Τόσο καιρό καθαρίζεις και απολυμαίνεις λάθος

Η αλόγιστη και λανθασμένη χρήση απολυμαντικών στα νοικοκυριά όχι μόνο δεν προστατεύει από τα μικρόβια, αλλά ενδέχεται να εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον, σύμφωνα με επιστήμονες και ειδικούς στη χημεία.

Στις περισσότερες καθημερινές περιπτώσεις, η χρήση ισχυρών χημικών είναι παντελώς περιττή, καθώς το απλό σαπούνι με νερό αρκεί για την απομάκρυνση των επικίνδυνων παθογόνων.

Η εφαρμογή απολυμαντικού απευθείας πάνω σε επιφάνειες που καλύπτονται από λίπη, υπολείμματα τροφών ή βρωμιά καθιστά το προϊόν άχρηστο. Οι ρύποι δημιουργούν ένα προστατευτικό στρώμα για τα μικρόβια, εμποδίζοντας τη χημική ουσία να έρθει σε άμεση επαφή μαζί τους.

Παράλληλα, το ψεκαστικό υγρό ή τα μαντηλάκια απαιτούν χρόνο για να δράσουν. Αν μια επιφάνεια ψεκαστεί και σκουπιστεί αμέσως, τα μικρόβια δεν εξοντώνονται. Βάσει οδηγιών, τα απολυμαντικά πρέπει να παραμένουν υγρά πάνω στην επιφάνεια από 1 έως και 10 λεπτά.

«Το απολυμαντικό δεν έρχεται σε άμεση επαφή με το μικρόβιο, επειδή αυτό προστατεύεται από τη βρωμιά και τη σκόνη. Η χημική ουσία πρέπει να έρθει σε άμεση επαφή με τον μικροοργανισμό για να τον εξοντώσει», δήλωσε στο CNN η Αλίσια ΜακΚάρθι, ανώτερη επιστήμονας στον τομέα της ασφαλέστερης χημείας στο TURI, το Ινστιτούτο Μείωσης της Χρήσης Τοξικών Ουσιών του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης στο Λόουελ

Και προσθέτει: «Η απολύμανση πριν από τον καθαρισμό είναι σαν να σφουγγαρίζεις ένα πάτωμα καλυμμένο με ψίχουλα χωρίς να το σκουπίσεις πρώτα. Η σφουγγαρίστρα δεν μπορεί να φτάσει σωστά στο πάτωμα για να κάνει τη δουλειά της, μέχρι να αφαιρεθούν τα ψίχουλα και η βρωμιά».

Γιατί το σαπούνι υπερέχει στην καθημερινότητα

Ο μηχανισμός δράσης του σαπουνιού βασίζεται στη διάσπαση των χημικών δεσμών που κρατούν τους ιούς και τα βακτήρια προσκολλημένα στις επιφάνειες. Με το ξέβγαλμα, τα παθογόνα απλώς παρασύρονται και απομακρύνονται.

Η απολύμανση κρίνεται απαραίτητη μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως μετά την προετοιμασία ωμού κρέατος ή πουλερικών, καθώς και όταν στο σπίτι υπάρχει κάποιος ασθενής με μεταδοτική νόσο.

Τα περισσότερα απολυμαντικά ευρείας χρήσης περιέχουν τεταρτοταγείς ενώσεις αμμωνίου. Πρόκειται για χημικές ουσίες που έχουν εντοπιστεί σε ανθρώπινο αίμα, μητρικό γάλα και ούρα, ενώ εργαστηριακές μελέτες σε ζώα τις συνδέουν με:

• Αναπνευστικά προβλήματα, φλεγμονές και διαταραχές του ανοσοποιητικού.
• Νευρολογικές βλάβες και εξασθένηση των μιτοχονδρίων στα κύτταρα.
• Ορμονικές διαταραχές, σημαντική μείωση της γονιμότητας και συγγενείς ανωμαλίες σε έμβρυα.

Επιπλέον, η υπερβολική χρήση τους επιβαρύνει το υδάτινο περιβάλλον και ενισχύει το φαινόμενο της ανθεκτικότητας των μικροβίων στα αντιβιοτικά.

Από την πλευρά τους, εκπρόσωποι της βιομηχανίας καθαριστικών προϊόντων υποστηρίζουν ότι τα απολυμαντικά υπόκεινται σε αυστηρούς ελέγχους από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ. Όπως επισημαίνουν, τα προϊόντα αυτά είναι ασφαλή και αποτελεσματικά, εφόσον οι καταναλωτές διαβάζουν τις ετικέτες και ακολουθούν πιστά τις οδηγίες χρήσης.

Οι ασφαλείς και φυσικές εναλλακτικές

Για όσους επιθυμούν απολύμανση χωρίς τη χρήση σκληρών χημικών, υπάρχουν δραστικές και φιλικότερες επιλογές:

Οινόπνευμα (70%): Εξοντώνει βακτήρια όπως το E. coli, καθώς και ιούς της γρίπης, του κορωνοϊού και του έρπητα σε λιγότερο από ένα λεπτό.

Υπεροξείδιο του υδρογόνου (Οξυζενέ 3%): Καταστρέφει ανθεκτικά βακτήρια και ιούς του αναπνευστικού/πεπτικού, αρκεί να παραμείνει υγρό στην επιφάνεια για 5 λεπτά.

Φυσικά οξέα: Κιτρικό οξύ (από φρούτα) ή γαλακτικό οξύ, τα οποία φέρουν οικολογικές πιστοποιήσεις.

Συστήματα ξηρού ατμού: Χρησιμοποιούν υψηλή θερμοκρασία (άνω των 90°C) εξοντώνοντας μικρόβια, μύκητες και ακάρεα χωρίς καμία χημική ουσία.

(Προσοχή: Η κοινή χλωρίνη δεν αποτελεί καθαριστικό. Δεν πρέπει ποτέ να αναμειγνύεται με ξύδι, αμμωνία ή οινόπνευμα, καθώς παράγει εξαιρετικά τοξικές αναθυμιάσεις).