2M3XRG2 Michel Claise - Juge d'instruction specialise | 
Investigation judge specialised in financial crime
Michel Claise ALAMY STOCK PHOTO
ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΣΕΡΙΦΗΣ

Μισέλ Κλεζ: Ο ανακριτής που αποκάλυψε το Qatargate τα έχει βάλει με τράπεζες, ευγενείς και καρτέλ ναρκωτικών

Για 21 χρόνια ο ανακριτής που αποκάλυψε τη διαφθορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Michel Claise τα βάζει με τους ισχυρότερους και πιο επικίνδυνους, χωρίς φόβο, γιατί το διασκεδάζει.

Ο Βέλγος ανακριτής που αποκάλυψε τη διαφθορά που υπάρχει στον “πυρήνα” της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (αυτό που όλοι πια ξέρουμε ως Qatargate), δεν είναι ένας όποιος ανακριτής.

Αν αφιερώσεις ένα λεπτό να ‘γνωρίσεις’ τον Μισέλ Κλεζ, θα καταλάβεις πως δεν υπήρχε περίπτωση να αναλάβει κάποιος άλλος αυτήν τη δουλειά, πέραν του 66χρονου που τιμωρεί εδώ και 21 χρόνια το οικονομικό έγκλημα. Από όπου και αν προέρχεται.

Ο “Σερίφης” που κυνηγάει ανηλεώς τους στόχους του

Ο Michel Claise είναι γνωστός στο Palais de Justice των Βρυξελλών ως “Σερίφης”, χάριν της συνήθειας που έχει να καταδιώκει ανελέητα τους στόχους του, έως ότου ολοκληρώσει το έργο του -με συλλήψεις και διώξειςσ.

Είναι γνωστός και ως “Mr. Eκατοντάδες Εκατομμύρια”, λόγω των μετρητών που έχει επιστρέψει στα ταμεία του Βελγίου, μέσω ποινών σε ενόχους για οικονομικά εγκλήματα.

Σε συνέντευξη που έδωσε το Δεκέμβριο του 2012 στη France Info είχε χαρακτηρίσει τη δουλειά του ως διασκεδαστική!

Προφανώς και υπήρχαν λόγοι. Που προφανώς και τους ανέλυσε.

“Βρίσκεις τον εαυτό σου σε μια ξένη χώρα, στο πλαίσιο μιας έρευνας, να πέφτει πάνω σε αυτό που λέγεται ‘gold watch’. Συνεργάζεσαι με ξένους αστυνομικούς, έχεις την ευχαρίστηση να πηγαίνεις και να ‘πιάνεις’ τον άνθρωπο του ενδιαφέροντος.

Λες ‘τι βρήκαμε εδώ; Ποιος πηγαίνει πολύ πιο μακριά από ό,τι φανταζόμασταν’. Αυτό είναι πολύ διασκεδαστικό. Η έκφραση που χρησιμοποιούμε όλοι, είτε πρόκειται για την αστυνομία, είτε για τους δικαστικούς, είναι το ‘Bingo’”.

Στις αρχές του 2022, είχε καταγγείλει -σε εμφάνιση του σε τηλεοπτικό κανάλι- την έλλειψη μέσων για την καταπολέμηση της διαφθοράς στο Βέλγιο. Χαρακτηριστικά, είχε δηλώσει το εξής:

"Η κυβέρνηση παίρνει Xanax αντί να πάρει Viagra! Προτιμά το αγχολυτικό, από κάτι που είναι συναρπαστικό. Βρισκόμαστε σε μια διεφθαρμένη χώρα. Είτε οι πολιτικοί δεν το καταλαβαίνουν, είτε είναι οι ίδιοι διεφθαρμένοι”.

Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Alexander De Croix υποχρεώθηκε να του απαντήσει. Δήλωσε πως “αν κάποιος πιστεύει ότι υπάρχει διαφθορά, πρέπει να το αποδείξει. Δεν μπορείς να λες τέτοια πράγματα, επιπόλαια”.

Τον Οκτώβριο, ο Claise επανήλθε, λέγοντας -σε τηλεοπτική συνέντευξη- πως “η αστυνομία του Βελγίου δεν έχει επαρκείς πόρους, για να νικήσει τον πόλεμο εναντίον της σύγχρονης, τεχνολογικής διαφθοράς. Η τελευταία έκθεση της Μονάδας Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών αναφέρει αστρονομικά ποσά που ξεπλένονται από εγκληματικές οργανώσεις. Είναι κρατικός θεσμός.

Έχετε 25 ανοιχτές υποθέσεις αστυνομικής διαφθοράς και η έρευνα είναι σε εξέλιξη.

Έξι μήνες μετά τη δήλωση του κ. De Cros. αναρωτιέμαι αν πρέπει πραγματικά να αποδείξουμε πως υπάρχει διαφθορά”.

Ήλθε στον κόσμο ως ‘αναποδιά’

Αναζητώντας στοιχεία για Claise, βρήκα συνεντεύξεις του σε πολλά διαφορετικά media. Έχει εξηγήσει πως υπάρχει λόγος που μιλάει. Όπως έχει πει “το βελγικό σύστημα είναι διαφορετικό, στο βαθμό που -όπως έχω καταλάβει- το γεγονός πως εκφράζω ανοιχτά τη γνώμη μου, είναι θεμελιώδης για τη διαφάνεια όσον αφορά τη δημοκρατία και τον σεβασμό προς το δικαστικό σώμα. Οπότε τυγχάνω σταθερής υποστήριξης.

Ποτέ δεν άκουσα κάποιον να μου λέει “αυτό που κάνεις, δεν είναι σωστό”. Ποτέ δεν μου έκαναν την παραμικρή παρατήρηση. Δεν έχω μιλήσει ποτέ για τους φακέλους μου”.

Ο βραβευμένος συγγραφέας επιτυχημένων αστυνομικών μυθιστορημάτων είχε αναλάβει την καταπολέμηση της απάτης στο Βέλγιο, από το 2011 έως το 2014.

Σε συνέντευξη του στο Politico, o τότε υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, John Crombez χαρακτήρισε τον Claise ως “πληθωρικό άνθρωπο” που ουδεμία σχέση έχει με τους “ήσυχους και σεμνούς συναδέλφους του. Eίναι σαν διασκεδαστής ανακριτής. Δεν αφήνει τίποτα ανεξερεύνητο. Η αποφασιστικότητα του να κάνει σωστά τη δουλειά του είναι βαθιά ριζωμένη στις κοινωνικές του ανησυχίες. Αυτό τον κάνει τόσο εξαιρετικό”.

Ο Claise γεννήθηκε το 1956. Η μητέρα του ήταν 17 χρόνων. Ο πατέρας του 20. “Ήμουν αυτό που λένε ‘αναποδιά’”.

Στην ουσία τον μεγάλωσαν οι γονείς της μητέρας του. Διατηρούσαν ένα αρτοποιείο στο Anderlecht.

Το πρώτο του είδωλο ήταν η γιαγιά του “μια ανθεκτική γυναίκα που με τα χρόνια έγινε σκλάβα”. Την έκανε πρωταγωνίστρια των μυθιστορημάτων του: την ‘έβαζε’ να δίνει μαζεύει αλεξιπτωτιστές ή να χτυπάει μέλος της Γκεστάπο, σε τακτικό έλεγχο.

Ό,τι εικόνες ‘μάζευε’ από τα ταξίδια του με τους παππούδες του, τις έβαζε στα βιβλία του. Από ένα σημείο και μετά, πρόσθετε πράγματα που του δίδασκε η δουλειά του.

Τον ανθρωπισμό μου τον έλαβα ως δώρο της γέννησης μου, αφού δεν κατάφερα να έχω γονείς.

Ο πατέρας του δεν θέλησε ποτέ να έχει την παραμικρή επαφή μαζί του. Με τη μητέρα του -που δεν ζει πια- η σχέση του ήταν πάντα “εξαιρετικά δύσκολη”.

Αξημέρωτα, πριν το σχολείο (όπου στα διαλείμματα συνέθετε τραγούδια), πήγαινε στο αρτοποιείο για να κόψει ψωμιά. Στο μαγαζί δεν υπήρχε τουαλέτα για τους υπαλλήλους. Στο σπίτι δεν υπήρχε τηλεόραση. Έτσι, αξιοποιούσε τον ελεύθερο χρόνο του διαβάζοντας βιβλία. Έγινε εξαιρετικός μαθητής και έκανε άνετα δική του μια θέση στη Νομική Σχολή του Université Libre de Bruxelles.

"Το οικονομικό έγκλημα είναι ο καρκίνος της δημοκρατίας"

Για 20 χρόνια εξάσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Τα 21 τελευταία έτη είναι ανακριτής για οικονομικά εγκλήματα πάσης φύσεως.

Όπως έχει πει (φευ) διάλεξε αυτόν τον δρόμο, λόγω των γαλλικών επαναστατικών ουμανιστικών του αξιών του.

Στο βιβλίο του, με τίτλο “Le Forain” (Ο Χιονάνθρωπος), ο Claise έχει γράψει πως “το οικονομικό έγκλημα έχει καταστρέψει θεμελιώδεις πτυχές της κοινωνίας. Τα οικονομικά εγκλήματα είναι ο καρκίνος της δημοκρατίας”.

Ήταν αυτός που αποκάλυψε οικονομικά εγκλήματα των τοπικών τραπεζών του Βελγίου, Fortis (για εμπιστευτικές συναλλαγές) και Belgolaise (για ξέπλυμα μαύρου χρήματος) και του Georges Dumortier, φλαουτίστα και γραμματέα του Μουσικού Συμβουλίου της Γαλλικής Κοινότητας του Βελγίου, ο οποίος κρίθηκε ένοχος των κατηγοριών της πλαστογραφίας και της απάτης.

Ήταν πίσω και από σχετικές διώξεις (με το ΦΠΑ και το φόρο του άνθρακα στο επίκεντρο) πολυεθνικών και Βέλγων ευγενών.

Τον Ιούλιο του 2014 απηύθυνε κατηγορίες στο αφεντικό της UBS Βελγίου. Λίγους μήνες έκανε το ίδιο στο τμήμα Private Banking της τράπεζας HSBC: το 2019 η βρετανική τράπεζα πλήρωσε πρόστιμο ρεκόρ για το Βέλγιο, της τάξεως των 295.000.000 ευρώ για φοροδιαφυγή, ξέπλυμα χρήματος και διάφορα άλλα εγκλήματα που χρησιμοποιούσε ως τρόπους για να κρύβει τα λεφτά των πλούσιων πελατών της -ώστε να μην πληρώνουν φόρους.

“Δεν τον ενδιαφέρει το οικονομικό μέγεθος των αντιπάλων του. Δεν φοβάται εύκολα” διαβεβαίωσε ο Crombez.

Ήταν πίσω από την καταδίωξη -και την καταδίκη 19 εκ των 44 ατόμων στα οποία ασκήθηκαν διώξεις, με την κατηγορία ότι ήταν μέλη συμμοριών που ξέπλεναν χρήματα, μέσω των ποδοσφαιρικών συλλόγων του Βελγίου -είτε στις μεταγραφές, είτε σε στήσιμο παιχνιδιών. Η επιχείρηση έγινε γνωστή ως Operation Zero και ως Footballgate και συγκλόνισε ολόκληρο τον ποδοσφαιρικό κόσμο.

Επέβλεψε την εξάρθρωση της κρυπτογραφημένης υπηρεσίας SKY ECC, που οδήγησε σε 1.230 συλλήψεις -μεταξύ τους ήταν έμποροι ναρκωτικών και ύποπτοι εγκληματίες. Η Operation Sky ήταν η μεγαλύτερη επιχείρηση της αστυνομίας και των εισαγγελέων του Βελγίου, κατά των καρτέλ ναρκωτικών που χρησιμοποιούν τη χώρα ως βασικό σημείο διακίνησης κοκαΐνης στην Ευρώπη.

Κατόπιν όλων αυτών, υπήρχε περίπτωση να μην αναλάβει την υπόθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου;

Κάθε χρόνο ‘ξεπλένονται’ 1.000.000.000 ευρώ στην Ευρώπη

Ευρωκοινοβούλιο
Ευρωκοινοβούλιο AP PHOTO/VIRGINIA MAYO

Ο Claise έχει πει πως η παρακολούθηση του βρώμικου χρήματος που κυκλοφορεί στην Ευρώπη έχει αποδειχθεί αρκετά ‘σκοτεινή’.

“Ζούμε σε μια περίοδο όπου η οικονομία έχει ‘εμποτιστεί’ εντελώς από βρώμικα χρήματα. Μιλάμε για ποσά τα οποία δεν μπορεί να διανοηθεί το μυαλό σας. για τα οποία δεν έχετε ιδέα.

Σε μια περίπτωση ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, ένα γραμμάριο κοκαΐνης πωλείται 50 ευρώ. Κατά τη μεταπώληση, πολλαπλασιάζετε τουλάχιστον επί δύο. Έτσι, καταλήγουμε σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια που διανέμονται ετησίως στην Ευρώπη. Προσθέτετε τις απομιμήσεις, τις απάτες και τα λοιπά και θα καταλάβετε ότι κάθε χρόνο ξεπλένονται 1.000.000.000 ευρώ στην Ευρώπη.

Αυτό είναι κάτι που μου προκαλεί ανησυχία, σε ό,τι αφορά το καθαρό, το απλό μέλλον της οικονομίας. Έχουμε ακόμη κράτη που έχουν κάνει τη διείσδυση του -όπως η Κίνα και άλλα- και τα οποία μας έχουν γονατίσει.

Όταν γνωρίζουμε ότι η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ μας στέλνουν χρήματα για ριζοσπαστικοποίηση (ειδικά σε σχολεία Κορανίου), νομίζω ότι πρέπει να σκεφτούμε την ποινικοποίηση της ριζοσπαστικοποίησης.

Η Ευρώπη είναι εξαιρετικά αδύναμη από αυτήν την άποψη.

Η δημοκρατία έχει καταστραφεί”.

Ο πρωθυπουργός τον αγάπησε ξανά

Μετά την εισβολή του Claise και της προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο σπίτι του Βέλγου Ευρωβουλευτή, Marc Tarabella και την αποκάλυψη του Qatargate, ο πρωθυπουργός του Βελγίου χρησιμοποίησε την επιτυχία του ανακριτή που τον είχε εξευτελίσει, για να αναδείξει τη χώρα του.

Είπε πως “η βελγική δικαιοσύνη κάνει αυτό που εκ πρώτης όψεως δεν έχει κάνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει πολλά μέσα για να αυτορυθμιστεί. Αποδεικνύεται ότι αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό ένα σύστημα αυτορύθμισης που βασίζεται σε εθελοντικές προσπάθειες. Είναι σαφές πως αυτό δεν είναι αρκετό”.

Ο Claise δεν έδωσε σημασία. Συνέχισε τη δουλειά του. Δηλαδή τις εφόδους, μέσω των οποίων διασφάλισε 1.500.000 ευρώ σε μετρητά. Έγιναν έξι συλλήψεις, με τις προκαταρκτικές κατηγορίες για διαφθορά, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και εγκληματικής οργάνωσης.

Μεταξύ τους ήταν και αυτή της Εύας Καϊλή και του συντρόφου της, Φραντσέσκο Τζόρτζι.

Η Ελληνίδα πρώην αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναμένεται να απολογηθεί σήμερα.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Σκάνδαλο QatarGate, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Εύα Καϊλή, εισαγγελείς