Η ΕΕ βάζει στο στόχαστρο TikTok και Meta για “εθιστικό σχεδιασμό”

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει νέο αυστηρό πλαίσιο κανόνων που στοχεύει τις πρακτικές «εθιστικού σχεδιασμού» στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, η Meta και το X, με βασικό στόχο την προστασία των παιδιών και των εφήβων.

Την προαναγγελία έκανε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, στο πλαίσιο δηλώσεών της από την Κοπεγχάγη, δίνοντας το στίγμα της νέας, πιο σκληρής ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.

Όπως υπογράμμισε, «η στέρηση ύπνου, η κατάθλιψη, το άγχος, ο αυτοτραυματισμός, οι εθιστικές συμπεριφορές, ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η χειραγώγηση ανηλίκων, η εκμετάλλευση, η αυτοκτονία. Οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται με ταχύ ρυθμό».

Σε άλλο σημείο της τοποθέτησής της τόνισε χαρακτηριστικά: «Το ερώτημα δεν είναι αν οι νέοι πρέπει να έχουν πρόσβαση στα social media. Το ερώτημα είναι αν τα social media πρέπει να έχουν πρόσβαση στους νέους».

Νέο νομοσχέδιο για «ψηφιακή δικαιοσύνη»

Η Κομισιόν σχεδιάζει την υιοθέτηση του Digital Fairness Act (DFA), το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί προς το τέλος του έτους και θα στοχεύει σε «εθιστικές και επιβλαβείς πρακτικές σχεδιασμού».

Μεταξύ άλλων, ο νέος κανονισμός θα απαγορεύει χειριστικές πρακτικές, λειτουργίες που προκαλούν εθισμό και παραπλανητικές τακτικές influencer marketing, ενώ θα θέτει αυστηρότερα όρια στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στα social media.

Παράλληλα, εξετάζεται η θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας για την πρόσβαση στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

Η Φον Ντερ Λάιεν ανέφερε επίσης ότι η ΕΕ λαμβάνει ήδη μέτρα κατά του TikTok, επικρίνοντας τον «εθιστικό σχεδιασμό, το ατελείωτο scrolling, την αυτόματη αναπαραγωγή και τις ειδοποιήσεις push».

Για τη Meta σημείωσε ότι «το Instagram και το Facebook δεν εφαρμόζουν επαρκώς ακόμη και το ίδιο τους το όριο ηλικίας των 13 ετών».

Έλεγχοι και έρευνες σε μεγάλες πλατφόρμες

Στο πλαίσιο του υφιστάμενου κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διεξάγει ήδη έρευνες κατά των TikTok, X, Instagram και Facebook για ζητήματα συμμόρφωσης και διαχείρισης επιβλαβούς περιεχομένου.

Επιπλέον, εξετάζονται και νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη Grok στο X, ως προς πιθανές επιπτώσεις στη διάδοση παραποιημένου ή επιβλαβούς περιεχομένου.

Η πίεση προς τις πλατφόρμες εντείνεται και από δικαστικές αποφάσεις, με το ανώτατο ευρωπαϊκό δικαστήριο να στηρίζει πρόσφατα ρυθμιστική αρχή της Ιταλίας σε υπόθεση κατά της Meta σχετικά με την αποζημίωση εκδοτών για χρήση αποσπασμάτων ειδήσεων.