Μια προειδοποιητική βολή προς τους τεχνολογικούς μας άρχοντες

Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι τεχνολογικοί γίγαντες της Αμερικής επιδεικνύουν μια αίσθηση άτρωτου. Έχουν στο πλευρό τους έναν πρόεδρο που φαίνεται έτοιμος να αντιμετωπίσει τυχόν περιορισμούς στις ελευθερίες τους ως επίθεση στα αμερικανικά συμφέροντα. Η μονομανία τους συχνά λειτουργεί ως κινητήρας προόδου. Ακόμα και όταν οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να δράσουν, οι χρονοβόροι νομοθέτες δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τους ταχύτατους, πλούσιους τεχνολόγους που κατέχουν μιντιακή ισχύ, πλεονεκτήματα εξωεδαφικότητας και μια κοσμοθεωρία που διαμορφώθηκε από την Ayn Rand. Τα VPN και το Starlink προσφέρουν τρόπους αποφυγής περιορισμών.

Κι όμως, κανείς δεν είναι άτρωτος επ’ άπειρον. Η δημοκρατική ιστορία είναι ένα χρονολόγιο κρατών που δρουν για να περιορίσουν υπερβολικά ισχυρές προσωπικότητες, από βασιλιάδες έως επιχειρηματικούς μεγιστάνες. Οι νίκες σπάνια είναι απόλυτες, αλλά τελικά επιτυγχάνεται μια νέα ισορροπία ισχύος.

Αυτό που απαιτείται είναι ένα σημείο καμπής που κινητοποιεί τους πολίτες και τους πολιτικούς. Μετά την αποκάλυψη ότι το AI chatbot του Elon Musk, το Grok, έβγαζε ψηφιακές φωτογραφίες ενηλίκων και παιδιών, δημιουργώντας σεξουαλικές εικόνες και γυμνά στιγμιότυπα, η εύκολη και προφανής λύση ήταν να ζητηθεί συγγνώμη και να κλείσει το ζήτημα.

Ενώ τώρα ο Μασκ φαίνεται να υποχωρεί, η αρχική άτονη και αμήχανη αντίδρασή του εξόργισε αντί να κατευνάσει τους νομοθέτες. Η πρώτη του αντίδραση ήταν να μεταφέρει το εργαλείο σε μια premium λειτουργία και να καταγγείλει “κάθε δικαιολογία που έχει ως στόχο της την λογοκρισία“.

Αυτό δεν είναι αποκλειστικά ένα πρόβλημα του Χ. Άλλα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης προσφέρουν αμφισβητήσιμα εργαλεία και η ζήτηση για αυτά προέρχεται από διαφορετικούς ανθρώπους. Όμως, όλο αυτό αποκαλύπτει ένα ευρύτερο πρόβλημα. Το εργαλείο “παραγωγής γυμνού” ήταν χαρακτηριστικό της κατάστασης, όχι σφάλμα. Ο Μασκ επέλεξε να δημιουργήσει μια “πικάντικη” λειτουργία του Grok. Οι πολίτες βλέπουν τα όρια των κοινωνικών κανόνων να δοκιμάζονται και να καθορίζονται από τις ιδιοτροπίες των μη υπόλογων πλουτοκρατών.

Ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, έχουν οικονομικά συμφέροντα ώστε να είναι πιο επιφυλακτικές, μη θέλοντας να μοιάζουν με Λουδίτες στην επερχόμενη επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Όμως πολλές έχουν φτάσει στο σημείο όπου οι πολίτες τους, προσβλέπουν σε πολιτική δράση, ιδίως αφότου η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ ώθησε τις πλατφόρμες να εγκαταλείψουν τις προσπάθειες για έλεγχο του περιεχομένου.

Η σαφής περίπτωση της υπόθεσης Grok κινητοποίησε νομοθέτες από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη έως την Ινδία να αναλάβουν δράση. Αν ο Μασκ είχε ακολουθήσει τον εύκολο δρόμο, θα επρόκειτο για μια μικρή καταιγίδα. Το γεγονός ότι η υποχώρησή του, ουσιαστικά επιβλήθηκε, την καθιστά πιο σημαντική: κάθε επίδειξη σθένους ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις.

Η ασφάλεια των παιδιών είναι η πρώτη και ευκολότερη γραμμή που πρέπει να χαράξουμε. Είναι ενδεικτικό ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο το αμφιλεγόμενο Online Safety Act είναι δημοφιλές επειδή παρουσιάστηκε στους ψηφοφόρους ως μέσο προστασίας των παιδιών από επιβλαβές περιεχόμενο.

Το Συντηρητικό Κόμμα, το οποίο αντιτίθεται στη λογοκρισία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, δεσμεύτηκε την περασμένη εβδομάδα να συνταχθεί με τη νέα αυστραλιανή νομοθεσία που απαγορεύει τα social media για άτομα κάτω των 16 ετών. Προς το παρόν, αυτό είναι ιδεολογικά συνεπές. Η επικεφαλής των Tories, Kemi Badenoch, υποστηρίζει ότι ενώ οι ενήλικες μπορούν να φροντίσουν τον εαυτό τους, οι νέοι πρέπει να προστατεύονται. Λίγοι θα εκπλαγούν αν το Ηνωμένο Βασίλειο θεσπίσει παρόμοια απαγόρευση. Πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσει ο ξεκάθαρος διαχωρισμός προστασίας περιεχομένου μεταξύ ενηλίκων και παιδιών, δεδομένων των ανησυχιών σχετικά με την παραπληροφόρηση και τις ψεύτικες ειδήσεις;

Ο Μασκ δεν έχει άδικο όταν λέει πως υπάρχουν εκείνοι που επιθυμούν να τον λογοκρίνουν, αν και το Grok δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση παράδειγμα λογοκρισίας – και η αντιπάθεια προς το πρόσωπό του εντείνεται από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί ενεργά την πλατφόρμα του για να αποσταθεροποιεί φιλελεύθερες κυβερνήσεις. Μέχρι στιγμής, όμως, οι πολιτικοί αποφεύγουν να απαγορεύσουν τον Χ, αναγνωρίζοντας τα επιχειρήματα για την ελευθερία του λόγου, τις ενδεχόμενες λύσεις αλλά αναγνωρίζοντας και το γεγονός πως οι τοξικές κοινότητες που βοηθά ο Μασκ να συγκροτηθούν, θα βρουν αλλού καταφύγιο.

Τα αυταρχικά καθεστώτα του κόσμου μπλοκάρουν ή περιορίζουν αμερικανικές πλατφόρμες, έστω και ατελώς. Τα δημοκρατικά κράτη δικαίως αντιστέκονται σε τέτοιες δρακόντειες λύσεις, αλλά οι ψηφοφόροι τους συχνά είναι πιο δεκτικοί σε απαγορεύσεις και ρυθμίσεις απ’ όσο θα ήθελαν οι υπέρμαχοι των πολιτικών ελευθεριών. Ακόμη και αν τα κράτη δεν φτάσουν σε απαγορεύσεις, οι ρυθμιστικές αρχές αναλαμβάνουν ήδη πρωτοβουλίες επιβολής τόσο υψηλών προστίμων που οι επιχειρήσεις οδηγούνται στο να αναγκαστούν να συμμορφωθούν ή να περιορίσουν τις υπηρεσίες τους.

Οι συνέπειες για τις κυβερνήσεις που θα αντιμετωπίσουν τους τεχνολογικούς γίγαντες που υποστηρίζονται από τον Τραμπ θα μπορούσαν να είναι δαπανηρές και σοβαρές. Όμως είναι επίσης σαφές ότι οι κοινωνίες ενδέχεται να μη ανεχθούν κοινωνικούς κανόνες που διαμορφώνονται από τα άτυπα ήθη τεχνολογικών ολιγαρχών. Ο Μασκ που κάποτε ήταν αντικείμενο θαυμασμού, είναι πλέον ένας καταστροφικός πρεσβευτής για τους ηγέτες της τεχνολογίας.

Δεν πρόκειται μόνο για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Apple και η Meta είναι αντιμέτωπες με τη βρετανική κυβέρνηση για το end-to-end encryption, το οποίο, σύμφωνα με τις αρχές, διευκολύνει τρομοκρατικά και εγκληματικά δίκτυα.

Ο κίνδυνος για τις εταιρείες τεχνολογίας έγκειται στο ότι υποθέτουν ότι είναι άτρωτες. Μπορεί να αισθάνονται ασφαλείς σήμερα, αλλά η σταθερή υποστήριξη των Maga Republicans δεν είναι κάτι που πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Το trustbusting της δεκαετίας του 1890 και του 1900 έδειξε ότι ακόμη και τα ισχυρότερα αμερικανικά μονοπώλια μπορούν να τιθασευτούν. Πρόκειται για μια ατελή αναλογία, αλλά δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ένα μελλοντικό techlash όπου αριστεροί ή δεξιοί λαϊκιστές στις ΗΠΑ θα ρυθμίσουν ή θα διασπάσουν τους φαινομενικά αδάμαστους τιτάνες.

Παρά τις εμπορικές απειλές του Τραμπ, φαίνεται ότι το κλίμα έχει αλλάξει. Οι απαιτήσεις για περισσότερη προστασία αυξάνονται και βρισκόμαστε μόνο στην αρχή του κύματος της τεχνητής νοημοσύνης. Μόλις οι πολιτικοί νιώσουν πιεσμένοι από τους ψηφοφόρους τους, η αλλαγή μπορεί να έρθει γρήγορα.

Οι πανίσχυροι άρχοντες της τεχνολογίας μπορεί μια μέρα να αποδειχθούν ο τέλειος εχθρός για τους φιλόδοξους πολιτικούς. Ίσως θα ήταν συνετό να το αναγνωρίσουμε αυτό τώρα, να σταματήσουν την επίδειξη ισχύος και να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στις κοινωνικές ανησυχίες.

Μια μεγάλη μετατόπιση μπορεί να μην είναι άμεση. Όμως λίγες κοινωνίες θα επιτρέψουν επ’ αόριστον οι κώδικες και οι νόμοι τους να καθορίζονται από εξωτερικούς παράγοντες με ριζικά διαφορετικές αξίες. Ένα διαχρονικό θέμα της πολιτικής είναι η επιθυμία των ψηφοφόρων να ανακτήσουν τον έλεγχο της ζωής τους. Το να λένε οι ολιγάρχες της τεχνολογίας στον κόσμο να “χωνέψουν” τις αλλαγές, δεν συνιστά σε καμία περίπτωση έναν τρόπο επανάκτησης του ελέγχου.