσα στην τέχνη και την καθημερινή ζωή. Αντί να συνθέτει μουσική με τον παραδοσιακό τρόπο, δημιουργεί ζωντανά συστήματα από αντικείμενα, νερό, κίνηση και χώρο. Τα πιο απλά υλικά μετατρέπονται σε απρόσμενα μουσικά όργανα που παράγουν ήχους σε πραγματικό χρόνο, χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση κάποιου ερμηνευτή.

Ο Μπουρσιέ-Μουζενό ανέπτυξε για πρώτη φορά το clinamen το 1997. Ο τίτλος της εγκατάστασης προέρχεται την αρχαιοελληνική λέξη «παρέγκλισις», που αποτέλεσε κομβικό όρο της επικούρειας φιλοσοφίας και περιγράφει την απρόβλεπτη παρέκκλιση στην κίνηση των ατόμων: μια μικρή απόκλιση που αφήνει χώρο για το τυχαίο, την ελευθερία, το απροσδόκητο.

Κάθε φορά που παρουσιάζεται, το clinamen προσαρμόζεται στην αρχιτεκτονική και στην ατμόσφαιρα του χώρου που το φιλοξενεί. Στην Αθήνα, δεν μεταφέρεται απλώς αλλά συντονίζεται εκ νέου με τον ήχο της πόλης και με τις μεταβολές του καιρού και του φωτός του αττικού ουρανού. Οι επισκέπτες καλούνται να σταθούν μέσα σε ένα τοπίο νερού και ήχου, να ακούσουν, να παρατηρήσουν και να αφήσουν τον χρόνο να κυλήσει αλλιώς. Κι αν βρέξει, ο ήχος της βροχής θα γίνει μέρος της παρτιτούρας.

Με το clinamen, η ανακαινισμένη Onassis Mandra συστήνεται εκ νέου στο κοινό, επαναφέροντας στο προσκήνιο το μοναδικό σωζόμενο αθηναϊκό υπαίθριο θέατρο της μπελ επόκ: έναν ιστορικό χώρο δίπλα στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Εκεί, η εγκατάσταση μεταμορφώνει τον χώρο σε μια ανοιχτή πρόσκληση ακρόασης και ανάπαυλας, καλώντας μας να αφεθούμε σε μια σχεδόν εθιστική εμπειρία περισυλλογής και ονειροπόλησης.