Υπόθεση Ρίμαν: Το AI ίσως έλυσε μαθηματικό γρίφο 167 ετών
Διαβάζεται σε 6'
Ερευνητής της Anthropic υποστηρίζει ότι απέδειξε με τη βοήθεια του Claude την Υπόθεση Ρίμαν, ένα πρόβλημα που παραμένει άλυτο από το 1859.
- 21 Νοεμβρίου 2026 18:21
Ένας μαθηματικός που εργάζεται στον κολοσσό τεχνητής νοημοσύνης Anthropic υποστηρίζει ότι κατάφερε να λύσει ένα από τα σημαντικότερα και πιο δυσεπίλυτα προβλήματα στην ιστορία των μαθηματικών, με τη βοήθεια του εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης Claude της εταιρείας.
Πρόκειται για τη δεύτερη φορά τους τελευταίους μήνες που μια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης ή κάποιος που συνδέεται με αυτήν ισχυρίζεται ότι έχει βρει τη λύση σε ένα διάσημο μαθηματικό πρόβλημα που παρέμενε άλυτο.
Ο Λέβεντ Αλπόγκε (Levent Alpöge), μέλος του τεχνικού προσωπικού της Anthropic, προχώρησε στην ανακοίνωση την Παρασκευή, δημοσιεύοντας στον προσωπικό του ιστότοπο ένα τετρασέλιδο επεξηγηματικό κείμενο. Όπως ανέφερε, πιστεύει ότι, συνεργαζόμενος με το Claude, κατάφερε να βρει την απόδειξη της Υπόθεσης Ρίμαν (Riemann Hypothesis).
«Ο Claude κι εγώ περάσαμε υπέροχα μαζί τους τελευταίους μήνες, δουλεύοντας πάνω σε ένα τόσο ευρύ φάσμα θεμάτων, αλλά αυτή τη φορά ο Claude με ξεπέρασε κατά πολύ κοντά στη γραμμή του τερματισμού», έγραψε ο Αλπόγκε.
«Όχι, ο Claude πέταξε, χόρεψε και έλαμψε κοντά σε εκείνη τη γραμμή του τερματισμού», πρόσθεσε.
Η Υπόθεση Ρίμαν, που διατυπώθηκε το 1859, αφορά την κατανομή των πρώτων αριθμών — εκείνων δηλαδή που διαιρούνται μόνο με τη μονάδα και τον εαυτό τους — καθώς οι αριθμοί αυξάνονται προς το άπειρο.
Ο Αλπόγκε δήλωσε ότι η ανακάλυψή του έγινε αργά το βράδυ της Κυριακής. Στη συνέχεια, έστειλε μήνυμα στον διευθύνοντα σύμβουλο της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με τη «δυνατότητά του να προχωρήσει σε ανακοίνωση», καθώς η εταιρεία με έδρα το Σαν Φρανσίσκο ετοιμαζόταν να απασχολήσει την επικαιρότητα με την είσοδό της στο χρηματιστήριο.
Μία ημέρα μετά την αρχική δημόσια προσφορά μετοχών της εταιρείας — τη μεγαλύτερη σε αξία στην ιστορία — ο Αλπόγκε ανακοίνωσε ότι είχε λύσει το πρόβλημα που παρέμενε άλυτο για περισσότερα από 150 χρόνια.
Ο Αλπόγκε δημοσιοποίησε την απόδειξη της Υπόθεσης Ρίμαν, την οποία ανέπτυξε μαζί με το Claude, μέσα από 17 εκατομμύρια γραμμές κώδικα Lean, μιας γλώσσας προγραμματισμού που επιτρέπει την τυπική διατύπωση και επαλήθευση αποδείξεων μαθηματικών θεωρημάτων.
Παραδοσιακά, τα ευρήματα που περιλαμβάνονται σε έναν τέτοιο κώδικα θα παρουσιάζονταν σε μια επίσημη επιστημονική εργασία, εξήγησε στο AP ο Άλεξ Κοντόροβιτς, διακεκριμένος καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Rutgers.
«Συνήθως, όταν κάποιος σου δίνει μια επιστημονική εργασία, αυτή λειτουργεί κατά κάποιον τρόπο και ως κώδικας για μια απόδειξη. Πρέπει να τη διαβάσεις πραγματικά, να παρακολουθήσεις μόνος σου τη συλλογιστική της και να αποφασίσεις αν πιστεύεις κάθε γραμμή της. Και όταν τελειώσεις, θα πρέπει να έχεις κατανοήσει σε βάθος γιατί κάτι είναι αληθές», δήλωσε.
«Ο υπολογιστής είναι πολύ πιο σχολαστικός από εμένα»
Ο καθηγητής εξήγησε ότι το Claude ακολούθησε τον κώδικα και επιβεβαίωσε ότι η απόδειξη είναι σωστή.
«Σημαίνει αυτό ότι την καταλαβαίνω; Όχι ακόμη. Αλλά ο υπολογιστής είναι εξαιρετικά σχολαστικός, πολύ πιο σχολαστικός από εμένα. Επομένως, αν καταφέρεις να ικανοποιήσεις τον υπολογιστή, υπάρχουν πάρα πολλές πιθανότητες να ικανοποιήσεις κι εμένα», ανέφερε.
«Αλλά πρέπει να κάνω τη δουλειά που απαιτείται», πρόσθεσε.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση, η Υπόθεση Ρίμαν εξακολουθούσε να εμφανίζεται ως άλυτη στον ιστότοπο του Ινστιτούτου Μαθηματικών Clay (Clay Mathematics Institute).
Το Ινστιτούτο είχε επιλέξει το συγκεκριμένο πρόβλημα το 2000 ως ένα από τα επτά «Προβλήματα της Χιλιετίας», προσφέροντας χρηματικό έπαθλο ενός εκατομμυρίου δολαρίων για τη λύση του.
Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου, Μάρτιν Μπρίντσον, εξήγησε ότι η διαδικασία αξιολόγησης για να διαπιστωθεί εάν το πρόβλημα έχει πράγματι λυθεί απαιτεί χρόνο.
«Πρόκειται για μια ανακοίνωση ιστορικής σημασίας, η οποία δημιουργεί την προοπτική μιας δραματικής αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τι είναι εφικτό στην προσπάθεια διεύρυνσης της ανθρώπινης κατανόησης των μαθηματικών», ανέφερε σε δήλωσή του.
«Ωστόσο, η διαδρομή από τη σημερινή ανακοίνωση μέχρι την πραγματική κατανόηση θα είναι μακρά και δύσκολη», πρόσθεσε.
Από την πλευρά του, ο Αλπόγκε παραδέχθηκε ότι «παρουσιάζει στον κόσμο ένα πλήρες επιχείρημα, χωρίς να έχει ακόμη κατακτήσει ένα τεράστιο πεδίο μαθηματικών γνώσεων που το περιβάλλει».
Όπως ανέφερε, η συνεργασία του με την τεχνητή νοημοσύνη παρήγαγε υλικό που ξεπερνά τις 250.000 σελίδες.
Η τεχνητή νοημοσύνη και οι μεγάλες μαθηματικές ανακαλύψεις
Τον Σεπτέμβριο, η OpenAI είχε ανακοινώσει ότι η τεχνολογία της διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο σε μια αντίστοιχη σημαντική ανακάλυψη σχετικά με τις εξισώσεις Navier-Stokes, οι οποίες περιγράφουν τη ροή των ρευστών.
«Οι Navier-Stokes λύθηκαν και τώρα η Υπόθεση Ρίμαν», δήλωσε ο Κοντόροβιτς.
«Είναι σαν να βιώνω μια εξωσωματική εμπειρία, κατά την οποία παρακολουθώ τον εαυτό μου να λέει: “Ναι, η Υπόθεση Ρίμαν έχει λυθεί”, και προσπαθώ να συνειδητοποιήσω τι στο καλό είναι αυτές οι λέξεις που βγαίνουν από το στόμα μου», πρόσθεσε.
Η Anthropic πραγματοποίησε αυτή την εβδομάδα μια εντυπωσιακή είσοδο στη Wall Street, αντλώντας ποσό-ρεκόρ 81 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με την αποτίμησή της να φτάνει τα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Ντάριο Αμοντέι έχει παρουσιάσει ένα αισιόδοξο όραμα για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με το οποίο η τεχνολογία θα οδηγήσει σε σημαντικές προόδους στη μαθηματική και επιστημονική έρευνα.